Menukaart Sportimpuls: mooi initiatief maar met haken en ogen

door: Roelof Jan Vochteloo

De Menukaart Sportimpuls is klaar en nu is het tot 5 juni afwachten geblazen. Welke projecten kiezen de lokale sport- en beweegaanbieders uit om in hun eigen buurt te kopiëren? Met Scoren voor Gezondheid en Street League heeft stichting Meer dan Voetbal twee succesvolle interventies op de Menukaart staan. De stichting juicht het initiatief van het ministerie van VWS toe, maar worstelt nog wel met een aantal zaken.

Hein Veerman geeft namens NOC*NSF tekst en uitleg over Sportimpuls en de bijbehorende menukaart, onderdeel van het programma Sport en Bewegen in de Buurt. “Sport- en beweegaanbieders - zoals sportverenigingen fitnessscholen en in bepaalde gevallen zorg- en welzijnsinstellingen - kunnen van Menukaart Sportimpuls een project uitkiezen dat bij ze past en dat ze willen gaan uitvoeren. Daarvoor kunnen ze een subsidieaanvraag indienen en daar hebben ze tot 5 juni de tijd voor.” Na de eerste aanvraagronde zullen de komende jaren meerdere rondes volgen met telkens een actuele Menukaart. Het uiteindelijke doel van de Sportimpuls is om de Nederlandse sportparticipatie te verhogen door mensen die niet sporten in beweging te krijgen, maar ook door reeds sportende mensen actief te houden.

Mooie etalage
Voor de Menukaart stroomden 170 projectbeschrijvingen binnen, waarvan er 131 de lijst hebben gehaald. Veerman noemt de Menukaart een mooie etalage voor de eigenaren van de interventie en benadrukt dat de Sportimpuls een regeling is met weinig keiharde regels en veel vrijheid voor de betrokken partijen. Daarmee hopen het ministerie van VWS en NOC*NSF de in hun ogen zo belangrijke lokale drive te creëren en stimuleren. Veerman: “Dit is de eerste ronde van een eerste versie. Alles is dus hartstikke nieuw. In augustus gaan we de eerste ronde evalueren en zullen we zien welke aanpassingen we aan het programma moeten doen.”

Het minimum aanvraagbedrag per project is tienduizend euro en het maximumbedrag is honderdvijftigduizend euro. De subsidieaanvragen die - zo leert Veermans ervaring - pas in de laatste dagen binnen zullen stromen, komen onder de ogen van een heel team van beoordelaars. Veerman realiseert zich dat er nogal wat van de aanvragers wordt verlangd. “Het indienen van de aanvraag vereist behoorlijk wat denkwerk. Waarom hebben ze voor een bepaalde doelgroep gekozen? Hoe is het draagvlak? Op die manier kunnen ze allemaal plusjes scoren. Uiteindelijk kan het ook zijn dat we een deel van het aangevraagde bedrag toekennen.”

Scoren voor Gezondheid en Street League
Van de 131 projecten zijn er twee van stichting Meer dan Voetbal: Scoren voor Gezondheid en Street League. De menukaart meldt over deze projecten: ‘Scoren voor Gezondheid is een project waarbij voetballers uit de Eredivisie kinderen van de basisschool aanzetten tot een gezonde leefstijl.’ En: ‘De Street League is een straatvoetbalcompetitie tussen verschillende wijken. Naast de sportieve prestaties kunnen deelnemende jongeren punten scoren met goed gedrag rondom wedstrijden, door op tijd te komen bij activiteiten of door zich in te zetten voor de buurt.’

In het betaald voetbal lopen nog veel meer projecten, maar juist deze twee zijn specifiek bedoeld om de sportparticipatie te verhogen. Wie deze Meer dan Voetbal-projecten op de Menukaart bekijkt, stuit op de naam van Thijs van Grieken, manager Fonds en Public Affairs bij de stichting. “Scoren voor Gezondheid bestaat nu zes jaar. We doen continue onderzoek naar de resultaten en die zijn elke keer weer goed. Het project is door Centrum Gezond Leven ook beoordeeld als effectieve interventie. Jaarlijks doen er achttien eredivisieclubs mee en de vraag rijst nu ook steeds meer bij eerste divisie- en amateurclubs.”

