Technologische ontwikkelingen in sportaccommodaties (deel 2)

In een tweedelige bijdrage bekijken we wat de meerwaarde kan zijn van technologische ontwikkelingen in sportaccommodaties en wat erbij komt kijken om goede keuzen te maken. In het eerste deel de nadruk op het leggen van een goede basis. In dit tweede deel kijken we naar praktische kansen en invulling.

Als vaksectie bewegingsonderwijs, exploitant of trainersstaf moet je bepalen welke meerwaarde technologische ontwikkelingen voor jouw professie en activiteiten kunnen hebben. Maar de meeste sportaccommodaties - zeker sporthallen - hebben verschillende gebruikers voor wie technologische ontwikkelingen interessant kunnen zijn. Overleg is dus nuttig, niet alleen om te zien waar overeenkomstige wensen liggen, maar ook om ervoor te zorgen dat investeringen breed gedragen worden. Een eenvoudig tienstappenplan helpt bij het formuleren van doelen en wensen en bij de inrichting van het realisatieproces.

1. Ga in gesprek met de eigenaar van de accommodatie als de wensen rondom toepassing van technologie ingebouwd moeten worden in wand/plafond/vloer of een permanente stroomvoorziening vragen. Bespreek de bereidheid om mee te denken en (mee) te investeren. 
2. Als de eigenaar positief is, benader dan andere gebruikers van de accommodatie die mogelijk geïnteresseerd zijn. Beleg een inventarisatiesessie om gezamenlijk te bepalen waar wensen en overeenkomsten liggen.
3. Maak een top 3 van de meest relevante toepassingen. Op plaats 1 staat de meest breed gedragen of de meest realistische en kansrijke toepassing.
   Stel vervolgens een projectgroep samen met vertegenwoordigers van alle partijen en neem in de begroting ook de training van de gebruikers op
   
   
4. Regel borging in een vakwerkplan, trainingsopzet of met inrichtingsprocedures.
5. Stel een projectgroep samen met vertegenwoordigers van alle betrokken partijen en verzamel informatie over de voorzieningen die nodig zijn, de hardware die nodig is, mogelijke kosten van licenties en abonnementen en dergelijke. 
6. Stel een begroting op: voor de aanschaf en de installatie maar ook voor de training van gebruikers, de jaarlijks terugkerende kosten en de afschrijving.
   Bepaal wie welke kosten draagt, verdeel de taken en vraag de achterban om input. Zorg tot slot voor ondersteuning en een ‘helpdesk’ voor vragen over de nieuwe technologie
   
   
7. Bepaal wie welk deel van de kosten draagt. De eigenaar van de accommodatie zou kunnen besluiten de kosten voor zijn rekening te nemen en een deel van de kosten te verrekenen in de huur van de accommodatie.
8. Bepaal het implementatietraject en verdeel de taken.
9. Communiceer in alle fasen met de achterban en vraag waar nodig om input. Als keuzen gemaakt zijn, organiseer dan een algemene introductiebijeenkomst en nodig daarbij de leverancier van de hardware/software uit om toelichting te geven. Zo krijgt iedereen de gelegenheid kennis te nemen van de nieuwe mogelijkheden. 
10. Wanneer de voorzieningen in de accommodatie aanwezig zijn, zorg dan voor een training op locatie door de leveranciers. Wijs ook een contactpersoon aan die ondersteuning kan bieden bij vragen (‘helpdesk’). Dat zorgt voor een goede start. 

Klein beginnen
Als er twijfel is over de toepassingsmogelijkheden van nieuwe technologieën, start dan met een klein project binnen de vakgroep of vereniging. Bijvoorbeeld met ‘Smartdiscs’: een eenvoudige manier om te zien of nieuwe technologieën snel omarmd worden. 

Smartdiscs bieden veel mogelijkheden bij coördinatieoefeningen, behendigheidsparcoursen en snelheidsopdrachten. Ze vragen geen installatie, zijn snel inzetbaar en kunnen met clips en klittenband gekoppeld worden aan sportattributen. Vaak zijn dit soort oplossingen ook te huur.

