Herstructurering Sportpark De Wierden op basis van wederzijds respect

Onderdeel van een nieuw stedenbouwkundig plan voor ‘Heerlijkheid De Wierden’ - een wijk in Almere Haven - is het vernieuwen en (her)situeren van een aantal bestaande sportvoorzieningen op een kleiner grondgebied en het mogelijk toevoegen van nieuwe sport- en recreatievoorzieningen. Optimalisering van het bestaande Sportpark De Wierden op een kleiner oppervlak betekent dat gebruikers de accommodaties en velden moeten gaan delen. Daarnaast krijgt het huidige sportpark meer dan nu het geval is een semi-openbaar karakter. Dit houdt in dat niet alleen sportverenigingen gebruik kunnen maken van de voorzieningen maar ook scholen, sportbuurtwerk en wijkbewoners. Het is de bedoeling dat hierdoor de sportvoorzieningen intensiever gebruikt worden en dat het park daadwerkelijk een meerwaarde krijgt voor de wijk. Het streven is om het nieuwe sportpark zoveel mogelijk multifunctioneel te maken.

Opdracht & aanpak
De gemeente Almere heeft ICSadviseurs gevraagd onderzoek te doen naar de inhoudelijke en ruimtelijke samenwerking binnen het nieuwe sportpark. Ook diende het ruimtebeslag berekend te worden. Dit was de input voor het op te stellen stedenbouwkundig plan voor het gebied.

De huidige gebruikers van het sportpark (waaronder diverse sportverenigingen, een school voor voortgezet onderwijs en een welzijnsorganisatie), de gemeente en de stedenbouwkundigen waren nauw betrokken bij het proces. In drie interactieve werksessies zijn de visie en ambities van de toekomstige gebruikers verkend en zijn de resultaten uitgewerkt tot een concreet en gedragen huisvestingsplan.

Het doel van de eerste interactieve bijeenkomst was het bepalen van de activiteiten en ruimten die nodig zijn om het nieuwe sportpark tot een succes te maken. Per gebruiker is bepaald welke activiteit individueel, semifunctioneel of multifunctioneel uitgevoerd konden worden. De activiteiten zijn vervolgens vertaald naar ruimten die ook in dezelfde categorieën ingedeeld werden.

Tijdens de tweede interactieve bijeenkomst zijn de gebruikers zelf aan de slag gegaan met de ruimtelijke structuur van de eigen accommodatie en vervolgens met het nieuwe sportpark als geheel. De gebruikers hebben via een vragenlijst hun sportspecifieke ruimtelijke en functionele wensen door kunnen geven. Op basis van deze input heeft ICSadviseurs drie mogelijke varianten ontwikkeld voor het toekomstige sportpark. Uiteindelijk heeft één variant de voorkeur gekregen. In deze variant:
- wordt een tweetal verenigingen naar verwachting uitgeplaatst (rugby en  motorvereniging); 
- worden de American Football vereniging, handbalvereniging en tafeltennisvereniging en een recreatieve voetbalvereniging geclusterd op een semi-openbaar sportpark dat een ruimtelijke relatie heeft met een nabijgelegen brede school (in deze brede school is ook een sportzaal aanwezig die gebruikt kan worden voor binnensport; een nieuwe sporthal was beleidsmatig en financieel niet haalbaar); 
- wordt er een combinatiegebouw voor de verenigingen op het sportpark gerealiseerd met een fysieke scheiding tussen de clubhuizen (eigen kantines) maar gedeeld gebruik van overige voorzieningen. Het nieuw te realiseren ‘combinatiegebouw’ is in deze situatie niet alleen bestemd voor verenigingsactiviteiten maar biedt tevens ruimte voor naschoolse en buitenschoolse sport- en spelactiviteiten en verschillende welzijnsactiviteiten (bijvoorbeeld een ouderensoos of huiswerkbegeleiding).

Tot slot is ook aandacht besteed aan de ruimtelijke randvoorwaarden voor een goede inpassing van het sportpark in het gebied. Hierbij kan gedacht worden aan veiligheid, bereikbaarheid, ligging en parkeren.

Het eigendom, het beheer en de exploitatie vragen in een later stadium nog nadere uitwerking. De inzet van professionele krachten als een verenigingsmanager en/of combinatiefunctionarissen kunnen hierbij bijvoorbeeld betrokken worden.

Advies
Het herinrichten van een bestaand sportpark is een traject waar diverse belangen (en emoties) een rol spelen. Het is van groot belang aandacht te hebben voor de ruimtelijke en functionele wensen van de toekomstige gebruikers en hen met open vizier en op basis van wederzijds respect tegemoet te treden. Het betrekken van deze partijen bij een zorgvuldig geregisseerd proces is een randvoorwaarde voor succes. Het vraagt daarnaast een integrale benadering op de aspecten inhoud (wat wil je aanbieden en voor wie?), ruimte (welke ruimten heb je nodig: binnen en buiten?) en exploitatie en beheer (hoe organiseer je het?). Ook dient het belang van behoud van de identiteit van de verenigingen niet onderschat te worden.

Resultaat
Het uiteindelijke Programma van Eisen geeft inzicht in de volgende zaken:
• een inventarisatie van de sport- en recreatieactiviteiten die fysiek een plek krijgen op het sportpark en die de basis vormen voor de inrichting van het sportpark;
• een inventarisatie van de noodzakelijke voorzieningen en terreinoppervlak ten behoeve van deze activiteiten.
• ruimtelijke randvoorwaarden en de aspecten eigendom, exploitatie en beheer (basis)

Hoewel de beoogde gebruikers in Almere meerwaarde zagen in samenwerking en ruimtelijke samenhang ten opzichte van het apart functioneren van iedere vereniging hebben zij in het proces nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de specifieke kenmerken en identiteit van de gebruikers en de aard van de aangeboden activiteiten. De identiteit diende gewaarborgd te blijven binnen het nieuwe sportpark evenals de wens tot behoud van een eigen kantine die noodzakelijk is voor de inkomsten van de verenigingen. In de voorkeursvariant is hier aan tegemoet gekomen.

Het sportpark maakt onderdeel uit van een nieuw stedenbouwkundig plan. De realisatie zal dan ook niet eerder geschieden dan 2013.

Roosmarijn Peet is senior adviseur ICSadviseurs