Street League is opgestart door NAC Breda en N.E.C. Nijmegen – onder de naam Buurt Battle - en stichting Meer dan Voetbal wil dit project nu landelijk gaan uitrollen. Van Grieken: “Inmiddels hebben tien clubs een soortgelijk project lopen. Je merkt uit de reacties van betrokken gemeenten en welzijnsinstanties - maar ook van buurtbewoners, ouders en docenten - dat het programma een gedragsverandering bij de kinderen teweegbrengt. Dat blijkt ook uit een onderzoek dat NAC Breda zelf gedaan heeft.”

Rol interventie-eigenaar
Van Grieken vindt het een goede zet dat de informatie over beide projecten nu voor iedereen toegankelijk is en wat hem betreft mag heel Nederland meedoen aan beide projecten, maar hij worstelt met zijn rol als interventie-eigenaar. “Niet alleen wij, maar ook andere interventie-eigenaren zouden graag wat meer sturing hebben op hun eigen interventies. De gegevens zijn nu openbaar en voor iedereen beschikbaar, maar de rol van de interventie-eigenaar is daarmee in deze opzet naar de achtergrond verdreven. Dat vinden wij niet wenselijk, want we hebben er – samen met de clubs en partners – jaren over gedaan om het project succesvol te maken en een goede naam te geven. In onze beschrijvingen staat wel dat geïnteresseerde partijen contact met ons op moeten nemen, maar dat is niet afdwingbaar.”

Om die reden pleit Van Grieken voor het leggen van een lijntje tussen de beoordelingscommissie van alle aanvragen en de interventie-eigenaren, zodat die laatste groep vooraf kan zien of de lokale aanvragen aan een ondergrens voldoen, waardoor de ze naam van het project mogen dragen. “Ook pleiten we voor het opnemen van een kleine, afdwingbare begrotingspost in iedere aanvraag die de interventie-eigenaar in staat stelt om de ervaringen die lokaal worden opgedaan boven water te krijgen en te delen met de andere coalities én landelijke communicatie te voeren over het project en de resultaten. In de huidige opzet dreigt alle kennis lokaal verscholen te blijven en lijkt het erop dat er geen kennis wordt gedeeld, geen onderzoek wordt gedaan en daarover niet wordt gecommuniceerd.”
 
Wildgroei
Over deze punten hebben Van Grieken en enkele andere partijen contact gezocht met de organisatie achter de Sportimpuls – het ministerie van VWS , NOC*NSF en ZonMw, maar die heeft hier niet direct een oplossing voor. Van Grieken: “We hebben met elkaar afgestemd dat we nu eerst maar eens gaan kijken hoeveel aanvragen er komen, maar mocht er echt een wildgroei komen van projecten die wat ons betreft niet de onze naam mogen dragen, dan hebben we richting de volgende aanvraagronde wel een probleem denk ik.”

De kosten voor de Meer dan Voetbal-projecten zijn afhankelijk van een aantal factoren - zoals het aantal deelnemers - maar volgens Van Grieken kosten beide projecten minimaal vijftienduizend euro op jaarbasis. “Met name Street League kan uitgebreid worden. Afhankelijk van welke maatschappelijke activiteiten je er aan verbindt, kan het bedrag oplopen tot een kleine zeventigduizend euro.”

Van Grieken verwacht nog geen stormloop na de eerste aanvraagronde. “Nog niet veel mensen zijn bekend met de Sportimpuls, maar dat aantal zal in de loop der jaren zeker gaan groeien. De clubs zullen er bekendheid aan gaan geven en zodra wij dit in een campagne bundelen zal het aantal aanvragen ongetwijfeld een vlucht nemen. Eind augustus geven we bijvoorbeeld een workshop aan alle betaald voetbalclubs, om ze uitleg te geven over de Sportimpuls en ze te enthousiasmeren om zelf ook een aanvraag in te dienen. Rond die tijd weten we ook welke projecten er toe- en afgewezen zijn en kunnen we aan de slag om de hiaten uit het programma te halen. Voorlopig is het even afwachten wat er uit die eerste ronde komt.”

Voor meer informatie: www.effectiefactief.nl/menukaart