Maatschappelijk Speler van het Jaar Siem de Jong laat goede voorbeeld zien

door: Lennart Bloemhof

Siem de Jong werd afgelopen september gekroond tot Maatschappelijk Speler Eredivisie van het Jaar 2013. Het was de derde keer dat de Eredivisie, de VriendenLoterij en de Telegraaf de prijs uitreikten. Met de award willen de organisaties het maatschappelijke belang van voetbal onderstrepen. Eredivisiespelers die naast het voetballen ook maatschappelijk actief zijn, komen in aanmerking voor de prijs. Sport Knowhow XL sprak met Siem de Jong en Alex Tielbeke (directeur Eredivisie Media & Marketing) over het ontstaan, belang en impact van de prijs.

Naast Siem de Jong waren vorig seizoen Rochdi Achenteh (nu Vitesse-speler, toen PEC Zwolle) en Willem Janssen (FC Twente) genomineerd voor de award. De spelers werden voorgedragen door hun clubs, waarna ze werden beoordeeld door een vijfkoppige jury. Alle achttien eredivisieclubs droegen een speler voor.

Jury
De jury bestond onder anderen uit Alex Tielbeke (namens de Eredivisie), Jaap de Groot (chef sport De Telegraaf) en Imme Rog (Managing Director VriendenLoterij). Ook de winnaars van de prijs in 2011 en 2012 - respectievelijk Giovanni van Bronckhorst (Feyenoord) en Tim Gilissen (NAC Breda) - maakten deel uit van de jury.

De Ajax-aanvoerder werd door de jury geroemd 'om de wijze waarop hij invulling geeft aan zijn voorbeeldfunctie richting de jeugd en zijn teamgenoten'. Verder was De Jong volgens de jury bewust bezig met zijn voorbeeldrol als profvoetballer, zowel binnen als buiten het veld: 'Siem zet zich actief en met veel enthousiasme in voor verschillende maatschappelijke projecten van Ajax, zoals Scoren voor Gezondheid, Ajax Streetwise en VUmc Kinderstad'.

De Jong was blij verrast met de prijs en de cheque van 50 duizend euro die aan de prijs is verbonden. Hij schonk de ene helft van het bedrag aan de Ajax Foundation voor het project Streetwise. De andere helft ging naar zijn eigen stichting die hij samen met zijn broer Luuk opzette: De Jongsters. In mei werd het online platform gelanceerd door de voetballende broers.

Het platform is een voorbeeld van de manier waarop De Jong zijn status als eredivisiespeler - waarmee hij een rolmodel is voor veel jongeren - inzet voor maatschappelijke doeleinden.

De Jongsters
Het idee voor het platform is ontstaan na een reeks gesprekken met sportmarketingbureau Triple Double, aldus De Jong. Het sportmarketingbureau hielp de broers met het opzetten van De Jongsters. De Jong: “Bij ons leefde al een tijdje het idee om de invloed die we hebben op kinderen om te zetten in iets positiefs, maar dan wel met iets dat dicht bij ons hart ligt.” Toen kwam al snel het thema ‘Je best doen/initiatief nemen’ uit de bus rollen, iets wat de broers van huis uit meekregen.

Zo pendelde Siem jarenlang elke dag heen en weer tussen Doetinchem (de plaats waar hij opgroeide) en Amsterdam, tijdens zijn VWO-opleiding. Het lukte hem om op die manier zijn voetballeven bij Ajax te combineren met zijn schoolleven in de Achterhoek. De Jong: “Onze ouders zijn oud-topsporters en bij ons thuis gold altijd: je mag alles doen wat je leuk lijkt, als je maar wel je best doet. Vanuit die gedachte zijn we het platform gaan opzetten.”

De broers voerden onder meer gesprekken met de stichting Meer dan Voetbal en met de aan de Rijksuniversiteit Groningen verbonden bewegingswetenschappers dr. Marije Elferink-Gemser en prof. dr. Chris Visscher. Doel van de gesprekken was voornamelijk om een maatschappelijk relevant platform op te zetten. Het letterlijk en figuurlijk in beweging krijgen van kinderen om op die manier de wereld een beetje mooier en leuker te maken, bleek het beste bij die relevantie en de broers te passen.

