Playing for Succes viert jubileum en gaat volle kracht vooruit

door: Lennart Bloemhof

Playing for Success bestaat vijf jaar. Het jubileum wordt deze week gevierd tijdens de ‘Week van Playing for Success’. Het naschools programma voor kinderen van 9 tot 14 jaar begon in het voorjaar van 2009 met een eerste leercentrum in het stadion van PEC Zwolle en telt vandaag de dag 23 leercentra in achttien steden. Sport Knowhow XL sprak met Irene de Kort van Playing for Success Nederland en Sjaak Wilke, centrummanager van Playing for Success Zwolle, over de afgelopen vijf jaar van het project en de toekomstplannen.

Playing for Success werd opgezet met als doel kinderen die het moeilijk hebben op school via een inspirerende plek buiten het klaslokaal weer beter te laten presteren. De kinderen worden persoonlijk begeleid door bevoegde leerkrachten en stagiairs. Soms worden ook spelers of de trainer van de club ingezet om de kinderen te motiveren. In het concept, afkomstig uit Engeland, staat het voetbalstadion synoniem voor een uitdagende leeromgeving, ver weg van de soms lastige schoolsituatie waar de kinderen mee kampen.

Tijdens het tien tot twaalf weken durende programma doen de kinderen zoveel mogelijk positieve leerervaringen op. Playing for Success werkt niet alleen samen met voetbalclubs, maar ook met gemeenten en scholen. De scholen kunnen kinderen voordragen voor deelname aan het programma.

Snelle groei
In de afgelopen vijf jaar hebben zo’n tienduizend kinderen deelgenomen aan het programma. “We zijn heel snel gegroeid”, zegt Irene de Kort van Playing for Success Nederland. “Van drie leercentra in 2009 naar meer dan twintig in 2014.” De afgelopen jaren heeft Playing for Success ook haar voeten buiten de voetbalstadions gezet. Zo zijn er in het Circustheater in Den Haag, bij Rotterdam Basketbal College en in Stadslandgoed De Kemphaan in Almere ook leercentra van Playing for Success gevestigd.
 
“Er komen steeds meer leercentra bij in andere sporten en in andere sectoren, zoals de cultuur- of groene sector”, legt De Kort uit. “Alle locaties met een ‘wow’-factor zijn voor kinderen namelijk inspirerend.”

De Kort verwijst naar onafhankelijke onderzoeken om aan te tonen dat het programma daadwerkelijk effect heeft: “Bij 95 procent van de leerlingen is een significante groei te zien in hun sociaal-emotionele ontwikkeling. En als je goed in je vel zit, komen de betere schoolresultaten vanzelf”, stelt ze.

Leercentrum Zwolle
Sjaak Wilke heeft als manager van het leercentrum in Zwolle veel kinderen zien veranderen. “Ze komen vaak schuchter binnen en na tien weken geven ze een presentatie voor zestig personen. Ze stralen dan plots zelfvertrouwen uit. Dat is mooi om te zien”, zegt Wilke.

Tweeënhalf jaar geleden begon Wilke als centrummanager en hij kijkt tevreden terug op die periode: “Er is een hele mooie ontwikkeling gaande. Nu PEC Zwolle een eredivisieclub is geworden, merken wij dat de organisatie professioneler is geworden. Daardoor is er wat minder tijd voor de kinderen met spelers. Dat hebben we opgelost door contact te zoeken met andere partijen in het stadion, zoals een hotel, fitnessschool en ABN Amro, waar de kinderen bijvoorbeeld les krijgen over geld.” Het diverse programma is volgens hem een verrijking van Playing for Success in Zwolle.

Werken aan negatief zelfbeeld
Ook is het programma inhoudelijk veranderd in de loop der jaren. Wilke legt uit: “In het verleden concentreerden we ons op het wegwerken van leerachterstanden, maar dat is niet de kracht van de aanpak merkten we. We concentreren ons nu meer op kinderen met een negatief zelfbeeld. Op het vergroten van de motivatie en het verbeteren van het competentiegevoel van die kinderen.”

De kennis die het leercentrum in Zwolle heeft opgedaan met het programma wordt volop gedeeld met andere Playing for Success-centra in Nederland, aldus de centrummanager. Zo onderhoudt hij warme banden met leercentra in Doetinchem, Maastricht en Rotterdam. Wilke: “Je pikt de goede dingen van elkaar op en kopieert ook wel eens iets, om dat vervolgens aan te passen aan je eigen behoefte”, aldus Wilke.

Doelstellingen
Na vijf jaar zijn er nog voldoende groeikansen voor Playing for Success benadrukt Irene de Kort. “Er zijn nog een paar eredivisieclubs zonder leercentrum en ook in de Jupiler League is nog groei mogelijk ondanks de vaak beperkte budgetten”, zegt De Kort.

Want een leercentrum kost geld. Wanneer een centrum wordt opgericht, ondertekenen de betrokken partijen een convenant waarbij de stakeholders zich voor minimaal drie jaar verbinden aan het programma. “Na die drie jaar is het de bedoeling dat het leercentrum de organisatie en financiering zo heeft geborgd dat het zonder problemen kan bestaan”, stelt De Kort.

Dat is cruciaal, benadrukt zij: “In Engeland begon Playing for Success heel succesvol, maar toen Londen opeens de subsidiekraan dichtdraaide, verdween een groot deel van de leercentra. We hebben vanaf het begin gezegd: dat willen we in Nederland niet. We adviseren leercentra daarom al vroeg op zoek te gaan naar een derde geldstroom, bijvoorbeeld via sponsoren of het aangaan van een samenwerking met de gemeente en de sector Welzijn. Dat blijkt in de praktijk vaak goed te werken.”

Derde geldstroom
Ondertussen is het leercentrum in Zwolle al druk bezig met het zoeken naar die derde geldstroom. “We moeten namelijk wel zorgen dat we onze exploitatiekosten kunnen blijven bekostigen”, zegt centrummanager Sjaak Wilke. “We werken nu bijvoorbeeld nog in het perscentrum van PEC Zwolle, maar we zijn eigenlijk wel toe aan een eigen locatie waar we sponsoren uit kunnen nodigen. We willen die derde geldstroom geleidelijk op gang brengen.”

Daarnaast hoopt Wilke in de toekomst meer kinderen te verwelkomen. Het centrum in Zwolle ontvangt nu ongeveer zestig kinderen per week (vier dagen per week een groep van vijftien kinderen). Wilke denkt dat het centrum nog wel meer kinderen zou kunnen plaatsen, bijvoorbeeld door op woensdagmiddag - wanneer de schoolkinderen vroeg vrij zijn - twee groepen in te roosteren. Op dit moment nemen er in Zwolle zo’n 180 kinderen per jaar deel aan het programma.

Subsidie
Ook Playing for Success Nederland is bezig met haar eigen toekomst. Het initiatief werkt met een subsidie van de landelijke overheid, maar die subsidie is niet eindeloos, zegt De Kort. “We hebben geld gekregen voor kennisdeling en de ontwikkeling en verdere uitrol van het programma en onderzoek. Daar kunnen we tot het einde van volgend jaar mee vooruit. Hoe het daarna loopt weten we nog niet. We zien in ieder geval veel kansen om het aantal leercentra verder uit te breiden.”

Ook is Playing for Success aan het uitzoeken of misschien een bredere doelgroep jongeren bij het programma betrokken kan worden. Zo is recent een driejarige pilot afgerond met vier leercentra waar 500 kwetsbare jongeren tussen de 15 en 23 jaar een programma hebben gevolgd. De Kort: “We zitten midden in de evaluatie van dat traject, dus ik kan er nog niet veel over zeggen. Maar de reacties zijn veelbelovend. Dat geldt overigens ook voor initiatieven op gebied van Passend Onderwijs, waar we op sommige plaatsen nu al een rol in spelen.”

Maar voordat al die toekomstmuziek werkelijkheid is, staat er nog een feestweek op het programma voor Playing for Success met onder meer open dagen bij veel van de leercentra en op vrijdag een afsluitende Playing for Success-conferentie in Zwolle. “Daar gaan we eerst van genieten en daarna gaan we met volle kracht vooruit”, besluit De Kort.

Voor meer informatie: www.playingforsuccess.nl