Grote variatie aan toepassingen
Zoals aangegeven zijn er vele mogelijkheden om nieuwe technologieën toe te passen in sportaccommodaties. Hieronder een aantal voorbeelden. Deze geven een beeld van richtingen die al verkend zijn en waarvoor oplossingen bedacht zijn die toegepast worden in sportaccommodaties:

• DigiMo - Een digitaal platform waarmee o.a. elektrisch te bedienen sporttoestellen vanaf één plek bestuurd kunnen worden, waarop muziek afgespeeld kan worden en waarop digitale leskaarten opgeroepen kunnen worden. Per gebruiker worden toegangsrechten toegekend. Bediening vindt plaats via een scherm in de muur, tablet of smartphone.
• I-Space – Deze sportaccommodatie is voorzien van een sportvloer met verlichte belijning (leds) en heeft projectiesystemen aan het plafond die interactieve spellen mogelijk maken. Plezier, educatie en sport komen er samen.
• Videofeedback – binnen gymlessen en sporttrainingen zijn met een tablet bewegingssituaties op te nemen en daarna (met vertraging) af te spelen, zodat degene die de oefening gedaan heeft zichzelf terug kan zien. Ook kunnen spelsituaties worden opgenomen. Deze zijn later terug te kijken en te bespreken om zo bijvoorbeeld het spelinzicht te vergroten.
• Toestelmarkering – door elk toestel te voorzien van een unieke codering (bijvoorbeeld een streepjescode) kan het toestel ‘gevolgd’ worden. Van eenvoudig (staat het toestel in de juiste accommodatie) tot complex (hoe vaak wordt het toestel verplaatst en wat is de onderhoudsintensiteit). Deze informatie helpt een exploitant om goede afwegingen te maken bij vervangingen en het eventueel faseren van investeringen. 
• Digitalisering in toestellen – een verrijking van toestellen door toepassing van licht en geluid in of aan de toestellen. Bijvoorbeeld een led-rand in een basketbalring of scoreweergave in het schotvlak. Ook sportbonden omarmen dit soort ontwikkelingen. Zo heeft de FIBA er inmiddels voor gekozen om op topbasketbalniveau verplicht te stellen dat het wedstrijdbord voorzien is van een led-rand.

Privacy en beveiliging
Enthousiasme is een belangrijke driver bij toepassing van nieuwe technologieën, niet in de laatste plaats omdat het zoveel mogelijkheden biedt. In een brainstorm schiet het alle kanten op; van apps waarop leerresultaten bijgehouden kunnen worden tot virtual reality en van uploaden van videobeelden in het leerlingendossier tot een community waarin scholen via een beeldverbinding met elkaar een competitie aangaan. Belangrijke punten - waarvoor vaak veel minder aandacht is - zijn er echter ook:

• Privacy - heeft de school/vereniging goed vastgelegd hoe omgegaan wordt met beeldmateriaal van leerlingen/leden?
• Beveiliging - hoe is het netwerk beveiligd tegen hacken?
• Netwerk - is er stabiele wifi in de sportaccommodatie?
• Helpdesk - hoe zit het met digitale ondersteuning bij falende systemen? 

Voor lesgevers zijn bovenstaande punten niet de meest interessante onderwerpen, maar voor optimaal gebruik van de gekozen oplossing is het noodzakelijk om ook over deze onderwerpen na te denken en afspraken te maken. 

Niet uit het oog verliezen
De inzet van technologische oplossingen is geen doel op zich. Het is een middel om leerlingen binnen de lessen bewegingsonderwijs op een efficiënte wijze beter te leren bewegen, om de exploitatiekansen voor een accommodatie te vergroten of om te komen tot efficiënter beheer. De waarde van de technologie zit in de toepassing, niet in de technologie op zich. 

Meer weten?
Heb je deel 1 gemist? Dat kun je uiteraard hier nog lezen. En wil je een keer sparren over de toepassing van nieuwe technologie in sportaccommodaties? Neem dan contact op met Erik Spiegelenberg, erik.spiegelenberg@nijha.nl.