Alle sport- en speelruimtebeleid op de schop. Op naar Beweegruimtebeleid – deel 2

Sport en spelen gaan de laatste jaren steeds meer door elkaar lopen. Er is geen scherpe grens meer te trekken. Er wordt niet voor niets steeds meer gesproken over ‘bewegen’ als algemene aanduiding voor recreatieve en sportieve activiteiten. Wordt het dan ook niet hoog tijd om daar op beleidsniveau iets mee te doen? De tijd lijkt rijp om te komen tot het opzetten van en uitvoering geven aan Beweegruimtebeleid. In deel 1 van dit tweeluik is het belang van het opzetten daarvan toegelicht. Dit tweede deel gaat in op de waarde van deze integrale aanpak en wat het oplevert.

Door integraal Beweegruimtebeleid op te zetten ontstaat er een serieuze en stevige ‘sparringpartner’ voor ruimtelijke ordening en/of stedelijke ontwikkeling. Geen versnippering over diverse beleidsterreinen maar bewegen vanuit een heldere visie en ambitie vastgelegd. Daarbij gaat het niet meer om die plek op de tekening waar de S van speelplek staat maar het gaat om een ruimteclaim voor bewegen; een omgeving die optimaal faciliteert om actief te zijn. En dat vraagt ook om meedenken van onder meer ruimtelijke ordening want wellicht zijn bredere stoepen nodig of fietsbanen die voorrang hebben op auto’s of locaties waar een stoplicht langer op groen staat om ouderen meer tijd te geven over te steken zodat zij vanuit de wijk in de beweegtuin bij het zorgcentrum actief kunnen zijn. 

Aansluiten op ontwikkelingen
Ook demografische en sociaal/culturele ontwikkelingen veranderen het beweeglandschap en zijn een reden om te komen tot een integraal beweegbeleid. Een paar voorbeelden:

• De vergrijzing is groot en ouderen blijven langer in de wijk wonen. Om hen zolang mogelijk actief te houden zal de openbare ruimte daarop ingericht moeten worden. 
• De ontwikkelingen in de bewegingscultuur gaan snel. Gisteren was outdoor fitness nog hip, nu is dat calisthenics en morgen …? Om goed in te kunnen spelen op dit soort trends moet snel geschakeld kunnen worden. Daarbij passen steeds minder de permanent voor dat doel ingerichte locaties. Er is meer en meer behoefte aan tijdelijke sportieve vulling op locaties. Van ‘pop-up’ speelplekken tot de SportContrainer.
• De demografische samenstelling van veel wijken verandert snel. Dat betekent dat gebruik van de omgeving verandert. Een speelhuisje hoeft niet meer vijftien jaar op eenzelfde plek te staan. Sterker nog, een speelplek die vijf jaar geleden nog een prima functie vervulde wordt nu niet meer gebruikt omdat de opgegroeide jeugd nu op zoek is naar ruimte voor freerunning, pleintjesbasketbal of calisthenics. Dit vraagt om een ander insteek; niet meer vanuit het toestel gedacht maar vanuit het gebruik. ‘Click and Play’ is een systematiek die hierop voorsorteert. Het maakt het eenvoudig mogelijk om speeltoestellen uit te wisselen tussen locaties. 

Bekijk beweeglocaties eens vanuit een helikopter
Stel je voor, je vliegt boven je eigen dorp of stad, wat zie je dan:

• de accommodaties die bedacht zijn voor sport (gymzalen, sporthallen, sportparken). Geef ze in gedachten een rode stip. Op deze accommodaties richt zich het sportbeleid; 
• de plekken die bedacht zijn voor spelen (speelplekken waar speeltoestellen staan). Geef ze een groene stip. Op deze plekken richt zicht het speelruimtebeleid. 
• de schoolpleinen. Geef ze een blauwe stip. Over deze accommodaties gaan schoolbesturen en de afdeling onderwijs;
• de locaties waar ook bewogen wordt; de parken, grasvelden, stoepen, fiets- en wandelpaden en buurtpleinen. En de plekken waar nog niet bewogen wordt maar die wel potentie hebben (leegstaande fabrieks- en kantoorpanden, tijdelijk braakliggende terreinen, enz). Geef ze een gele stip. Deze locaties vallen onder meerdere beleidsterreinen. 

Alle gekleurde stippen op zich hebben een behoorlijke spreiding. Als je echter alle stippen eenzelfde kleur geeft, dan ontstaat er een fijnmazig beweeglandschap. En als je dan al die beweegstippen ook nog eens beweegvriendelijk zou kunnen verbinden... Daaraan wordt invulling gegeven met een integraal Beweegruimtebeleid.

Wat levert het op?
De opbrengsten van het opzetten en uitvoeren van Beweegruimtebeleid liggen op meerdere vlakken:

• Financieel
  • Betere besteding van middelen (niet elk beleidsterrein vindt zijn eigen wiel uit);
  • Door stapeling van budgetten meer mogelijk;
  • Ontsluiten van nieuwe budgetten en cofinanciering;
  • Nieuwe exploitatiebijdragen.
• Sociaal
  • Meer burgerparticipatie door vraaggestuurd werken;
  • Breder draagvlak bij uitvoering.
• Tijd
  • Regievoering ligt bij compact team en niet meer bij meerdere afdelingen.
• Bredere kijk
  • Nieuwe allianties en partnership;
  • Doordachte samenwerking tussen overheid, onderwijs en ondernemers.

Aan de slag met Nijha Expertisecentrum!
Wellicht denk je: ‘mooi verhaal, maar hoe pak ik dat aan, hoe geef ik dat Beweegruimtebeleid vorm en inhoud?’ Dat is voor elke gemeente anders; een plattelandsgemeente heeft een andere vraagstelling en uitwerking dan een stedelijke gemeente. Daarom zet het Nijha Expertisecentrum een aantal tools in om te komen tot een goed kader waar binnen Beweegruimtebeleid opgezet kan worden. Uiteraard wordt goed doorgesproken vanuit welke visie en ambitie het beleid vorm moet krijgen maar daar stopt het niet. Kracht van goed beleid ligt in de handvatten die het biedt voor een gedegen uitvoering. Daarom worden alle richtingen bezien vanuit praktisch nut, dus met veel aandacht voor participatie van de burgers. En dat geeft, naast draagvlak, veel energie en ideeën om de ruimteclaim voor bewegen in de openbare ruimte écht in te vullen.

Meer weten?
Een keer sparren over de kansen van Beweegruimtebeleid binnen jouw gemeente? Neem dan contact op met het Nijha Expertisecentrum via expertisecentrum@nijha.nl of bel 0573-288 511.