Stichting Meer dan Voetbal leeft met agenda vol plannen en uitdagingen toe naar jubileum

door: Lennart Bloemhof

Met het einde van het voetbalseizoen 2013/'14 eindigde voor Stichting Meer dan Voetbal een jaar waarin flinke stappen zijn gezet in de ontwikkeling van de sociale rol van voetbal. Dat deed de stichting met een aantal nieuwe gezichten. Zo nam Joop Alberda eind vorig jaar de voorzittershamer over van Paul Smits en werden tv-presentator Humberto Tan en voetbalster Daphne Koster verwelkomd als nieuwe bestuursleden. Daarnaast is de stichting zich druk aan het bezinnen over haar rol en organisatievorm in de toekomst. Kortom: genoeg stof om met Meer dan Voetbal-directeur Edu Jansing terug te blikken op het afgelopen seizoen en vooruit te blikken op volgend seizoen, wanneer Meer dan Voetbal haar tienjarig jubileum viert.

Tevreden kijkt Jansing terug op het afgelopen Meer dan Voetbal-seizoen. “Want 'meer dan voetbal' staat echt op de kaart”. In 2004 werd de gelijknamige stichting opgericht door de KNVB, samen met de Eredivisie en Eerste Divisie. "In die bijna tien jaren zijn er op het gebied van voetbal en maatschappelijke activiteiten reuzenstappen gezet", aldus Jansing.

“Zo hebben inmiddels alle betaald voetbalclubs een structureel Meer dan Voetbal-programma. Daar konden we tien jaar geleden alleen maar van dromen”, legt Jansing uit, die meteen benadrukt dat 'meer dan voetbal' niet alleen BVO’s betreft. “Ook de spelers zelf zijn actiever geworden; kijk alleen maar naar de explosieve toename van foundations. En ik merk het ook in het amateur-voetbal. Er zijn daar veel clubs in beweging, met veel nieuwe initiatieven.”
Hoogtepunt
Bij een van die amateurclubs beleefde Jansing zijn hoogtepunt van het afgelopen seizoen. De uitreiking van de Meer dan Voetbal Award voor 'Amateurclub van het Jaar' bij de maatschappelijk actieve Haagse club HVV Laakkwartier in november was volgens hem namelijk een mooi voorbeeld van hoe amateurclubs de kracht van maatschappelijke activiteiten ontdekken. De uitreiking was extra bijzonder door de aanwezigheid van bondscoach Louis van Gaal, die de maatschappelijke betrokkenheid van de club roemde en ook zei dat dit eigenlijk “vanzelfsprekend” zou moeten zijn.

Jansing: “HVV Laakkwartier is een van de vele amateurclubs die op een creatieve wijze maatschappelijk actief is. Dat komt omdat ze het 'meer zijn dan alleen voetbal' als hun bestaansrecht zien en er echt in geloven. Als je met die gedachte maatschappelijk actief bent, zul je zien dat je je accommodatie beter kunt exploiteren in moeilijke tijden, je interessanter wordt voor nieuwe leden en sponsoren en dat het de club tegelijkertijd veel plezier en verbondenheid oplevert. Dat besef is aan het ontstaan en dat voelde ik op die avond.”

Maatschappelijk verantwoord ondernemen krijgt een steeds prominentere plaats in het hedendaagse voetbal, ziet Jansing. Daarmee verandert ook de rol van de Stichting Meer dan Voetbal. De stichting begon als kartrekker, als organisatie die vooral zelf activiteiten opzette. Die rol is veel meer stimulerend en ondersteunend geworden.

Jansing benadrukt dat de stichting zichzelf constant kritisch tegen het licht moet houden, wil het effectief meespelen op dat veranderende speelveld: “Als we ook in de toekomst van meerwaarde willen zijn dan zullen we ook zelf de lat hoger moeten leggen”. Het bestuur van de stichting is nadrukkelijk bij deze ontwikkeling betrokken.

Uitdagingen
Jansing ziet voor de toekomst daarom drie belangrijke uitdagingen. Allereerst is dat samenhang en helderheid creëren rond de vele initiatieven die nu worden georganiseerd. “Door de enorme toename van activiteiten is de versnippering ook groter geworden. Er is te weinig consistentie. Veel bloemen bloeien, maar een gezamenlijke boodschap ontbreekt. Daar kunnen wij een rol in spelen, door één heldere boodschap uit te dragen en te verspreiden”, meent de directeur.

De tweede uitdaging concentreert zich op het zichtbaarder maken van maatschappelijke activiteiten. Dat is een probleem, aldus Jansing. Negentig procent van de fans vindt volgens hem 'meer dan voetbal' belangrijk, maar veel fans weten tegelijkertijd niet wat er gebeurt. “En niet-voetbalfans weten dan al helemaal niet wat er gebeurt”, stelt hij. “Daar komt bij dat negatieve incidenten helaas veel meer aandacht krijgen, de beeldvorming is daardoor vaak gekleurd.”

Meer dan Voetbal ontwikkelt momenteel een televisieconcept om de vele activiteiten in het land op een creatieve manier zichtbaarder te maken. “Humberto (Tan, red.) en bestuurslid van het eerste uur Map Nihom zijn betrokken bij het bedenken van de formats”, zegt Jansing. “Het moet positief, authentiek en scherp zijn, dicht op de spelers en het voetbal. Zoiets als Harry Vermeegen altijd deed met zijn programma. Daarnaast hebben we met het voetbal een enorme hoeveelheid mediapartners, we hoeven dus geen nieuw podium te creëren.”

