Clublinking maakt van Nederlandse jeugdvoetballers wereldburgers

door: Lennart Bloemhof

Ook al richt de KNVB als voetbalbond allereerst haar ogen op Nederland, de bond kijkt naar eigen zeggen ook wel degelijk naar het buitenland en wat het daar kan bijdragen. Een voorbeeld van die mindset is - naast het WorldCoaches-project dat zich richt op coaches in ontwikkelingslanden - het project Clublinking: een vierjarig programma van de Subsidiefaciliteit voor Burgerschap en Ontwikkelingssamenwerking (SBOS) van het ministerie van Binnenlandse Zaken dat door de KNVB wordt ondersteund. Met Clublinking kunnen Nederlandse voetbalclubs - prof of amateur - een uitwisseling aangaan met een team of maatschappelijk project in een ontwikkelingsland. Doel? Van de deelnemers wereldburgers maken.

Mark Blankwater is namens de KNVB verbonden aan Clublinking. Zelf ging hij mee met zes van de zeven reizen die het programma inmiddels organiseerde. Alleen de reis van de B1 van FC Utrecht naar Ghana in december liet hij verstek gaan. Andere landen die het project heeft aangedaan zijn Kenia (twee maal), Ethiopië, Zuid-Afrika, India en Indonesië. Tot juli 2015 organiseert Clublinking nog negen reizen, waarna in totaal 240 jongeren kennis moeten hebben gemaakt met ontwikkelingssamenwerking en de leefomstandigheden in ontwikkelingslanden.

Mondiaal burgerschap
Blankwater legt uit dat het huidige project de voortzetting is van een platform dat internationale samenwerkingen van voetbalclubs faciliteerde. “Dat bloedde allemaal een beetje dood, waarna we het hebben voortgezet met de subsidie van SBOS en de KNVB. In 2011 hebben we het plan geschreven met onze partners en meteen hebben we mondiaal burgerschap centraal gesteld. We wilden van het oude platform - waar clubs elkaar eigenlijk alleen maar konden vinden - naar iets dat echt bijdroeg aan mondiaal burgerschap.”

Hij definieert een wereldburger als een persoon die kennis heeft van de wereld buiten de eigen landsgrenzen, daar een heldere visie op heeft en zich verantwoordelijk voelt voor diezelfde wereld en zich daarom inzet voor een betere wereld. “Maar dat kan ook in de eigen omgeving zijn. We vertalen wereldburgerschap vooral naar wat een individu kan bijdragen aan een betere wereld”, benadrukt Blankwater.

Wereldburgerschap is daarom ook op iedereen toepasbaar, aldus Blankwater. “We hebben een brede doelgroep, gefocust op jongeren van 15 tot 25 jaar. Het maakt niet uit of ze uit Oost-Groningen komen of uit Amsterdam-West. In het programma staat de kracht van sport centraal, op twee manieren: sport als doel - namelijk met elkaar sporten - en sport als middel door te laten zien hoe sport kansen biedt aan jeugd. We willen ze laten zien hoe je via sport - en met relatief weinig - veel kunt bereiken. Zo toon je niet alleen de uitdagingen, maar ook de mooie dingen. Dan krijgen ze dezelfde ervaringen mee in een ontwikkelingsland, maar op een leukere en actievere manier.”

Link met land
Bij het kiezen van een land voor de Clublink-reizen kijkt de organisatie naar de Nederlandse band met het land. Bijvoorbeeld omdat ze zogenaamde ‘focuslanden’ zijn in het ontwikkelingssamenwerkingprogramma van de Nederlandse overheid. Blankwater: “Daarbij is het doel om de reizen te koppelen aan bestaande initiatieven, zodat we daar ook echt iets kunnen bijdragen. De reizen naar Kenia en Ghana en de aanstaande reis naar Mozambique haken bijvoorbeeld in op het Football For Water-programma voor schoon drinkwater in die landen."

Begin januari reisde de Nijmeegse amateurclub vv Union af naar Kenia met zeventien tweedejaars C-spelers en eerstejaars B-spelers. Floor van Straaten was namens de voetbalvereniging mee als een van de begeleiders. De vereniging onderhield al jarenlang een band met MYSA, een brede en maatschappelijk georiënteerde sportorganisatie uit de Keniaanse hoofdstad Nairobi. De club verwelkomde zodoende al vele jaren Keniaanse voetballers in Nijmegen in het kader van uitwisselingen. Via Clublinking zag Union kans om eens naar Afrika te trekken.

Levenservaring
“Voor de reis hebben we besloten om jongens van een leeftijd te kiezen die nog wel even bij ons rondlopen, zodat ze hun ervaringen nog een tijdje kunnen delen binnen de vereniging”, zegt Van Straaten over het opzetten van de reis. “Vervolgens hebben we de teams geïnformeerd, waarna spelers zich via een motivatiebrief konden aanmelden voor de reis. We wilden wel dat ze beseften dat de uitwisseling iets meer was dan alleen een week Kenia en dat ze daar ook echt dingen gingen doen.” Voor vertrek werden de Union-spelers uitvoerig voorgelicht over onder andere het land, MYSA en het Clublinking-programma. De KNVB brengt voor de Clublinking-reizen de benodigde partijen bij elkaar en garandeert de veiligheid.

Van Straaten: “De bond had alles heel goed georganiseerd en de reis was goed opgebouwd. De jongens hebben daardoor een goed beeld gekregen van het land en de leefomstandigheden van onder andere leeftijdsgenoten. De begeleiding ter plaatse was bijvoorbeeld in handen van MYSA en die mensen waren het voorbeeld van het feit dat je met een goede instelling, het hebben van een droom of rolmodel en soms wat geluk zelf uit de sloppenwijk kunt stappen. MYSA biedt heel veel jongeren de kans om dit te bereiken door ze verantwoordelijkheden te geven. Daar zijn de jongens wel echt over gaan nadenken. Dat merkte je aan de vragen die ze stelden aan mensen, bijvoorbeeld over hun leefsituatie. Dat ging soms best diep. Sport is dan een prachtig middel om contact te leggen. Je hoeft maar een bal neer te leggen, en het contact is er.”

Van Straaten benadrukt dat het Clublinking-programma ook nu nog, na terugkomst in Nederland, nuttig is. “Ze gaan straks hun ervaringen presenteren op school en dan krijgen kinderen in Nijmegen ook iets mee van die reis. Voor de club zelf zorgt het voor verbondenheid: de jongens hebben elkaar echt goed leren kennen. Dat is Clublinking op lokaal niveau. Het is een ervaring die ze hun hele leven meenemen.”
    
Mark Blankwater benadrukt dat het meegeven van die levenservaring aan jongeren hoofddoel van het programma is en het is volgens hem volledig aan de jongeren zelf hoe die ervaring te gebruiken. “Burgerschap wordt volgens onze visie onder andere gevormd door levenservaringen en wij denken dat dit dan een hele relevante ervaring is. Elke jongere leert op zijn eigen manier. De ene zal deze ervaring wellicht omzetten in zijn handelen of andere keuzes gaan maken, terwijl de ander weer overgaat tot de orde van de dag. Het is aan de jongeren er wel of niet iets mee te doen, nu of later.”

Nieuwe fase    
Met het aflopen van de subsidieperiode in juli 2015 is het Clublinking-programma inmiddels formeel over de helft van haar looptijd. Maar volgens Blankwater is 2015 niet het einde van Clublinking. “We willen na 2015 een platform blijven voor de clubs en willen die wereldkaart op onze website met Clublinking-reizen blijven vullen. Misschien is een samenwerking met bijvoorbeeld de Stichting Meer dan Voetbal een optie vanwege het maatschappelijke karakter van het programma. We zijn nu een beetje aan het kijken hoe we straks verder kunnen.”

Ondertussen is de projectleider druk bezig met het voorbereiden van nieuwe reizen: “In februari gaan we naar Marokko, in mei naar Brazilië en verder staan er nog een paar reizen in de steigers. Zo willen we nog met damesteams naar Jordanië en Mozambique. Maar clubs die zich bij ons melden met eigen ideeën voor reizen zijn ook van harte welkom. Daar hopen we op nu we wat duidelijker op de kaart staan. We hebben een mooi portfolio met verhalen, films en foto’s opgebouwd en steeds meer Clublinking-deelnemers worden nu in Nederland ambassadeur voor mondiaal burgerschap.”

Voor meer informatie: www.clublinking.nl