Leren met de 'wow'-factor bij voetbalclubs

Begin april onthulde Luuk de Jong een ‘Hall of Fame’ in stadion De Vijverberg. Daarmee opende de oud-speler van de Graafschap het zestiende Playing for Success leercentrum in Nederland. Doelstelling van Playing for Success is om zelfvertrouwen en zelfbeeld van kinderen te verbeteren met een naschools programma in een motiverende en uitdagende omgeving. Playing for Success noemt dat ‘Leren met een 'wow'-factor’. “We laten kinderen, die op school beter kunnen presteren dan de resultaten laten zien, ervaren dat ze wel degelijk kunnen leren en dat leren zinvol is én leuk kan zijn”, zegt centrummanager Reymond Verboom.

“Het idee voor Playing for Success is over komen waaien uit Engeland”, vertelt Frank van den Nieuwenhof van Playing for Success Nederland. Onderwijsadviesorganisatie KPC Groep zag hoe het concept in Engeland aansloeg en vertaalde het naar Nederland. Het eerste Playing for Success leercentrum werd in 2009 geopend bij PEC Zwolle. Het idee vond snel navolging en vier jaar later zijn er in totaal zestien Playing for Success leercentra in Nederland. In die leercentra worden kinderen door de bijzondere omgeving, door de inzet van rolmodellen en met bijzondere leeropdrachten gestimuleerd en uitgedaagd. “Door te werken aan hun zelfbeeld en zelfvertrouwen, nemen hun prestaties op school toe. Het lesprogramma bestaat uit activiteiten die aan het stadion en het voetbal zijn gerelateerd en bijdragen aan de taal- en rekenontwikkeling en de computervaardigheden van leerlingen. Denk aan het schrijven van een wedstrijdverslag, of het berekenen van toeschouwersaantallen. Sport en gezondheid zijn thema’s waarmee de deelnemers ook intensief aan de slag gaan”, aldus centrummanager Verboom.

Soft Franchise
De leercentra werken allemaal volgens dezelfde formule, maar hebben een grote mate aan zelfstandigheid. “De leerkrachten van de verschillende centra stellen in overleg met collega’s en de andere betrokken partijen het curriculum samen. Er is regelmatig overleg tussen de verschillende leercentra in Nederland. Op die manier wordt er veel kennis uitgewisseld. Je zou het kunnen zien als een soort soft franchise formule”, legt Van den Nieuwenhof uit. “Playing for Success Nederland zorgt voor de kwaliteitscontrole, want het is wel de bedoeling dat alle centra voldoen aan de met elkaar gestelde kwaliteitseisen.”

Subsidiekraan dicht
De Stichting Meer dan Voetbal - die voetbalclubs helpt bij het opzetten van maatschappelijke programma’s - en de overkoepelende organisatie van de Jupiler League (Coöperatie Eerste Divisie, CED) steunen het initiatief en hopen dan ook dat alle betaald voetbalorganisaties op termijn een leercentrum openen. Daar zitten echter nogal wat haken en ogen aan. “Het Ministerie van onderwijs kan nog geen toezegging doen over de subsidie na dit jaar ”, vertelt Van den Nieuwenhof. “We zijn natuurlijk voortdurend op zoek naar middelen. Als de geldkraan dichtgaat, hebben we een probleem met het opstarten van nieuwe leercentra. De bestaande centra zullen er minder last van hebben. Die moeten hun eigen broek ophouden en dat doen ze ook. In de meeste gevallen leveren de gemeenten een bijdrage. Clubs leveren een bijdrage door het beschikbaar stellen van de ruimte, schoolbesturen leveren leerkrachten die bij hen op de loonlijst staan en sponsors leveren ook een grote bijdrage. Bij de opstart streven we ernaar dat het budget voor de eerste drie jaar rond is.” Als de subsidie van het ministerie wegvalt, kunnen de bestaande leercentra door. Maar de ondersteuning, het uitwisselings- en onderzoeksprogramma en de kwaliteitsbewaking vanuit Playing for Success Nederland vervallen.”

Weggegooid geld
Niet alleen het dichtdraaien van de geldkraan door het ministerie stelt de uitbreiding en versterking van Playing for Success voor problemen. Ook de financiële situatie van afzonderlijke clubs kan ertoe leiden dat een beoogd leercentrum niet van de grond komt. Dit was bijvoorbeeld het geval bij AGOVV. “We waren in Apeldoorn al heel ver”, aldus Van den Nieuwenhof. “Het foldermateriaal lag al klaar en we hadden al een sollicitatieronde achter de rug om een centrummanager en een leerkracht aan te nemen. Het faillissement was niet alleen vervelend voor de club, maar ook voor iedereen die betrokken was bij de totstandkoming van het leercentrum. We controleren niet het huishoudboekje voordat we met een club gaan praten. “We gaan ervan uit dat een club die een licentie heeft financieel gezond is”, aldus Van den Nieuwenhof, die benadrukt dat de club niet de enige drijvende kracht achter Playing for Success is. “Het initiatief komt in veel gevallen van geïnteresseerde schoolbesturen. Vaak gaat er dan een behoorlijke tijd overheen omdat alle partijen – gemeente, club, schoolbesturen en sponsoren – elkaar moeten leren kennen. Het is heel mooi dat Playing for Success partijen bij elkaar brengt die normaal gesproken niets met elkaar te maken hebben.”

Oudere jeugd
Het initiële Playing for Success-programma is bedoeld voor schooljeugd van 9 tot en met 14 jaar. Inmiddels is er op een aantal plaatsen ook een programma voor jongeren van 15 tot en met 23 gestart. Ook daarin loopt Zwolle voorop. Daarnaast wordt er in Almelo, Groningen en Goes met de oudere jeugd gewerkt. De belangrijkste overeenkomsten met het oorspronkelijke project voor jongere kinderen zijn de inspirerende leeromgeving en de aanwezigheid van rolmodellen. De verschillen zitten vooral in het curriculum. “Het zijn intensievere trajecten met meer contacturen”, aldus Van den Nieuwenhof. “Het grote voordeel is dat er rond de clubs vaak veel bedrijven zijn. Dat biedt enorm veel mogelijkheden voor stageplaatsen.”

Playing for Success is in Nederland begonnen bij voetbalclubs, maar daar hoeft het concept zich zeker niet toe te beperken. “Zo lang er sprake is van een bijzondere omgeving waar kinderen zich aan kunnen optrekken is het mogelijk om het concept toe te passen”, zegt Van den Nieuwenhof. “Dat kan dus bij iedere sport, maar ook op heel andere terreinen. Binnenkort openen we een leercentrum bij de basketbalclub RBC in Rotterdam en in Den Haag hebben we bijvoorbeeld al een leercentrum bij het Circustheater.”