De derde uitdaging is de belangrijkste, aldus de directeur. MVO moet namelijk intrinsiek worden bij clubs, want dat is nog veel te vaak niet het geval, zegt Jansing. “Veel clubs starten wel initiatieven, maar als het even tegenzit, verdwijnt het weer”, zegt hij. “Het heeft niet altijd de hoogste prioriteit. Dat snap ik ook wel, voetbal staat voorop, maar clubs moeten ook beseffen dat ‘meer dan voetbal’ de belangrijkste troef is om fans aan je te binden en sponsors zullen het in de toekomst meer en als voorwaarde stellen. Dat zie je nu al gebeuren.”

Voetbalfamilie
Een eerste stap in dat proces naar intrinsiek MVO in het voetbal is volgens hem het 'verbinden van de hele voetbalfamilie', zoals Jansing het noemt. Jansing legt uit: “Als iedereen in het voetbal meedoet met maatschappelijke activiteiten genereren we nog veel meer impact. Niet alleen de clubs, maar ook spelers, coaches en vooral de fans kunnen meer betrokken worden. De fans zijn misschien wel het belangrijkste.”

Hij noemt het voorbeeld van de Braziliaanse voetbalclub Sport Club Recife, waarbij de fans zich ‘eeuwig’ aan de club kunnen verbinden door zich als orgaandonor te registreren via de club. Recife heeft inmiddels ruim 51 duizend 'onsterfelijke fans'.

Ook de campagne rond het Belgische nationale team genaamd ‘De Duiveluitdagingen’ is volgens hem een succesvoorbeeld: voor elke interland moesten supporters een uitdaging voltooien. Als dat lukte, dan moesten de spelers een tegenprestatie leveren. Daarmee krijgen fans het gevoel dat ze dicht op het team zitten. En met succes. De populariteit van de Rode Duivels nam een flinke vlucht de afgelopen jaren.

Sociale media is in beide gevallen een sterk instrument voor het bereiken van die fans, denkt Jansing. En hoe meer mensen er meedoen, hoe eerder een club die maatschappelijk actief is regel wordt in plaats van uitzondering.

“Ook verwacht ik dat de BVO’s de stimulerende en ondersteunende rol die de stichting Meer dan Voetbal nu vervult zullen overnemen, met name richting de amateurverenigingen in hun eigen regio”, denkt Jansing. “De BVO’s hebben namelijk een grote aantrekkingskracht en kennen de regio goed. Ze weten wat wel en niet werkt en zitten aan tafel met de lokale overheid en regionale sponsoren. Zij kunnen als grote broer hun kleine broertjes in de regio het beste helpen. Ook weer de voetbalfamilie verbinden dus. Afgelopen seizoen hebben we dit met een aantal clubs in de praktijk gebracht en dat werkte ontzettend goed. Bij FC Groningen waren meer dan zeventig verenigingen aanwezig op een kennisbijeenkomst over ‘meer dan voetbal’ en ook bij VVV Venlo en Vitesse hebben we dergelijke regionale inspiratiesessies gehouden. Ook daar was de opkomst boven verwachting”, zegt hij tevreden.

Nieuwe vorm?
Maar wat voor rol blijft er dan nog over voor de stichting? Jansing overlegt tweewekelijks met voorzitter Alberda over de toekomst. “We onderzoeken bijvoorbeeld in hoeverre Meer dan Voetbal een nieuwe vorm moet krijgen”, legt Jansing uit. Daar zijn verschillende opties voor. Een daarvan is de stichting incorporeren binnen het voetbal, bijvoorbeeld binnen de KNVB of de Eredivisie. Jansing: “Dat zie je veel gebeuren in het bedrijfsleven, waar sommige bedrijven zelfs al geen aparte afdeling meer hebben voor MVO omdat het vanzelfsprekend is geworden. Een andere optie is dat we onze expertise gaan uitbreiden naar andere sporten. Je moet dan wel oppassen dat je heldere, krachtige boodschap niet verwatert. En ook doorgaan in de huidige vorm is een optie. Voorwaarde is dan wel dat we minder dingen beter gaan doen.”

Volgens Jansing heeft elke vorm zijn haken en ogen. Het is daarom zaak een goede, afgewogen keuze te maken. Dat moet volgens hem grondig worden aangepakt om ook honderd procent commitment te krijgen van de Meer dan Voetbal-partners. “We zitten nu middenin dat proces”, aldus Jansing. “Onze kracht is dat we niet bureaucratisch en niet politiek zijn. Dat DNA moeten we behouden. Wij willen inspireren en mobiliseren. Ons ultieme doel is dat Meer dan Voetbal intrinsiek in alle clubs zit en dat de stichting eigenlijk niet meer nodig is.”

Jubileum
Voordat al die toekomstplannen gerealiseerd zijn, staat er nog een jubileum op het programma voor de stichting. Op 26 november 2014 bestaat Meer dan Voetbal namelijk tien jaar. Jansing ziet dat als een belangrijk moment. “Het is een goed moment om terug te kijken. Wat ging er goed, wat ging er fout en welke lessen hebben we geleerd? En natuurlijk is het mooi om erkenning te geven aan iedereen die iets heeft gedaan met meer dan voetbal in het land in die tien jaar. We willen hen in het zonnetje zetten met onze partners.”

Tot slot roemt Jansing zijn 'kleine, maar fijne' team waarmee hij dagelijks werkt. “We werken allemaal keihard en doen dat met heel veel energie en passie. Het is een enorme prestatie als je terugkijkt op wat er allemaal is neergezet en daar ben ik heel trots op.”

Voor meer informatie: Meer dan Voetbal