Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Open Podium-Item

Follow the science 8 december 2020

door: Sjak Rutten

Er valt iets te leren van de Amerikaanse verkiezingscampagne: coronabeleid moet je niet politiseren. Elke avond verscheen de nationale huisarts Anthony Fauci op de televisie met maar één boodschap: 'Follow The Science'. Dat kwam de zittende president niet goed uit. Hij trok zich er niets van aan, zette de dokter op een zijspoor en verloor vervolgens de verkiezingen.

Coronabeleid moet je niet politiseren en dat is wat nu in Nederland eveneens gebeurt. Bij steeds meer maatregelen is het dubieus tot volkomen onduidelijk wat ze bijdragen aan het indammen van het virus. Ze worden genomen om maar iets te doen, ongeacht de te verwachten effecten en vaak is er sprake van regelrechte koehandel. Bij het verbod op wat grotere samenkomsten en het invoeren van de mondkapjesplicht worden kerken uitgezonderd. Dat wordt onderbouwd met de godsdienstvrijheid, maar dat argument is niet houdbaar. Grondrechten als demonstratievrijheid en godsdienstvrijheid kunnen wel degelijk worden beperkt in het belang van de openbare orde of de publieke gezondheid. Het uitzonderen van kerken gebeurt uitsluitend om de steun van de christelijke coalitiepartners veilig te stellen. 

"We zien dat ook de sport vanaf het eerste begin van de coronapandemie last heeft gehad van een gebrekkige onderbouwing van de genomen maatregelen"

Draagvlak valt weg
Willekeur bij coronamaatregelen zie je over de hele lijn. Waarom mag je niet naar een restaurant en wel buiten de deur eten als je een hotelkamer boekt? Waarom mocht je niet naar de bibliotheek, maar wel naar de boekwinkel? Waarom mag je maar met dertig mensen naar het theater maar met duizenden naar de koopgoot? Het draagvlak onder maatregelen valt steeds meer weg, omdat de maatregelen niet worden uitgelegd of omdat ze niet meer zijn uit te leggen. Wanneer we terugkijken op de eerste negen maanden corona zien we dat ook de sport vanaf het eerste begin van de coronapandemie last heeft gehad van een gebrekkige onderbouwing van de genomen maatregelen. 

OpenPodiumSRscience-1Als eerste reactie op het virus werd de sport volledig stilgelegd. Het kabinet noemde dat een intelligente lockdown maar de intelligentie was ver te zoeken. Alle sporten werden over één kam geschoren omdat de overheid geen keuzes durfde te maken op basis van risico’s die het beoefenen van de verschillende sporten met zich mee zouden brengen voor de verspreiding van het virus. Daarom werd gekozen voor het zwaktebod van 'gelijke monniken, gelijke kappen'. Sporten die in de open lucht veilig op anderhalve meter kunnen worden uitgeoefend werden hetzelfde behandeld als contactsporten in afgesloten ruimten. Het reële risico op verspreiding van het virus was nooit leidend bij de sportmaatregelen. 

Sport weer stilgelegd
In de zomer werden versoepelingen ingevoerd. In september werden zelfs weer competities opgestart. Die hebben niet aantoonbaar bijgedragen tot het oplaaien van het virus. Toch werd alle competitiesport, zelfs die voor de jeugd, stilgelegd toen de besmettingscijfers weer opliepen. Niet vanwege het gevaar dat de sport zelf oplevert, maar met het argument dat sport reisbewegingen met zich meebrengt. Alsof de mensen niet iets anders gaan doen als sporten wordt beperkt. 

"De onderbouwing van de maatregelen werd bijna met de dag dubieuzer"

Door het beperken van de mogelijkheden om te sporten ontstond extra drukte op andere plaatsen, niet alleen in winkelcentra maar ook in parken en natuurgebieden. De maatregelen leken voort te komen uit een strafexpeditie omdat we ons niet netjes hadden gedragen waardoor de besmettingscijfers weer waren gestegen. De onderbouwing van de maatregelen werd bijna met de dag dubieuzer en de bijdrage aan het indammen van het virus werd steeds minder duidelijk.

OpenPodiumSRscience-2Loze aankondiging
De regering kondigde wel aan dat bij het nemen van maatregelen voortaan naast de zorgcapaciteit en de economie ook de gevolgen voor de mentale gesteldheid van de bevolking zullen worden meegenomen. Dat is tot nu toe een loze aankondiging gebleken; een begin daarvan hebben we nog niet gezien. Als de regering dat uitgangspunt serieus neemt dan zou dat belangrijke gevolgen hebben voor de sport. De vraag zou dan zijn welke maatregelen genomen kunnen worden om het sporten zoveel mogelijk te stimuleren in tijden dat er een virus rondwaart. Die vraag komt in de plaats van de huidige vraag hoe we het sporten verder moeten beperken in de hoop dat die beperking een positief effect heeft op de besmettingscijfers. 

"Bij iedere maatregel die je de sport vanaf heden nog wilt opleggen hoort een wetenschappelijke onderbouwing van de gevolgen voor de publieke gezondheid"

Die nieuwe benadering zou de regering dwingen om rekening te houden met de gevolgen van langdurige bewegingsarmoede op de volksgezondheid. Die effecten zijn bekend uit de wetenschap en ze zijn zo ernstig dat je niet kunt zeggen dat het bestrijden van bewegingsarmoede heel belangrijk is, maar nu even niet. Bij iedere maatregel die je de sport vanaf heden nog wilt opleggen hoort een wetenschappelijke onderbouwing van de gevolgen voor de publieke gezondheid en het psychisch welbevinden op de korte en lange termijn. Als de regering die onderbouwing niet wil leveren zal het draagvlak voor maatregelen steeds verder verschrompelen. 

Ik droomde laatst dat bij de volgende persconferentie dr. Fauci het podium opstapt, de beide heren voor ze beginnen te spreken vermanend aankijkt en zegt: 'gentlemen, follow the science'.

Sjak Rutten is historicus en biograaf. Hij is secretaris en corona-coördinator van HTV Berg en Dal in Den Haag, een van de grootste tennisverenigingen in Nederland. Contact: 06-4702 6706 en sjak.rutten@ziggo.nl.

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst