KNVB maatschappelijk betrokken met WorldCoaches

door: Leo Aquina

“De KNVB heeft zich in de laatste twee decennia ontwikkeld tot een maatschappelijke organisatie, ook internationaal”, zegt Johan van Geijn, coördinator van WorldCoaches. Met dat project zet de KNVB zich wereldwijd in voor ontwikkelingshulp. WorldCoaches is ontstaan in aanloop naar het WK voetbal van 2010 in Zuid-Afrika en is inmiddels verder uitgebreid. Zo leidt de KNVB tijdens en na het EK voetbal vijftig WorldCoaches op in Polen en eveneens vijftig in Oekraïne.

Van Geijn houdt zich bij de KNVB al sinds 1998 bezig met internationale ontwikkelingsprojecten. “Vroeger waren we als bond alleen bezig met het sportieve gedeelte en lieten we de sociale kant over aan lokale organisaties. Tegenwoordig doen we zelf ook veel op het sociale vlak.” De naam WorldCoaches sluit aan bij het doel van het programma. “Als KNVB willen we onze maatschappelijke betrokkenheid graag inzetten op het terrein waar wij goed in zijn: het opleiden van mensen tot kader in het voetbal. Met WorldCoaches leiden we coaches op en in iets mindere mate ook scheidsrechters.” In 2009 deed de KNVB een belofte aan Zuid-Afrika om 2010 WorldCoaches op te leiden. “Die opleiding is tweeledig, het gaat om voetbal, maar ook om allerlei sociale aspecten. De sociale educatie is gericht op problematiek van kinderen in ontwikkelingslanden. Daartoe hebben we samen met de Universiteit van Utrecht een life skills boekje ontwikkeld met vijf hoofdstukken: kinderen weghouden van criminaliteit; kinderen weghouden bij drugs; gezondheid en voorlichting rond HIV en Aids; het versterken van de positie van meisjes en vrouwen; hygiëne en het schoonhouden van de omgeving.”

Het programma in Zuid-Afrika duurt vier jaar. Inmiddels is WorldCoaches uitgebreid naar een groot aantal andere landen. “We doen behoorlijk veel in landen waar we als Nederland een historische band mee hebben: Suriname, de Nederlandse Antillen en Indonesië. Daarnaast zijn we echter buiten Zuid-Afrika onder meer ook actief in een groot aantal andere Afrikaanse landen en India. Daarbij volgen we voor een deel de agenda van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ongeveer een jaar geleden kwam de overheid bij ons met de vraag of wij WorldCoaches ook in wilden zetten in andere ontwikkelingssectoren. Daaruit is bijvoorbeeld een samenwerking voortgekomen met de Nederlandse water- en sanitairsector: Football for WASH (Water, Sanitation & Hygiene). In dat project werkt de KNVB samen met partners Unicef, Simavi, Vitens Evides International, Aqua for All, Akvo en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het betreft een publiek-privaat partnerschap, waarin sprake is van een 50-50 financiering tussen de private partners en de overheid. Hierdoor krijgen 750.000 kinderen in Ghana, Kenia en Mozambique een gezondere leefomgeving en daarnaast maken we hen bewust van persoonlijke hygiëne. Ook worden er drinkwater- en sanitaire voorzieningen aangelegd door lokale partners.”

De KNVB werkt bij WorldCoaches altijd samen met lokale partners. Die partners zorgen bijvoorbeeld voor de selectie van de deelnemers aan het programma. “We stellen een profiel op waaraan een coach moet voldoen”, aldus Van Geijn. “Zo’n profiel verschilt per land en per organisatie. We werken bijvoorbeeld met SOS Kinderdorpen samen, waar we community coaches opleiden. SOS zit meer in de hoek van het welzijnswerk en daar moeten we dus iets harder werken aan het sportgedeelte. Bij een organisatie die uit de sport voortkomt, moeten we juist meer nadruk leggen op de sociaal-maatschappelijke educatie.” Wanneer iemand de basisopleiding heeft afgerond mag hij/zij zich WorldCoach noemen. We streven naar 25 procent vrouwelijke coaches. In Zuid-Afrika heeft de KNVB inmiddels zo’n 1.400 van de beloofde 2010 coaches opgeleid. Van Geijn weet niet van al die coaches waar zij terechtkomen, maar de KNVB evalueert de trajecten wel. “Veel ligt bij de lokale organisaties. Zij weten waar de coaches aan de slag gaan. Uiteraard evalueren wij de trajecten want subsidieverstrekkers willen ook rapporten met resultaten zien. Een aantal van de WorldCoaches houden we wel in beeld, want de hoogvliegers stromen door in het programma. Die leiden we zelf weer op om nieuwe coaches op te leiden volgens het train de trainer-principe.”

Van Geijn schat in dat de KNVB in totaal 500.000 euro per jaar uitgeeft aan alle projecten die onder WorldCoaches vallen. “Bij het ene programma steekt de bond er meer in dan bij het andere. Als de KNVB zelf initiator is, ligt de bijdrage hoger en in andere gevallen als de KNVB wordt gevraagd te participeren, is het meestal een gedeelde bijdrage. Of gaat het bijvoorbeeld alleen om kennisoverdracht.” Sponsors hebben ook een rol in de maatschappelijke betrokkenheid van de bond. “Nike heeft natuurlijk een sponsorcontract met de KNVB, maar los van die commerciële overeenkomst hebben we ook een overeenkomst met de afdeling social responsibility & Innovation van Nike. Via SOS Kinderdorpen is een sponsor als OAD ook betrokken. PWC sponsort WorldCoaches in het algemeen, niet alleen met geld, maar ook met kennis. Vanuit de volledige sponsorgroep van de KNVB hebben we tijdens het afgelopen EK medewerking gekregen voor de Share Your Skills campagne, waarmee we WorldCoaches onder de aandacht hebben gebracht.”

Financieel levert de maatschappelijke betrokkenheid de KNVB uiteraard niets op. “Het gaat erom dat we laten zien dat de KNVB zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. Dat willen we niet alleen binnen Nederland doen, we willen ook internationaal uitstralen dat we een innoverende voetbalbond zijn. Dit soort projecten helpt mee aan dat imago.” Hoe zit het met die maatschappelijke betrokkenheid binnen Nederland? Zijn er in eigen land ook WorldCoaches-projecten? “Op dit moment hebben we dat niet in Nederland. Maar daar wordt wel over nagedacht. Laatst heeft Michael van Praag in ons magazine ook al aangegeven dat we er in Nederland ook wel iets mee kunnen. Zover zijn we nog niet, want de projecten die we hebben uitgewerkt zijn specifiek gericht op de problematiek van kinderen in ontwikkelingslanden. In Nederland heb je te maken met andere problematiek minder gericht op een doelgroep die in absolute armoede leeft. Wat we wel hebben is Clublinking, waarbij we zestien clubs laten meewerken in een ontwikkelingssamenwerkingsproject. Op die manier willen we jongeren laten zien dat ze deel uitmaken van een grotere wereld, waarvoor we allemaal verantwoordelijkheid dragen. Het is ook een manier om draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking te vergroten.”

Voor meer informatie: www.worldcoaches.nl