Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Olympisch kampioen kan sneller met tips wetenschapper

door: Leo Aquina | 24 november 2016

“Het is een uitstekende manier om studenten te interesseren voor fundamentele wetenschap”, zegt Bert Otten. De hoogleraar neuromechanica is geïnteresseerd in fundamentele wetenschap, maar hij gebruikt de kennis die hij daarbij opdoet op allerlei vlakken ook in de praktijk. Epke Zonderland profiteerde in het verleden al van Ottens wetenschappelijke benadering en de wetenschapper hoopt binnenkort de Nederlandse baanwielrenners een stapje vooruit te kunnen helpen. Op de Dag van het Sportonderzoek 2016 deed Otten uit de doeken hoe olympisch kampioen keirin Elis Ligtlee nog harder zou kunnen fietsen.

XL40BertOtten-1“Neuromechanica is een combinatie van biomechanica - kortweg natuurkunde toegepast op levende wezens - en neurowetenschappen”, vertelt Otten. “Dat is de enige manier om biomechanica goed te begrijpen want het geheim zit niet in de spieren, maar in de manier waarop ze worden aangestuurd.” Topsport is slechts een van de vele terreinen waarop neuromechanica in de praktijk kan worden toegepast.

“Ik beweeg me bijvoorbeeld ook in de revalidatiewereld, doe onderzoek naar protheses, de gevolgen van de ziekte van Parkinson. Ik kijk ook naar verouderingsprocessen in ons lichaam. Welke aanpassingen hebben we nodig om het lichaam beter te laten functioneren?”

Epke greep bijna mis
Ottens belangstelling voor topsport komt deels voort uit persoonlijke interesse. “Ik vind wielrennen interessant omdat ik het zelf heb gedaan en dat geldt ook voor schaatsen”, vertelt Otten, die sport ook gebruikt omdat het een van de meest aansprekende manieren is om studenten in zijn vakgebied te interesseren. “Mensen zijn vaak niet geïnteresseerd in fundamentele kennis. Het is veel krachtiger om ze te laten zien hoe die kennis in de praktijk leidt tot verbeteringen. Hoe meer je weet, hoe meer je ziet.”

"Gelukkig heeft Epke in zijn hersenen een bibliotheek met oplossingen opgeslagen en kan hij daar onbewust uit putten"

Otten werkte in het verleden met turner Epke Zonderland en ontdekte dat die bij zijn gouden olympische oefening in Londen bijna van de rekstok was gevallen. “Epke kwam niet goed uit bij de rekstok omdat hij te weinig momentum had in de vluchtontwikkeling. Hij moet vervolgens een probleem oplossen zonder dat hij de tijd heeft om erover na te denken. Gelukkig heeft hij in zijn hersenen een bibliotheek met oplossingen opgeslagen en kan hij daar onbewust uit putten. Door een aanpassing van zijn duim slaagde Epke erin te stok toch nog te grijpen. Zelf dacht hij dat hij twee keer had gegrepen, maar dat was niet zo.”

Te zwaar
Voor de Dag van het Sportonderzoek was Otten gevraagd of hij kon verklaren waarom Epke Zonderland en Dafne Schippers in Rio de Janeiro geen goud hadden gewonnen. “Dat wilde ik niet”, zegt de wetenschapper. “Dan kom je in een hoek met makkelijke verklaringen over blessures. Ik vond het veel leuker om over een gouden medaille te praten. Baanwielrennen was het leukste want daar gebeurden onverwachte dingen en zo kwam ik bij Elis Ligtlee uit.”

XL40BertOtten-2

“Ze is heel groot ten opzichte van de anderen en ze is ook niet de dunste. Je zou daarom misschien verwachten dat ze niet geschikt is voor wielrennen"

Het viel Otten in eerste instantie op dat Ligtlee een heel ander bouw had dan haar concurrentes. “Ze is heel groot ten opzichte van de anderen en ze is ook niet de dunste. Je zou daarom misschien verwachten dat ze niet geschikt is voor wielrennen, zoals men in eerste instantie ook van Usain Bolt riep dat hij te lang was voor een goede honderd meter. Dus bij Ligtlee vroeg ik mij af waarom ze toch zo hard ging terwijl die anderen allemaal veel lichter waren.”

Meer winst uit ellebogen
Otten stopte alle gegevens in de computer en maakte een simulatie van de krachten, het vermogen, het gewicht en de rolweerstand. “Vervolgens heb ik drie kilo van haar gewicht afgehaald om te zien wat er zou gebeuren. Ligtlee bleek per ronde van 250 meter, 1,20 meter winst te kunnen boeken als ze iets lichter zou zijn.” Otten keek vervolgens naar andere factoren die de snelheid beïnvloedden.

“Ik zag dat ze heel erg met haar armen naar buiten fietst, waarschijnlijk heeft ze dat overgehouden aan haar BMX-verleden. In het wielrennen levert het overbodige luchtweerstand op. Ik heb in de simulatie haar ellebogen meer naar binnen gezet en dat bleek haar 1,60 meter op 250 meter op te leveren, een nog grotere winst. Natuurlijk stelde ik mij ook de vraag of ze harder aan haar stuur zou kunnen trekken met de ellebogen naar buiten, maar dat bleek niet het geval. Hier kan ze dus echt winst halen.”

Drukke agenda
Otten heeft naar aanleiding van zijn onderzoek nog geen contact gehad met Ligtlee of begeleiders van de Nederlandse baanwielrenners. “We hebben haar wel uitgenodigd voor de Dag van het Sportonderzoek, maar ze is niet gekomen. Zij heeft natuurlijk een drukke agenda na die gouden medaille”, aldus de wetenschapper. Toch hoopt Otten zijn resultaten wel nog met de baanwielrenners te kunnen delen.

"Ik zou het mooi vinden om samen met Els Ligtlee naar de mogelijkheden voor verbetering te kijken"

“Op 28 november presenteer ik mijn onderzoek ook op een openbare themabijeenkomst van de Vereniging voor Bewegingswetenschappen over baanwielrennen. Bondscoach René Wolff houdt daar ook een presentatie. Ik zou het mooi vinden om samen met Els Ligtlee naar de mogelijkheden voor verbetering te kijken.”

Voor meer informatie: NOS-beelden van de goudenmedaillerace van Els Ligtlee

« terug

Reacties: 1

Rob Harmsen
24-11-2016

Opnieuw een wetenschapper die probeert een sporter (dat is een mens) in een model te stoppen. Bijzonder is zijn definitie van de biomechanica, alsof mensen allemaal hetzelfde zijn. Het woordje BIO geeft immers aan dat het om mensen gaat. Ieder individu is anders. Ellis Ligtlee maakt goed gebruik van haar horizontale motoriek om haar kracht en souplesse op haar pedalen over te brengen. Deze horizontale motoriek maakt dat ze met haar ellebogen naar buiten fiets. Ik zou zeggen tegen Ellis, blijf lekker je ding doen en laat een computer niet bepalen wat voor jou het beste is. Meneer Otten heeft nog een denkslag te maken. Ik raad hem aan het boek "Totaalcoachen XL"te lezen.

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst