“De accommodatie moet het hele jaar open zijn voor de kinderen in de wijk”

De bal is rond. Blijft ook rond, maar de samenleving eromheen verandert snel. Ruud Bruijnis, directeur amateurvoetbal, legt uit hoe zijn KNVB daarop inspeelt. En Cor Jansen - voorzitter van Zwaluwen Utrecht 1911 - praat ons vanonder de Dom bij over zijn Zwaluwen Utrecht 1911, het schoolvoorbeeld van een ‘open club’ die streeft naar zeven dagen in de week zestien uur sport.

Volgens Bruijnis is ‘het spelletje’ in de afgelopen jaren hetzelfde gebleven, maar leveren de bond en clubs meer dan ooit maatwerk. “De kinderen tot elf jaar zijn op halve velden gaan spelen, omdat ze op het grote veld amper aan de bal kwamen. Om diezelfde reden spelen de hele kleintjes vier tegen vier. Uit het ledenverloop bleek dat het sommige veteranen te zwaar werd en daarom zijn we een 45+ competitie gestart.” De algemeen directeur stelt dat de bond van plan is om die competitie in leeftijdsgroepen van tien jaar te verdelen. “Dan moet je denken aan één keer in de twee weken een toernooitje op vrijdagavond, nooit ver van huis.”

Hoekstenen
Bruijnis stelt dat de positie van de club in de maatschappij flink is veranderd. “In mijn jeugd waren het gezin en de kerk de hoekstenen van de samenleving. Nu zijn de school en sportclub dat. Met drieduizend verenigingen is de KNVB het grootste gezinsvervangende tehuis van Nederland. Niet elke vereniging is een open club, maar een derde is dat wel of is in ieder geval bezig om dat te worden. Die clubs zoeken de verbinding met het onderwijs, de buurt, de buitenschoolse opvang, het bedrijfsleven en ook met de gemeente, die meer dan ooit iets terug wil zien van haar investeringen.”

“Eerder ging het hek van het sportveld in mei op slot en in september weer open. Nu moet de accommodatie het hele jaar open zijn voor de kinderen in de wijk. Dat stelt andere eisen aan je accommodatie en aan je vrijwilligerskorps. Sinds een jaar of tien ondersteunt de KNVB de clubs vanuit de districtskantoren en daarbij heeft het ook oog voor andere sporten. Als in een wijk veel mensen met een Antilliaanse afkomst wonen en er geen sportclub is, dan trekken wij ook de honkbalbond aan de jas.”

Tot slot beziet Bruijnis de veranderde relatie tussen de bond en de clubs. “In een grijs verleden organiseerde de KNVB de competitie en handhaafde het de regels, nu is de bond veel meer een service-instituut. We kijken welke ontwikkelingen er gaande zijn en hoe we clubs sterker kunnen maken. Die dubbelrol zullen we altijd blijven houden. In de volksmond waren we vroeger de boetebond, ik denk dat we dat inmiddels wel omgebogen hebben.”

Verschillen
Een schoolvoorbeeld van een voetbalvereniging, die veel meer biedt dan een plek waar gevoetbald kan worden is Omni Zwaluwen Utrecht 1911. Volgens voorzitter Cor Jansen de enige club in Utrecht waar je bij het nemen van een hoekschop, strafcorner of het slaan van een ace de Dom kunt zien. Onze velden zijn gelegen in Utrecht-west en dus hebben we te maken met een heel gevarieerde bevolkingsgroep. Dat zie je terug in onze ledenbestand en dus moet je oog hebben voor die verschillen.”

“Onze kleinste jeugd gaat niet gelijk met een bal, of hockeystick of racket aan de gang, maar staat eerst in een kring met de ouders erbij. We besteden veel aandacht aan omgangsvormen en hebben daar enkele regels voor opgesteld. Mensen wensen elkaar hier een goedemorgen. Dat klinkt misschien soft, maar het is een manier om iedereen zich thuis te laten voelen. We stimuleren onze coaches ook om positief te coachen. Daarvan krijgt een kind meer zelfvertrouwen dan wanneer het wordt afgekraakt. Het draait hier om meer dan alleen het technische spelletje en ons adagium is dan ook: met pret presteren. Mensen moeten zich bij ons thuis voelen. Om die reden hebben we bewust gekozen om ook ’s middags F’jes en dameswedstrijden in te plannen, zodat er de hele dag een gelijkmatige sfeer op de club hangt.”

Sturen
Jansen maakt zich hard om het sociaalmaatschappelijke karakter van zijn club nog verder te versterken, maar relativeert het onderwerp tegelijkertijd. “Ik zaalvoetbal zelf in het tiende en vorige week speelden we tegen het elfde dat kampioen kon worden. Dat ging op het scherpst van de snede en op zo’n moment gaat het echt niet over sociaalmaatschappelijke projecten. Mensen willen hier gewoon lekker voetballen, hockeyen of tennissen. Omdat het dichtbij is, omdat het hier goed geregeld is of omdat ze hier altijd al gespeeld hebben. Maar trek je het breder, dan willen wij dat iedereen zich thuis voelt en daar sturen we op.”

Op de lauweren rusten is er niet bij voor Jansen, die stelt dat rustig aandoen niet bij de club past. Hij legt uit dat hij naar het principe van 7x 16 toe wil: zeven dagen in de week zestien uur sport op Nieuw Welgelegen. “We zitten hier op één van de meest centraal gelegen stukken grond van Utrecht. We moeten dit maatschappelijk vastgoed laten renderen door het intensief te gebruiken en het een centrale ontmoetingsplaats te laten zijn. Dat betekent dat we in contact treden met het onderwijs, de buitenschoolse opvang, bejaarden, bedrijfssport en de senioren.” Jansen legt zichzelf opnieuw een vraag voor. “Wordt iemand hier lid, omdat wij naar 7x16 toe willen? Nee, maar als club zijnde willen wij voor zoveel mogelijk mensen een natuurlijke ontmoetingsplaats creëren. Daarom ben ik ook zo blij met die bridgers, de klaverjassers en al die mensen die telkens weer gezamenlijk het oud papier ophalen.”