1 juni 2010
Achtergronden
Sport en Cultuur Academie Salland (SCAS) van start in Raalte
Aanleiding
Sport en cultuur krijgen een steeds belangrijker plaats in de dagbesteding van Nederlandse jongeren, zowel in het schoolse als naschoolse aanbod. Niet in het minst door de toenemende aandacht vanuit de politiek hiervoor en de daaraan gekoppelde stimuleringsprogramma’s.
In Denemarken is men al een paar stappen verder en zijn er prachtige voorbeelden van samenwerking tussen sport, cultuur en onderwijsorganisaties. Feitelijk brede schoolconcepten in het groot waarbij de deelnemers intern wonen. Sport, cultuur en onderwijs zijn drie opvoedingscomponenten die met elkaar verbonden zijn. Deelnemers worden onder het motto ‘fit for life’ voorbereid op deelname aan de samenleving. Psychische, fysieke, persoonlijke en sociale ontwikkeling gaan hand in hand en leveren een belangrijke bijdrage aan de toekomstige rol in de samenleving. ‘Beschermd volwassen worden in een sociaal veilige omgeving’ is het uitgangspunt.
Het Deense concept kent in de organisatie van het aanbod een volledige integratie tussen onderwijs, sport/cultuur en wonen.
Sport
Tijdens het dagprogramma volgen de leerlingen onderwijs en sport. In de sport dragen de trainers van de gelieerde verenigingen zorg voor het sporttechnische deel. Voor het handbal bijvoorbeeld is er een verbinding met GOG Gudme (jaarlijks Champions League deelnemer) en voor het voetbal met eredivisieclub Svendborg. Op die manier versterken de lokale en regionale organisaties elkaar en ontstaat er voor de deelnemers binding met de clubs in de gemeenschap. De accommodaties worden optimaal benut en trainers zijn meervoudig inzetbaar. Na een oriëntatiejaar en de voortgezet onderwijs periode kunnen studenten blijven en in die periode bondserkende trainersopleidingen volgen en in het praktijkgedeelte ondersteunend zijn aan de trainers van het instituut en de gelieerde verenigingen.
Onderwijs
Leerlingen vanaf 15 jaar (de basisschool loopt door tot 15 jaar) komen intern op school voor het volgen van een oriëntatiejaar, vervolgens volgt men op het niveau van HAVO/VWO het voortgezet onderwijs. In die periode is er een geïntegreerd onderwijs- en sportprogramma waarin veel aandacht is voor de ontwikkeling van sociale competenties en zelfredzaamheid. Programma onderdelen zijn bijvoorbeeld diëtetiek, mentale training en medische kennis. Na deze periode is er voor studenten tot 23 jaar de mogelijkheid één of meer additionele jaren te volgen waarin veel aandacht is voor sport en cultuur en waar men wordt opgeleid tot gediplomeerd trainer/coach op het hoogste niveau.
Wonen
In de woonsituatie leven jongeren op het terrein min of meer zelfstandig samen in leeftijdsgroepen van tien personen per huis. De studenten zorgen in samenwerking met het personeel van de school voor de dagelijkse gang van zaken. Zo wordt de keuken grotendeels door studenten gerund en verzorgen zij ook de schoonmaak en de bezetting van de kantine.
In de Deense filosofie worden leerlingen op deze wijze in een ‘sociaal veilige omgeving begeleidt naar volwassenheid’.
In de gemeente Raalte hebben de initiatiefnemers van de Carmel Handbalschool drie jaar geleden het initiatief genomen om het lokale onderwijs en de gemeente kennis te laten maken met een dergelijk Deens initiatief en te bezien of het kan worden vertaald naar de Nederlandse situatie. Aldus zijn het Carmel College Salland, ROC Landstede, de gemeente Raalte en het Olympisch Netwerk IJssel-Vecht/Noord-Veluwe in oktober 2007 gaan kijken in Oure, de plaats waar handbalcoach Bert Bouwer destijds zijn domicilie had. Dat heeft geresulteerd in de samenstelling van een stuurgroep met ROC Landstede, het Carmel College Salland, de gemeente Raalte en woningcorporatie Salland Wonen. Een stuurgroep die zich tot doel stelde te komen tot een Sport en Cultuur Academie Salland (SCAS).
Aanpak
In eerste instantie is ICSadviseurs de vraag gesteld vooral te bezien in hoeverre er een vertaalslag kan worden gemaakt naar de Nederlandse situatie, omdat deze qua cultuur en bekostiging niet te vergelijken is met de Deense situatie. Dat heeft geresulteerd in een vraagstelling aan ICSadviseurs te komen tot een masterplan gericht op het achterhalen van de realiteitszin om een dergelijk initiatief in Raalte van de grond te krijgen. We hebben daarbij de vraag van haalbaarheid te onderzoeken vanuit diverse perspectieven. Zoals het toetsen van enthousiasme, onderzoeken van trends en ontwikkelingen die meespelen en het berekenen van de eerste bedrijfsvoeringaspecten (investeringkosten, verrekeningen, subsidies, etc.). De ambities zijn daarbij als volgt geformuleerd:
In de aanpak is er gekeken naar diverse punten:
Verder is er vanuit ons speelveld in de ruimte gekeken tussen de dilemma’s: ‘Vasthouden versus Uitbouwen’ en ‘Primaire versus secundaire activiteiten’. Om deze vragen te beantwoorden is er ingezoomd op ambities, wensen, eisen, streefbeelden en verwachtingen van partijen. De meeste partijen kennen elkaar goed. Sommige partijen zijn korter bij SCAS betrokken. In een vroeg stadium zijn alle betrokken partijen uitgenodigd om ‘dieper’ met elkaar kennis te maken en op zoek te gaan naar ‘de kracht van de samenwerking’. ICSadviseurs heeft dat gefaciliteerd door de organisatie van een aantal cre-inspiratieworkshops.
Na de gebleken haalbaarheid uit de eerste fase heeft de stuurgroep SCAS in tweede instantie ICSadviseurs gevraagd een organisatiestructuur met personele invulling op te stellen die inhoudelijk vorm geeft aan de programmering van het totale programma. ICSadviseurs heeft dat gedaan door vanuit een interactief proces samen met de beoogde deelnemende organisaties zoals het onderwijs, de sportorganisaties en cultuurverenigingen, vorm te geven aan het formuleren van inhoudelijke doelstellingen en de daarbij benodigde organisatiestructuur en personele bezetting per resultaatgebied.
Eindresultaat is dat er overlegstructuren zijn met duidelijke doelstellingen per resultaatgebied. Gezien de uniciteit van het concept waarin onderwijs en sport daadwerkelijk samen invulling gaan geven aan het curriculum is onderzocht of en in hoeverre er subsidiemogelijkheden zouden zijn om te komen tot gezamenlijke programma ontwikkeling.
Resultaat
Als we het Deense concept vertalen naar de Nederlandse mogelijkheden met een visie op de toekomst, dan is een community-omgeving mogelijk waarin jongeren wonen, sporten, cultureel actief zijn en onderwijs volgen. Variërend in tijd qua tijdsbesteding. We streven in Nederland immers naar ‘een leven lang leren’ en ‘een leven lang sporten’. Het initiatief van de Sport & Cultuur Academie Salland sluit bovendien aan bij een aantal strategische doelen en verwachte effecten van de verschillende partners in de stuurgroep:
1. versterken en behouden onderwijsaanbod in Salland;
2. bevorderen gezonde leefstijl voor jongeren in Raalte en omgeving;
3. optimale ontplooiing van jongeren;
4. profilering en positionering Salland;
5. aantrekkelijk woon-, leef- en vestigingsklimaat in Raalte en omgeving;
6. professionalisering cultuursector in de gemeente Raalte.
De kansen die er liggen sluiten bovendien aan bij een aantal landelijke ontwikkelingen:
In Nederland liggen er kansen in het ontwikkelen van stadswijken en dorpen met onderwijs-, woon, cultuur en sportvoorzieningen in multifunctionele accommodaties. Daarmee kunnen we de samenwerking tussen sport en onderwijs naast het inhoudelijke ook facilitair verbinden. Naast gemeenten spelen maatschappelijke organisaties en corporaties een belangrijke rol in ontwikkeling, financiering en exploitatie. Jongeren maken er in een flexibel, naar interesse samengesteld programma gebruik van. Mogelijk ontwikkelen we straks ook in Nederland campussen waar de oudere leerlingen in een sociaal veilige omgeving beschermd volwassen kunnen worden om na een aantal jaren ‘fit for life’ de grote mensenwereld in te stappen. Uiteraard niet voordat ze vanuit hun ‘natuurlijke’ maatschappelijke betrokkenheid ondersteunend zijn geweest aan de activiteiten voor jongeren en ouderen.
Het resultaat van de tweede fase is dat er door middel van diverse interactieve sessies draagvlak is gecreëerd bij het onderwijs en de sport. Om dat draagvlak voor lange tijd te verankeren is gekozen te komen tot een geïntegreerd aanbod van sport- en onderwijsactiviteiten. Uitgangspunt is daarbij dat de sport het onderwijs kan versterken en het onderwijs kan bijdragen aan de professionalisering van de sport. Speerpunt daarin is de jongeren via het ontwikkelen van sociale competenties nog beter voor te bereiden op deelname aan de arbeidsmarkt. Om deze programma ontwikkeling inhoudelijk vorm te kunnen geven is onder begeleiding van subsidieadviesbureau Oude Avenhuis & Van Dijk gezocht naar de mogelijkheden tot externe financiering voor de programma ontwikkeling. Dat heeft geresulteerd in een toegekende subsidie aanvraag voor een innovatie arrangement bij Het Platform Beroeps Onderwijs (HPBO) met als doelstellingen:
- optimale ontplooiing van Sallandse plattelandsjeugd door bundeling van sport, cultuur en onderwijs;
- Salland wil de jeugd met een eigentijdse aanpak ‘Fit for life’ krijgen waarbij het gaat om het bieden van kansen voor een optimale ontplooiing op het persoonlijke, mentale en fysieke vlak (gezondheid), het sociale vlak (‘soft skills’) en de relatie tot werk;
- vanaf 2012 verzorgen het Carmel College Salland en ROC Landstede met sportverenigingen en cultuurinstellingen gezamenlijk een onderwijsaanbod waarbij het de bedoeling is dat de leerlingen door extra aandacht voor sociale vaardigheden beter dan nu worden voorbereid op de maatschappij/arbeidsmarkt.
Naast de kernpartners uit de stuurgroep hebben diverse lokale sport en cultuur partijen meegetekend en zich daarmee verplicht samen te werken.
ICSadviseurs is erg blij dat het project nu zover in de steigers staat en de randvoorwaarden zijn gecreëerd te komen tot een adequate vertaling van het Deense model naar de Nederlandse mogelijkheden. Wij denken dat het een doorbraak kan zijn in de samenwerking tussen sport en onderwijs. Het project wordt gemonitord door Kennispraktijk voor Sport, onderwijs & gezondheid en Henk Ritzen van het lectoraat 'Onderwijsarrangementen in maatschappelijke context' van de hogeschool Edith Stein.
Voor meer informatie: Ton Markink, ICSadviseurs (06-2061 3215 of tmarkink@icsadviseurs.nl)
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per twee weken een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
