Sportverenigingen moeten Maatschappelijk Olympisch Verantwoord Excelleren

Sportverenigingen worden steeds vaker uitgedaagd om meer initiatieven te ontplooien om hun maatschappelijke rol en functie te vervullen of vergroten. De verwachting is namelijk dat sportverenigingen in samenwerking met verschillende partners een maatschappelijke bijdrage kunnen leveren in bijvoorbeeld het tegengaan van overlast in de wijk, het zorgen voor sociale samenhang of het verbeteren van de gezondheid van jeugd en jongeren. Om die maatschappelijke functie te kunnen vervullen zijn volgens de overheid ‘sterke’, ‘moderne’ en ‘ondernemende’ verenigingen nodig.

“Sport heeft positieve effecten in een breder maatschappelijk verband... Van sport wordt gesteld dat het bijdraagt aan de nationale trots en eenheid, aan de ‘sociale cohesie’, aan de gezondheid en aan de overdracht van belangrijke waarden en normen, zoals wederzijds respect, doorzettingsvermogen en acceptatie van verlies en winst. Er wordt gewezen op de belangrijke economische betekenis van de sport en aan de bijdrage die sport kan leveren aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat, aan het effenen van het pad voor ondernemers en aan de zoektocht naar technologische en sociale innovaties.” (Olympisch Plan 2028)

Kennispraktijk – voor Sport, Onderwijs & Gezondheid (www.kennispraktijk.nl) heeft op basis van een kwalitatief onderzoek (uitgevoerd in opdracht van de provincie Utrecht) naar maatschappelijk betrokken ondernemen (MBO) door sportverenigingen de methodiek MOVE ontwikkeld. MOVE staat voor Maatschappelijk Olympisch Verantwoord Excelleren en is een antwoord op de vraag hoe sportverenigingen kunnen uitgroeien tot een maatschappelijk betrokken - ondernemende - sportvereniging, waarbij gestreefd wordt naar excellente dienstverlening en samenwerking met verschillende partijen.

Goed voorbeeld!
In het onderzoek stond onder andere de ‘casus’ ASC Nieuwland (Amersfoort) centraal, waar adviesbureau Sportbytes (www.sportbytes.nl) de procesbegeleiding heeft verzorgd. ASC Nieuwland heeft vanuit een sportieve ambitie gewerkt aan het vergroten van haar maatschappelijke functie in de wijk. Zo is er een stichting Wijksport opgezet, een combinatiefunctionaris actief binnen de vereniging en wordt er structureel samengewerkt met onder andere een ROC, zorginstelling en woningbouwcorporatie. Tot slot heeft de vereniging een ‘duurzaamheidsubsidie’ van de provincie Utrecht ontvangen. ASC Nieuwland is dan ook een goed voorbeeld hoe MOVE in de praktijk kan worden gebracht.

Wat is MOVE?
Bij de ontwikkeling van MOVE heeft Kennispraktijk zich laten inspireren door de ‘5 d’s filosofie’ van Leen Zevenbergen. Vanuit dit gedachtegoed is een handleiding ontwikkeld bestaande uit 6 stappen: Dromen, Denken, Durven, Doen, Doorontwikkelen en Doorlichten. Per stap wordt omschreven welke activiteiten sportverenigingen zouden kunnen ondernemen om hun duurzame droom te laten uitkomen. Per fase worden concrete handvatten aangereikt. Sportverenigingen hoeven dus niet alles zelf te verzinnen. Voorbeelden van projectplannen, vragenlijsten, eenvoudige checklists en vergaderingen zijn namelijk bijgevoegd in de bijgeleverde toolkit.

MOVE is op verschillende manieren te gebruiken. Sportverenigingen die de ambitie hebben om meer te doen op het gebied van maatschappelijk betrokken ondernemen en hier gericht beleid op willen ontwikkelen, kunnen de handleiding gebruiken op de meest traditionele manier. Beginnen bij Dromen en via de vervolgfasen eindigen bij Doorlichten. In de handleiding treffen zij dan op verschillende plaatsen verwijzingen aan naar documenten uit de toolkit die tijdens het proces zijn te gebruiken. Een tweede manier is om zelf een keuze te maken voor de fase waarmee een sportvereniging wil starten. Als een sportvereniging bijvoorbeeld al contact heeft gelegd met een centrum voor kinderopvang, maar wil weten hoe zij een projectplan moet opstellen, dan kan de vereniging direct naar de Doe-fase. Als een sportvereniging eerst eens een interne analyse wil maken om na te gaan welke mensen binnen de vereniging bezig zouden kunnen gaan met MBO, dan beginnen ze bij de Denk-fase.

Voor wie is MOVE bedoeld?
MOVE is er voor bedoeld om sportverenigingen direct of indirect te ondersteunen bij het opzetten van activiteiten in het kader van MBO. Dat betekent dat sportverenigingen in principe zelf aan de slag zouden kunnen met de handleiding. In de praktijk spelen echter intermediaire organisaties zoals gemeenten, provinciale en lokale sportservices en sportbonden een belangrijke rol. Zij dragen namelijk vaak zorg voor de ondersteuning en advisering van sportverenigingen over hun maatschappelijke functie. MOVE dient in dat geval als leidraad bij het ondersteuningstraject.

Kortom, MOVE is een methodiek aan de hand waarvan  sportverenigingen op een zelfgekozen ‘niveau’ kunnen werken aan MBO. Ze worden op specifieke onderwerpen ondersteund en zo in staat gesteld om een eigen invulling te geven aan hun duurzame droom.