Met De Jongsters willen de voetbalbroers het nemen van initiatief onder kinderen stimuleren“En we hopen tegelijkertijd dat die kinderen hun omgeving inspireren”, aldus De Jong. “Het belangrijkste is om aan kinderen duidelijk te maken dat je best doen ook gewoon leuk kan zijn.”

Om de kinderen in beweging te krijgen, plaatsen Siem en Luuk uitdagingen op het platform, waarbij kinderen bijvoorbeeld een bal zo vaak mogelijk moeten hooghouden in een tijdsbestek van twintig seconden. Ook biedt het platform uitdagingen van een meer maatschappelijk karakter aan, bijvoorbeeld in het kader van positief coachen. Via een foto of video kunnen kinderen vervolgens laten zien hoe zij de uitdagingen volbrengen. Daar verdienen ze punten mee, waarmee ze kans maken op prijzen. Kinderen moeten zelf een profiel aanmaken op het platform. Door het winnen van de prijs voor Maatschappelijk Speler Eredivisie van het Jaar hoopt De Jong dat alleen maar meer kinderen dat gaan doen.

Erkenning
Directeur Alex Tielbeke van de Eredivisie denkt dat de prijs een goed middel is om dergelijke goede initiatieven van profspelers - zoals De Jongsters - te delen onder bijvoorbeeld de collega-profvoetballers van De Jong. Tielbeke: “Met de prijs kunnen we ze erkenning geven voor het werk dat ze doen, maar ook andere profspelers stimuleren om zich in te zetten voor de samenleving.”

De Eredivisie en achttien eredivisieclubs zijn zich bewust van de maatschappelijke rol en impact die ze hebben, zegt Tielbeke. “Maar de voetballers zelf spelen hierin een cruciale rol”, benadrukt hij. “Een profvoetballer kan een voorbeeld zijn voor anderen. We hebben gezien dat het werkt als zij hun persoonlijke ervaring en bekendheid inzetten om bijvoorbeeld kinderen te stimuleren gezonder te leven of om leerachterstanden weg te werken.”

Het doel van de prijs is volgens Tielbeke niet zozeer om meer spelers te bewegen tot maatschappelijke initiatieven. “Nee, we hopen eerder dat voetballers via de prijs zien wat zij kunnen betekenen en welke impact ze hebben binnen, maar zeker ook buiten het veld”, stelt hij. Als voorbeeld refereert de directeur aan de drie winnaars van de prijs tot nu toe: “Zij hebben alle drie prachtige dingen kunnen doen en zijn weer een voorbeeld voor andere voetballers.”

Goed voorbeeld
De maatschappelijke functie van voetbal staat hoog op de agenda bij de Eredivisie en haar Maatschappelijk partner, de VriendenLoterij, aldus Tielbeke. De VriendenLoterij is verantwoordelijk voor onder meer de cheque van 50 duizend euro voor de winnaar van de prijs. Tielbeke hoopt de prijs nog vaak te mogen uitreiken. “Samen ontwikkelen we dit initiatief om voetbal in te zetten voor de samenleving”, zegt de directeur.

Siem de Jong is in dat geval een goed voorbeeld, volgens Tielbeke. De voetballer ziet het nemen van verantwoordelijkheid als profvoetballer, en het positief inzetten van zijn status voor maatschappelijke doeleinden, als een normaal en vanzelfsprekend iets.

Ondertussen is De Jong alweer druk bezig met de nieuwste campagne van De Jongsters, genaamd ‘Balls for Brasil’. De actie wordt georganiseerd in het kader van het WK voetbal in Brazilië. Met de campagne kunnen kinderen hun oude voetballen inleveren bij het platform. Elke ingeleverde bal levert een bedrag van 1 euro op, dat wordt gebruikt voor het aanschaffen van sportartikelen voor Braziliaanse kinderen uit de favela’s. “We hopen een paar duizend ballen binnen te krijgen”, zegt hij ambitieus.

Voor meer informatie: Jongsters.nl of Maatschappelijk Speler van het Jaar