Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

‘Laat mensen zélf doelen stellen om gezond ouder te worden’

door: Bas Kammenga | 15 juli 2021

Dr. Lia Baars zette samen met Kenny Janssen en anderen bij Fontys Hogescholen de Master Healthy Ageing op die na de zomer het derde cohort ingaat. In november volgt er daarnaast een eendaagse Cursus ‘Gezond ouder worden’. 

LiaBaars-1Dr. Lia Baars heeft een achtergrond in de neuropsychologie, het vakgebied dat zich bezighoudt met de relatie tussen hersenen en gedrag. “Na die studie heb ik een onderzoek gedaan naar voorspellers van de ziekte van Alzheimer”, vertelt Baars. “Dat was een onderzoek op het grensvlak van neuropsychologie en epidemiologie, die grote groepen in de bevolking bestudeert.”

Na nog wat andere onderzoeken te hebben gedaan, maakte Baars een overstap naar het onderwijs. “Drie jaar geleden kwam ik naar Fontys Hogescholen om samen met Kenny Janssen en andere collega’s de Master Healthy Ageing te ontwikkelen. In september starten we met het derde cohort. We begeleiden studenten in het vakgebied van gezond ouder worden en hoe de theorie daarvan kan worden geïmplementeerd en onderzocht in de praktijk.”

'Wat beweegt jou?'
Baars heeft in haar studietijd steeds meer interesse gekregen in het onderwerp cognitieve achteruitgang: “Die belangstelling werd gewekt door de vakken en de dingen die je daar omheen doet. En mijn aandacht ging daarbij vooral uit naar de oudere doelgroep. Sommige mensen worden honderd jaar zonder enig probleem en bij andere mensen neemt de snelheid en het geheugen al op middelbare leeftijd af. Recent onderzoek door de Universiteit Maastricht heeft aangetoond dat dementie voor een derde is te voorkomen door in te zetten op een gezonde leefstijl. Het regie houden over je eigen gezondheid en jezelf inzetten voor een gezonde leefwijze doet heel veel voor je cognitieve gezondheid. En dat moet wat mij betreft nog veel meer bekend worden. Bewegen, gezonde voeding en slapen hebben een enorme impact, ook op cognitief vlak.”

"Preventie is nog veelal gekoppeld aan ziekte, maar preventie zou uiteindelijk moeten zorgen dat bepaalde aandoeningen helemaal niet meer ter sprake komen”

Bij het aanpakken van een gezonde leefstijl is het heel belangrijk te kijken naar wat iemand of een groep figuurlijk maar uiteindelijk ook letterlijk in beweging krijgt. Baars: “Het gesprek aangaan over de vraag ‘wat beweegt jou’ is essentieel. In de pandemie hebben we geleerd dat we ons als samenleving over het algemeen goed aan strenge en beperkende regels kunnen houden als er sprake is van een collectief en persoonlijk belang. Nu zouden we de positieve insteek moeten aanpakken en duidelijk maken dat sporten of tenminste bewegen erg veel invloed heeft op je fysieke, maar daarnaast ook op je mentale conditie. Preventie is nog veelal gekoppeld aan ziekte, maar preventie zou uiteindelijk moeten zorgen dat bepaalde aandoeningen helemaal niet meer ter sprake komen.”

LiaBaars-2Breder verband
Het onderzoeksteam van het lectoraat ‘Move to be’ houdt zich bij Fontys Hogescholen bezig met het brede vraagstuk om mensen in beweging te krijgen. “Het is een heel brede interdisciplinaire samenwerking tussen het onderwijs en de maatschappij. Het houdt zich bezig met allerlei innovaties en innovatieve onderzoeken op het vlak van actieve en gezonde leefstijl. Daarbij ligt mijn eigen focus op de oudere doelgroep, maar fundamenteel zijn er veel overeenkomsten tussen alle onderdelen. Het gaat om gezond gedrag, mensen in beweging krijgen. Bij onze Master niet in de zin van fysiek in beweging krijgen, maar aan de slag gaan met gedragsverandering.”

In haar promotieonderzoek deed Baars fundamenteel onderzoek en vervolgens was ze onder meer betrokken bij de vraag welke online leefstijlinterventies in de praktijk effect hebben. “Daarbij bleek dat een belangrijke succesfactor is om mensen zelf hun doelen te laten bepalen. Met een bepaalde beloning kunnen ze extra worden geprikkeld, maar ze zelf invloed geven op de doelen is dus een belangrijk punt. Zorgverzekeraars spelen daar tegenwoordig al op in, maar in de brede kijk op de gezondheidszorg zie je nog meer veranderingen plaatsvinden. Artsen en verpleegkundigen houden zich niet alleen maar bij hun eigen taak, maar kijken steeds vaker breder naar de gezondheid van iemand. De onderlinge samenwerking is daarbij van groot belang, zodat iedereen elkaars ‘taal’ leert spreken.”

De bemoeienis van Erik Scherder bij het ‘Ommetje’ heeft gezorgd dat het aansluit bij veel mensen

Baars vindt dat er ook een belangrijke taak voor de overheid is weggelegd. “Het is heel belangrijk dat de overheid stelling inneemt en bijvoorbeeld inzet op een rookvrije generatie. En erop toeziet dat supermarkten gezonde keuzes als eerste aanbieden. Alleen een taks op suiker en vet gaat de obesitasepidemie niet oplossen, maar de overheid kan gezond gedrag en meer samenwerking wel faciliteren. Zo wordt de kans vergroot dat meer mensen ook zelfstandig aan hun gezondheid kunnen werken.”

In haar studietijd kreeg Baars eens college van hoogleraar Erik Scherder, die landelijke bekendheid verwierf met zijn ‘Ommetje’. “Hij kan dingen heel helder uitleggen en heeft ook veel aandacht voor gedragsverandering. Zijn bemoeienis bij het ‘Ommetje’ heeft gezorgd dat het aansluit bij veel mensen. Er zijn echt mensen die eerst denken ‘hè getver, wandelen’ en daarna toch enthousiast aan het wandelen slaan. Als je dat weet te bereiken en mensen raken intrinsiek gemotiveerd, dan vinden we dat allemaal heel fijn en heel mooi.”

Cursus
LiaBaars-3In november biedt Fontys Hogescholen éénmalig een eendaagse Cursus ‘Gezond ouder worden’ aan mensen aan die zich bewegen in het veld van sport en bewegen. Baars legt uit waarom hiervoor gekozen is:

“De volledige Master duurt één jaar of twee jaar in deeltijd, maar met deze cursus willen we de ‘current state of affairs’ graag in één dag aanbieden. We kijken naar de dingen die in de maatschappij spelen en daar is vergrijzing er één van. Maar ook de andere manier waarop we naar gezondheid kijken. Van een model van ziektes bestrijden tot een model dat gaat over gedrag en preventie. En dan kom je bij sport en in ieder geval bewegen als de manier om je eigen gezondheid te beïnvloeden en te handhaven.”

“Deze cursus gaat deels in op wat er speelt, maar geeft daarnaast ook praktische handvatten. Hoe doe je dat bij oudere doelgroep, sport als middel inzetten? Ik kan me best voorstellen dat er in een later stadium een vervolg komt met een cursus van vijf dagen. Daarin zouden we de bredere aanpak van gedragsverandering kunnen belichten. Maar voor aankomende november hebben we bewust gekozen voor een cursus van één dag. Daarin kunnen we geen wonderen verrichten. Maar wel prima inzicht geven in wat je zelf kunt doen en wat voor anderen al werkt. In onze Master zitten dertien verschillende bachelor-vooropleidingen en daarvan hebben we deze keer bewust ‘sport en bewegen’ gekozen als doelgroep.”

Voor meer informatie: cursus Gezond ouder worden

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst