Op zoek naar… innovatief ondernemerschap in de polder

Qua omzet en werkgelegenheid is het MKB van eminent belang voor onze economie. Jaarlijks wordt er zo’n 800 miljard euro omgezet. Vandaag de dag echter hebben de kleine ondernemers en ZZP’ers het bepaald niet makkelijk. Het is dan ook goed dat het landelijke adviesnetwerk Syntens ondernemers kosteloos ondersteunt bij de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten. Sinds enige tijd probeert Syntens ook het ondernemerschap in de sportsector nieuwe impulsen te geven. Het gedachtegoed hierachter is onlangs beschreven in een verzorgd vormgegeven publicatie. Zet het voor (toekomstige) innovaties op sportgebied nieuwe zoden aan de dijk?

Innovaties komen volgens de auteurs Peter Koudstaal en Greetje Bijloo tot stand door op (latente) behoeften van mensen in te spelen. De behoeftehiërarchie van Maslow (1908-1970) wordt daarbij door hen als leidraad gebruikt. De psycholoog Maslow was de man die stelde dat eerst voldaan moest worden aan de fysiologische basisbehoeften (bijvoorbeeld water, voedsel, slaap) alvorens ruimte vrij komt voor de bevrediging van ‘hogere’ psychische (veiligheid, vriendschap) en geestelijke behoeften (erkenning, zelfontplooiing).

Een theorie waar veel op aan te merken is, maar die een grote invloed heeft gehad op de humanisering van de arbeid en moderne denkbeelden over leiderschap en management. Wat de sportwereld betreft, is het nog altijd de vraag of de behoefte aan sport een meer biologisch-fysiologische oorsprong heeft of voortkomt uit sociaal-psychologische motieven als sociaal contact en status. Voor sommigen gaat het bij sport zelfs om de ultieme vorm van menselijke behoeftebevrediging: het intens beleven van piekervaringen door het beste uit jezelf te halen.

Vreemd genoeg gaan de Syntens-adviseurs hier niet op in en plaatsen – zonder nadere toelichting - de sport in de één na hoogste categorie van de Maslow-piramide: self esteem c.q. het verhogen van de eigen competentie. Vervolgens constateren ze dat Maslow slechts vanuit het (Westerse) individu redeneert en er geen oog voor had dat nu en in de nabije toekomst de meeste behoeften samengesteld zijn. De sportsector of de sportorganisatie bijvoorbeeld kan niet langer volstaan met het aanbieden van producten of diensten die op de enkelvoudige behoefte aan individuele sportbeoefening inspelen. Mensen willen met sport ontspanning ervaren én gezonder worden. Onder invloed van ontwikkelingen en trends in de samenleving willen mensen via sport bijzondere ervaringen ondergaan!

Sportieve ondernemers - aldus Syntens - moeten leren in te spelen op het uit een mixture van gezondheid, voeding, ontspanning en onuitwisbare belevenissen samengestelde pakket van sportgerelateerde behoeften van de hedendaagse mens. Om nieuwe lucratieve sportbusiness te ontwikkelen is het nodig om als sport-MKB’er intensief samen te werken met ondernemers en bedrijven uit aanpalende sectoren als de amusementsindustrie, de gezondheidszorg, de reis- en toerismebranche, de voedingsindustrie, e.d.. Kortom, zowel op het organisatorisch vlak als op het niveau van de productie en marketing van diensten zullen ondernemers met elkaar nieuwe verbindingen dienen te realiseren.

Brancheoverstijgende samenwerking biedt in onze tijd de meeste kans om tot succesvolle innovaties te leiden. Net zoals Philips en Douwe Egberts ooit de Senseo gezamenlijk bedachten, zullen zodoende nieuwe experiences zoals Bossaball ontwikkeld kunnen worden. Maar hoe één en ander concreet gestalte kan krijgen, blijft in deze publicatie evenwel onbesproken. Tools en methoden voor collaboratieve engineering of open innovatie worden niet uitgewerkt. Op welke wijze dit soort op samenwerking gebaseerde innovatietrajecten geïnitieerd en geregisseerd kunnen worden in sportland Nederland, wordt niet duidelijk gemaakt. Dat alles wordt aan de innovatieve ondernemer over gelaten.

Het boek eindigt met een visiehoofdstuk over ‘anders innoveren’. Ik citeer: “Om te overleven is het dus voor iedere organisatie van belang te innoveren. De vraag ‘hoe te innoveren’ zal door iedere organisatie anders beantwoord worden. Maar voorop staat dat er oog zal moeten zijn voor nieuwe denk-en zienswijzen”(pag. 154). Jammer, maar helaas. Voor de sport biedt Syntens geen lonkend toekomstbeeld dat mensen en organisaties inspireert om hiermee voortvarend aan de slag te gaan. Wellicht kunt u hiervoor bij nader inzien beter Innovatie uit de polder raadplegen…..

Leestips:
• Koudstaal, P. & G. Bijloo (2010) Nieuwe verbindingen. Inspiratie voor innovatie, Schiedam: De boekfabriek.
• Duin, P.A. van der, R. de Graaf & T. Langerer (2009) Innovatie uit de polder, Amsterdam: Business contact.