Op zoek naar… een nieuwe Toekomst voor Nederland

Onder het motto: 'Zou Chu Qu' (gá naar buiten) is China aan een indrukwekkende opmars bezig. Oost-Azië staat in de startblokken om niet alleen in economisch opzicht het leiderschap van de Verenigde Staten over te nemen. Het einde van de Amerikaanse alleenheerschappij is hoe dan ook nabij. Het is zaak dat Nederland zich zo snel mogelijk voorbereidt op deze wisseling van de wacht en macht in de wereld, aldus prof. dr. Rien Segers.

Ook voor de toekomststrategie van de sportbusiness in ons land zal de aziatisering niet zonder gevolgen kunnen blijven. Blijven we naar Amerikaans voorbeeld volharden in een door wetenschap en technologie gevoed vooruitgangsgeloof met de TopBob als paradepaardje? Dringt het Anglo-Amerikaanse bedrijfsmodel (afrekencultuur, meten is weten, ieder voor zich) nog dieper door in het marktgerichte denken en handelen van de mensen die het voor het zeggen hebben in sportorganisaties? Of kiezen we voor een herwaardering van onze inmiddels verpieterde Rijnlandse werkcultuur en gaan we de komende decennia duurzame strategische allianties aan met Oost-Azië? Eén ding is zeker: De toekomst begint nu!

Nederland na de crisis. Leiderschap in een nieuwe wereld
Als we niet als een B-land uit de crisis tevoorschijn willen komen, dient de toekomstkoers minder op de Verenigde Staten en meer op Azië gericht te zijn. Nederland was door zijn open grenzen en zijn internationale gerichtheid lange tijd een gemakkelijke prooi van de veramerikanisering. Onze taal, onze lifestyle, de Nederlandse media- en entertainment industrie maar ook onze krijgsmacht, ons onderwijssysteem en onze bedrijfscultuur zijn sinds WO II doordrenkt met Amerikaanse opvattingen, gewoontes, producten en diensten.

Nederland is de afgelopen decennia - met de Irak oorlog als dieptepunt - steeds meer als de eenenvijftigste staat van de VS gaan fungeren. Met alle positieve (economische welvaart) en negatieve (ego-kapitalisme) gevolgen van dien. De gidsfunctie van het Anglo-Saksische systeem is inmiddels aan het verdwijnen. De kredietcrisis en de war on terror heeft de superioriteit van dat systeem in ernstige mate aangetast. We staan aan het begin van een post-Amerikaans tijdperk. De 21e eeuwse wereld zal in toenemende mate multipolair worden: de oude macht VS, de dienstenmacht India, de energiemacht Rusland, de civil-society macht Europa, de landbouwmacht Brazilië en de nieuwe macht China maken gezamenlijk de dienst uit. De expansie van Aziatische bedrijven naar het Westen is in aantocht. Het productieproces van Westerse bedrijven naar Aziatische regio's (offshoring- en outsourcing processen) is al in volle gang. De onstuitbare opmars van Oost-Azië zal links- of rechtsom onontkoombaar zijn.

In plaats van het succes van Japan, Singapore of welk ander Aziatisch land dan ook te kopiëren, zullen 'we' (Nederland, Europa) onze eigen oplossingen moeten bedenken om competitief te blijven of competitiever te worden. In principe beschikken we over een goede uitgangspositie om als een uiterst profijtelijk intermediair tussen Oost en West te fungeren. Mede dankzij het door het dominante Amerikaanse model enigszins verwaarloosde - maar in onze historie verankerde Rijnlands-Europese bedrijfsmodel - onze vakdeskundigheid en op de langere termijn gerichte ondernemersklimaat.

Ten aanzien van mentale programmering van het bedrijfsleven, de politiek, de werknemers en de burger/consumenten echter moet de knop radicaal gereset worden. We dienen het oude Rijnlandse model aan de veranderende wereldorde aan te passen en de praatcultuur te verruilen voor een daadcultuur. Vanuit een niet paternalistisch, gemoderniseerd Rijnlands model aan een grondige herziening van de instellingen en conventies van de Nederlandse samenleving en bedrijfscultuur werken, is de uitdagende opdracht voor de ontwikkeling van een nieuwe nationale toekomststrategie.

Het grote verschil tussen het economische succes van China en Nederland is dat wij de politieke vrijheden verworven hebben om voor een Nieuwe Toekomst te kiezen. Een beetje Amerikaans vermengd met een beetje Aziatisch en veel Rijnlands dat zijn voor Segers de ingrediënten van een nieuw perspectief biedende Dutch Dream.

Hij is niet de enige die er zo over denkt. Laat ik voor de verandering eindigen met een citaat uit een boek van de man die aan deze - voor het behouden van de A-status van ons land - noodzakelijke missie in mijn ogen op een intelligente wijze leiding had kunnen geven:

'Ik wil een Nederland waarin we niet alleen trots kunnen zijn op wat we zelf bereikt hebben, maar ook op wat we met elkaar bereikt hebben. Een Nederland waarin we geloven dat we de toekomst aankunnen, dat de gang der dingen niet onvermijdelijk is, dat we het land in een betere staat aan onze kinderen kunnen overdragen. Dit land kan zoveel beter!'.

Leestips:
• Segers, Rien T. 2009. Nederland na de crisis. Leiderschap in een nieuwe wereld.
Amsterdam: uitgeverij Balans.
• Bos, Wouter. 2006. Dit land kan zoveel beter.
Amsterdam: uitgeverij Bert Bakker