Basketbaltoren versus -plafondinstallatie: wat is de beste keuze?

Bij de nieuwbouw van een sporthal wordt gekeken naar huidig en toekomstig gebruik. Ervaring leert dat een nieuwe hal sportverenigingen vaak extra leden oplevert. Er ontstaan zelfs nieuwe verenigingen omdat de sporthal daartoe mogelijkheden biedt. Basketbal is zo’n sport die met de komst van een nieuwe hal een enorme boost kan krijgen. Dan komt gelijk de vraag om de hoek: welke voorzieningen zijn er nodig? Moet er zo’n grote wedstrijdtoren aangeschaft worden of zijn er alternatieven?

Ambitieniveau
De grote verplaatsbare wedstrijdtoren is alleen verplicht als er op internationaal niveau gespeeld wordt. Speelt de vereniging in uw hal niet op dat niveau en heeft het die ambitie niet, dan is er een aantal alternatieven. Een verplaatsbare toren met een minder grote afstand tussen het bord en de toren of een basketbal plafondinstallatie. Een aantal afwegingen op een rijtje.

Bouwkundige voorzieningen
Voor een basketbal plafondinstallatie zal de architect in vroegtijdig stadium op de hoogte gesteld moeten worden. De staalconstructie moet wellicht versterkt worden of - als de vrije zaalhoogte beperkt is - er zal een koof (uitbouw) aangebracht moeten worden waarin de installatie in ingeklapte stand weggewerkt wordt. Hierdoor is de obstakelvrije hoogte tijdens andere sporten gegarandeerd. Voor een verrijdbare basketbaltoren is een eenvoudige grondvoorziening nodig waaraan de toren vastgezet wordt. Zo’n toren vraagt wel om een bergruimte met meer volume.

Normen
Sportinstallaties moeten voldoen aan de spelregels en de normen zoals vastgesteld door de ‘commissie binnensportaccommodatie’ van NOC*NSF. Daarbij gaat het om onder andere voldoende uitloopruimte rondom het speelveld. De afstand tussen het bord en de toren wordt vanuit de spelregels steeds groter (nu 325 cm bij topsport basketbal). Bij de verrijdbare variant ontstaan daardoor enorme constructies om in wedstrijdstand de installatie in balans te houden. Er is nogal wat contragewicht nodig om de krachten van een dunkende speler die even aan de ring hangt op te vangen. En deze verzwaring vraagt ook steeds meer van de onderconstructie van de sportvloer, zowel in speelstand als bij het verplaatsen.

Ring naar boven of naar beneden
Veel spelsporten zoals volleybal stellen eisen aan de obstakelvrije zaalhoogte. Hoe hoger het niveau, hoe hoger de eisen aan vrije hoogte. Bij de basketbal plafondinstallatie in opbergstand mag de ring van het basketbalbord niet binnen de obstakelvrije ruimte boven het speelveld van bijvoorbeeld volleybal hangen. Als de ruimte onvoldoende is, dan zal de installatie andersom ingeklapt moeten worden zodat de ring naar de plafondzijde wijst. Dat betekent uiteraard wel dat daar de ruimte voor moet zijn. Raadpleeg daarvoor tijdig de architect.

Toestelberging
Bij kleine toestelbergingen kan een plafondinstallatie een goede oplossing zijn. Eén wedstrijdtoren vraagt een bergruimte van 184 x 194 x 487 cm (b x h x d). Zeker in hallen met veel verenigingsgebruik is de toestelberging vaak overvol. Deze torens vormen dan enorme obstakels.

Ergonomie
Ook vanuit ergonomisch perspectief is er veel te zeggen voor de plafondinstallaties. Ondanks het feit dat wedstrijdtorens zo bedieningsvriendelijk mogelijk worden gemaakt, zijn ze zwaar in transport. Zeker gezien de trend om sportvloeren steeds dikker te maken waardoor de wielen tijdens het verrijden veel wrijving geven. De plafondinstallaties zijn - met behulp van een eenvoudig bedieningspaneel aan de wand - met een druk op de knop in- en uit te klappen.

Basketbaltoren versus basketbal plafondinstallatie
De keuze voor een toren of een plafondinstallatie is dus van meerdere factoren afhankelijk. De belangrijkste zijn: ambitie en niveau van de vereniging, bouwkundige (on)mogelijkheden en beschikbare bergruimte. Beide varianten voldoen aan de gestelde normen. Kortom: Waar in de ene hal de basketbal plafondinstallatie het beste tot z’n recht komt, is de basketbaltoren in een andere hal het meest geschikt.

Reageren?
Heeft u specifieke vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met Nijha, 0573-288 511 of info@nijha.nl.