Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Succesfactoren van gebruik openbare ruimte voor sporten en bewegen

door: Bas Kammenga | 21 april 2022

Drie wijken in Roosendaal zijn onderdeel van een KIEM-project (gefinancierd door regieorgaan SIA) dat van februari 2022 tot februari 2023 draait onder regie van Fontys Sporthogeschool. In die wijken wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het succesvol gebruik van de openbare ruimte voor sporten en bewegen. Na een jaar zal een toolkit met instrumenten worden opgeleverd naast een handleiding voor duurzaam gebruik voor de samenwerkende partners, zo is de bedoeling.

KIEM staat voor Kennis Innovatie Mapping en is bedoeld voor publiek-private samenwerking tussen een private partner en een kennisinstelling. Maartje Kunen is als docent en onderzoeker al zes jaar actief op het thema beweegvriendelijke omgeving bij zo’n kennisinstelling, te weten Fontys Sporthogeschool. “Ons lectoraat Move to Be heeft nóg twee KIEM-projecten toegewezen gekregen,” aldus Kunen. “In de zomer van 2021 werd de regeling geopend en hebben we gekeken naar logische partners, waarmee we al een samenwerking hadden. In ons geval ging het om de gemeente Roosendaal, waar we ook een sportkunde partnership hebben. En SSNB, waarmee we al veelvuldig samenwerken binnen het thema beweegvriendelijke omgeving in Brabant Beweegt Buiten en de cursus BIOR. Met dit KIEM-project zetten we onze samenwerking voort.”

XL17FotoBijColumnXLTimVanSchieJohanSteenbergen-1Kortlopend
In die KIEM-projecten is het de bedoeling dat partijen van elkaar leren op het gebied van beweegvriendelijke omgeving en bekijken wat werkt in een bepaalde situatie. "Het zijn kortlopende projecten van één jaar waarbij Kenniscentrum Sport & Bewegen onze bevindingen gaat verzamelen zodat de kennis verder kan worden gedeeld. Er is een maximum budget van 40.000 euro en een plan waarin het doel, de richtlijnen, de procedure en voorwaarden beschreven staan”, vertelt Kunen.

De gemeente Roosendaal is al lang bezig is met het thema: “Het is verankerd in een beweegvisie, fitakkoord en omgevingsvisie. We hebben in Roosendaal gekeken naar wat recent is gebeurd of staat te gebeuren. We willen juist leren van het proces, want hoe je een beweegvriendelijke omgeving creëert is erg afhankelijk van de situatie. Hoe je het doet, kun je toepassen op andere wijken of in Brabant of zelfs landelijk.”

"We starten dit project met het zo goed mogelijk in kaart brengen van de buurt en maken daarmee een zo scherp mogelijke ‘foto’"

Inwonerparticipatie
Vorig jaar leverde Fontys Sporthogeschool een online leeromgeving op voor iedereen die wil werken in of aan een beweegvriendelijke buurt. “Daarin is inwonerparticipatie een heel belangrijk onderdeel. En het verzamelen van wensen wat betreft sporten en bewegen in de openbare ruimte. Met een aantal van die instrumenten voor inwonerparticipatie gaan we in de drie buurten aan de slag. Samen met de professionals in Roosendaal -  verbinders, buurtsportcoaches, opbouwwerkers en andere stakeholders - maken we een keuze welk instrument zou kunnen werken voor de betreffende buurt." 

"We starten dit project met het zo goed mogelijk in kaart brengen van de buurt en maken daarmee een zo scherp mogelijke ‘foto’. Welke inwoners wonen er in de buurt en wat zijn hun eigenschappen? De volgende stap is te achterhalen wat maakt dat een buurt als beweegvriendelijk wordt ervaren of niet. Ophalen van wensen of kansen en het in praktijk brengen van instrumenten voor inwonerparticipatie. We zijn veel in gesprek met buurtsportcoaches, verbinders en opbouwwerkers, zij zijn de ogen en oren in de buurt. 

FontysKiem-1Omgevingsscan 
In één van de wijken gaan de onderzoekers aan de slag met de beweegvriendelijke omgevingsscan van Kenniscentrum Sport & Bewegen. "Het gaat daar om een ‘niet zoveel aan de hand’-wijk. Maar vertrouwen komt te voet en gaat te paard zei een van de verbinders, dus willen we professionals graag blijven inzetten op een prettige leefomgeving. Sporten, spelen, bewegen en ontmoeten zetten we in om de leefbaarheid te bevorderen. Daar zijn we van plan met stakeholders in de wijk te kijken welke kansen er verder nog liggen voor de toekomst.” De sociale interactie vindt in de drie Roosendaalse wijken ook plaats in en rondom de buurthuizen. “Die zijn vaak gekoppeld aan een veldje dat geschikt is voor sport, spelen, bewegen en ontmoeten of daarvoor ontwikkeld kan worden. Ook is er een mogelijke verbinding met de schoolpleinen. Zo zijn buurthuizen voorbeelden van locaties waarvan we gebruik van kunnen maken.”

"Hoe zorg je dat het poppetje middenin het model ook daadwerkelijk in beweging komt?"

FontysKiem-2Maar bij een beweegvriendelijke omgeving gaat het niet alleen om de plek. We maken in onze onderzoeken en projecten graag gebruik van het BVO Model van Kenniscentrum Sport & Bewegen waarin de termen hardware, software en orgware worden gebruikt. “Het gaat om het facilitairen en stimuleren van sport en bewegen in de openbare ruimte”, licht Kunen toe. “Faciliteren gaat over de hardware, stimuleren over de software en het organiseren is de ‘orgware’. Hoe zorg je dat het poppetje middenin het model ook daadwerkelijk in beweging komt? Inwonerparticipatie, samenbrengen van partijen, maar ook onderhoud en toegankelijkheid zijn voorbeelden van ‘orgware’.”

Toolkit
Het KIEM-project startte formeel op 1 februari jongstleden. “Wij werken toe naar de toolkit met instrumenten. Maar die willen we niet alleen droppen, we begeleiden ook de partijen die gaan werken met de instrumenten. Er hoort een draaiboek bij. In mei willen we alle foto’s van de betreffende wijken hebben staan. Dan willen we de beweegvriendelijke omgevingsscan nog voor de zomer doen.”

"Het toepassen en ontwikkelen van elementen die bruikbaar zijn, dat is volgens mij waar praktijkonderzoek in essentie over gaat”

“Rond de zomer wordt dan duidelijk met welke instrumenten we in de uitvoering aan de slag kunnen. Begin december moet er een toolkit en draaiboek in concept klaar liggen, zodat we die in februari 2023 officieel kunnen presenteren. Het delen van de bevindingen is erg belangrijk gemaakt. We schakelen met andere onderzoekers om te kijken waar we staan, wat we hebben gedaan en wat we hebben geleerd. Ook willen we zorgen dat we in contact blijven met de eindgebruikers, bijvoorbeeld de buurtsportcoaches. Daarom is het fijn dat SSNB is aangehaakt.”

FontysKiem-3Voorbeeld
Roosendaal heeft volgens Kunen al ‘onwijs veel gedaan’ al blijft het soms nog onduidelijk waarom het op sommige plekken een succesverhaal is, terwijl het op andere plekken moeizaam loopt. “De gemeente is geïnspireerd door een document van de gemeente Groningen. Drie jaar geleden is daar een receptenboek voor sporten, spelen en bewegen gemaakt, dat ook inspeelt op het proces.”

“De verbinders van de gemeente Roosendaal zijn gecharmeerd van het document, waarin Groningen in kaart heeft gebracht welke beleidsvelden en projecten nu precies raakvlakken hebben met sporten, spelen en bewegen. Die werkwijze nemen wij bij het KIEM-project in Roosendaal nu ook mee in onze interviews. Het is leuk dat je van anderen kunt leren binnen een project waarin je zelf ook weer wilt leren. Het toepassen en ontwikkelen van elementen die bruikbaar zijn, dat is volgens mij waar praktijkonderzoek in essentie over gaat.”

Voor meer informatie: www.beweegvriendelijkebuurt.nl

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst