Sportclub die zich openstelt kan problemen in de wijk oplossen

door: Thomas van Zijl | 31 maart 2016

“Te veel mensen en organisaties vieren hun eigen feestje. Ze zien onvoldoende in dat juist verbinding hen sterker maakt”, zegt Louk Burgers, directeur van De Sportbank. Hij ziet een centrale rol weggelegd voor sportverenigingen en start daarom het programma de Sportclub als Buurthuis van de Toekomst. “We kunnen meer doen dan achter een bal aan rennen.”

Laat er geen misverstand over bestaan: ook voor Burgers blijft het spel de kurk waar een sportclub op drijft. “Het is de reden dat mensen naar een vereniging komen, daar wil ik absoluut niet aan tornen. Ik weet alleen dat de mogelijkheden van een sportclub verder reiken.” Burgers is er al jaren van overtuigd dat sport een enorme impact kan hebben op de directe omgeving. Toch ziet hij daar in de praktijk nog te weinig van. Clubs trekken zich terug op bekend terrein, terwijl een stevige positie in de wijk of regio de vereniging juist versterkt.

“Een club die zijn sociale gezicht laat zien en meerdere rollen vervult, is voor sponsors bijvoorbeeld aantrekkelijk en werft makkelijker nieuwe vrijwilligers. Burgers voorziet een situatie waarin het mes aan twee kanten snijdt.

Sociaal isolement
Daar is dan wel voor nodig dat de sportclub transformeert naar het buurthuis van de toekomst. Met andere woorden dat de vereniging zich openstelt. Burgers wijst op HDM, de Haagsche hockeyclub waar hij jarenlang met een commissie maatschappelijke betrokkenheid en later met De Sportbank aan dit concept gebouwd heeft. In de buurt van de club wonen relatief veel ouderen waaronder mensen die door vereenzaming in een sociaal isolement dreigen te raken. Het probleem werd erkend door de vereniging die daarop besloot de velden op maandag open te stellen voor senioren die veelal ouder zijn dan zeventig jaar en daar meedoen aan verschillende sportieve activiteiten.

“Alleen al het inventariseren van maatschappelijke vraagstukken leidt tot interessante contacten, want uiteraard hebben we gesproken met scholen, de wijkvereniging en de thuiszorg.” De eerste verbindingen zijn gelegd en die leveren, zonder dat het daar in eerste instantie om te doen is, misschien wel weer iets op. “Denk aan stageplekken voor onze jonge leden. Dat zou zomaar kunnen.” Aan belangstelling overigens geen gebrek. Er is inmiddels een wachtlijst voor de maandagmorgen.

De vraagstukken waarbij sportverenigingen van toegevoegde waarde kunnen zijn, verschillen van geval tot geval. Alles is afhankelijk van de maatschappelijke context. Samen met hoogleraar strategische filantropie en vrijwilligerswerk Lucas Meijs ontwikkelde de Sportbank verschillende meetinstrumenten om een beeld te kunnen schetsen.

Een club in een wijk waar met name ouderen wonen kan zich op een andere manier onderscheiden dan een vereniging in een buurt met relatief veel allochtone jongeren. De inventarisatie is een belangrijk startpunt, het uiteindelijk rendement bepaalt of de interventie een succes genoemd kan worden. Niet alle opbrengsten zijn even makkelijk te kwantificeren, maar Burgers realiseert zich dat hij inzichtelijk moet maken wat het programma oplevert.

“Het is makkelijker vast te stellen of iemand een baan gekregen heeft dan te constateren dat er meer sociale cohesie is, maar beide zijn voorbeelden van maatschappelijke baten. Sponsors krijgen daar steeds meer oog voor.”

Maatschappelijk investeren
De Rabobank noemt dat 'maatschappelijk investeren' en is mede om die reden een van de partners van de Sportclub als Buurthuis van de Toekomst. De bank stapt volgens Burgers in het gat dat de terugtrekkende en bezuinigende overheid laat liggen. Verenigingen kunnen in het kader van dit project ook aanspraak maken op een bijdrage vanuit de Sportimpuls; een subsidie die bedoeld is om activiteiten op te zetten die meer mensen laten sporten en bewegen. Geld is een voorwaarde, maar het begint met de wil en capaciteit van de vereniging zelf. Voor Burgers schuilt daar een punt van zorg in. Clubs en wijken die er het meest bij gebaat zijn, hebben niet zelden een lage organisatiegraad. Zonder extra ondersteuning zal het voor hen lastig worden het netwerk in de buurt te ontsluiten.

“Ze hebben niet de power en de connecties om er meer van te maken, om verbindingen te leggen. Geld om die situatie te veranderen is er niet of nauwelijks. De overheid schiet op dat front ernstig tekort.” Diezelfde overheid zou met iets meer visie kunnen beseffen dat jongeren die dreigen te radicaliseren door bijvoorbeeld activiteiten op een sportclub worden opgenomen in de maatschappij. De kans dat er budget vrij komt om juist deze jongeren te bereiken en iets te bieden, acht Burgers klein. “De oorzaak is silo-denken, zegt hij. Er wordt te verkokerd gekeken naar beleid en thema’s. Dat is zonde en zit gezamenlijke oplossingen, waar zo sterk behoefte aan is, alleen maar in de weg.”

Voor een beschrijving van de erkende interventie Sportclub als Buurthuis van de Toekomst klik hier. Op woensdag 20 april is van 10.00 uur tot 12.00 uur bij hockeyclub MHC Forescate de kick-off van de pilot Sportclub als Buurthuis van de Toekomst. Voor verdere informatie: www.desportbank.nl