Op zoek naar... de onvoorspelbare kracht van Oranje

Het juk van wereldkampioen 'net niet' hangt sinds de zeventiger jaren van de vorige eeuw zwaar op de Oranje schouders. Wat is nodig om met de huidige selectie in Soccer City 'net wel' de wereldtitel te behalen? Management consultant Vergouw denkt het te weten.

Al ruim tien jaar bestookt Vergouw als professor 'Penalty' het naar binnen gekeerde, conservatieve profvoetbalwereldje met sportinhoudelijke lessen en managementadviezen. Tot zijn grote frustratie bleek de staf rondom Oranje tot nu toe ziende blind en horende doof voor zijn concrete verbetervoorstellen. Voor elk EK of WK evenement verscheen er om het tij te keren telkens een boek van zijn hand. Ook nu weer. Met 'Oranje Wereldkampioen' wil hij nog één keer zijn kritische geluid laten weerklinken. Is dit keer de vuvuzela van professor 'Penalty' krachtig genoeg om de begeleidingsstaf rondom Oranje met succes uit hun 'not-invented-here' (syn)droom te toeoeoeteren?

Oranje wereldkampioen. Managementlessen om te winnen
Al jarenlang is het met het clubvoetbal in de hoogste divisies van ons betaald voetbal droevig gesteld. Onze profclubs spelen in Europees verband niet langer een rol van betekenis. Binnen de BVO' s stapelen de onverstandige beslissingen en investeringen zich hand over hand op. Veel clubs leven in financieel opzicht consequent op een te grote voet en lijden jaarlijks miljoenen omzetverlies. Zonder noodhulp dreigt een groeiend aantal roemrijke verenigingen roemloos van het betaald voetbal toneel te verdwijnen. Ondanks het veelal op paniekvoetbal lijkende clubmanagement, blijven de fans in grote getale hun favoriete club trouw. Blijkbaar deert de kwaliteit van het vertoonde spel en het wanbeleid van bestuurders en directeuren hen niet of nauwelijks. Het stadionbezoek en de aandacht van de media c.q. het bedrijfsleven voor het vaderlandse clubgebeuren laat relatief weinig te wensen over. For the time being vrees ik.

Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat spelers en trainers met een bovengemiddeld talent eerder en vaker hun kunsten gaan vertonen in buitenlandse dienst. Daarmee spekken ze niet alleen hun eigen bankrekening flink, maar versterken daarmee tevens de concurrerende kracht van ons nationale elftal. Door hun ervaring op het hoogste niveau in de voetbalcompetities buiten onze nationale velden worden onze jongens van Johan de Witt in professioneel opzicht stukken beter. De huidige generatie selectiespelers is merendeels door de duur betaalde internationale wol geverfd. Qua voetballend vermogen kan eigenlijk alleen domme pech de Oranjeleeuwen nog van een halve finale plaats afhouden. Dat we eerder slechts tot wereldkampioen 'mooi voetbal' zijn uitgeroepen, komt door het ontbreken van een op meer dan voetbalkennis gebaseerde winnende strategie, aldus ongevraagd bondsadviseur Vergouw.

Met het oog hierop haalt hij het handboek sportmanagement uit de kast en vult het (over)bekende strategische stappenplan in voor Oranje. De klassieke trits missie/visie formuleren, swot-analyse uitvoeren, kritische verbeterpunten vaststellen e.d. passeert vervolgens de voorspelbare revue. Een paar voor de vaste volgers van het Nederlands elftal zeker herkenbare ingrediënten hieruit wil ik u niet onthouden. De Oranje missie is simpel: wereldkampioen worden. Aan zwakke punten als de conditionele fitheid, de mentale weerbaarheid en de kwetsbaarheid van de achterhoede zal behoorlijk wat verbeterd kunnen worden. De handvol serieuze concurrenten voor de titel dienen we met een slim strijdplan steeds een stap voor te zijn.

Dit betekent in de uitvoering onder meer: vaker kiezen voor on-Nederlandse mandekking, misplaatst superioriteitsgevoel rigoureus uitbannen, de nodige professionele 'geniepigheidjes' onder de knie krijgen en afwisselend op de counter durven spelen. Een en ander is in de voorbereidende (oefen)wedstrijden en trainingssessies prima in te slijpen. Tijdens de poulewedstrijden en vooral in de knock-out fase van het toernooi is een aantal factoren van extra 'kritisch' belang. Deze moeten pico bello in orde zijn en dienen consequent als prestatie-indicatoren in het toewerken naar de toernooiwedstrijden uitgebreid geëvalueerd c.q. op wereldniveau gebracht te worden. Voor het moderne voetbal geldt 'zonder cijfers valt prima te voetballen, maar niet meer om te winnen'.

Als kritische succesfactoren gelden: het percentage verlengingen dat wordt gewonnen moet drastisch omhoog, het nemen en tegenhouden van strafschoppen moet veel en veel effectiever, het aantal goed voorgegeven hoekschoppen en rake vrije trappen dient aanzienlijk opgeschroefd te worden. Al met al een waslijst aan 'state-of-the-art' strategische opgaven waar bondscoach van Marwijk en zijn staf - die sowieso met ervaren sportpsychologen uitgebreid dient te worden - chocola van moeten maken. Polderen is daarbij een slechte Nederlandse gewoonte. Meerdere kapiteins op het vlaggenschip van Oranje leidt - zo leert de geschiedenis - vroeger of later onherroepelijk tot problemen.

‘Alleen met een open geest en de wil om continu de eigen zwakke punten te verbeteren kan men winnen. Dit geldt in het bedrijfsleven en bij de overheid. Dit geldt zeker ook in het voetbal’, zo luidt samenvattend de laatste les die de gedreven - ooit als kind van een glorieuze voetbalcarrière dromende - professor Penalty zijn in het zwaar bewaakte Hilton te Johannesburg verblijvende Jabulani-'studenten' wil meegeven. Laten we hopen dat het goed bedoelde getoeter van Vergouw niet aan dovemansoren is gericht. En dat mede hierdoor Oranje boven zichzelf uitstijgt en de Leeuw dit keer nie in z'n hempie laat staan nie. Na 36 jaar geloof, hoop en liefde zijn de Oranje Superboeren 'hastig en lustig' toe aan de onlangs door Willem Vissers beeldend beschreven droomfinale op 11 juli 2010: ‘Sneijder neemt een aanloop en stapt over de bal. Van Persie duikt op uit diens schaduw en schiet. Wat een kracht, rechts over de muur. De bal slaat via de achterkant van de lat op het gras. Is hij over de doellijn geweest? Ja, geeft de assistent-scheidsrechter aan. Hij heeft geen televisiebeelden nodig om dat te zien: 3-2. Meteen fluit de scheidsrechter voor het eind. Sneijder bespringt van Persie. Een oranjegejuich is tot Soweto te horen.’ (Vissers, pag 170-171).

Hebben we ten aanzien van de Zuid-Afrikaanse bevolking toch nog wat recht gezet.....

Leestips:
- Vergouw, G (2010). Oranje Wereldkampioen. Managementlessen om te winnen. Heemstede.
Holland Business Publications.
- Visser, W (2010). Voetbal is liefde. Amsterdam/Antwerpen. Uitgeverij L.J. Veen.