Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

"Kinderen hebben recht op evenveel speeltijd"

door: Jelle Zondag | 14 mei 2020

Albert Buisman kan met recht worden bestempeld als een oude rot in het vak. Na een studie Klinische Pedagogiek werkte hij decennialang (1970-2007) bij de vakgroep Wijsgerige en Historische Pedagogiek aan de Universiteit Utrecht. Zijn specialisatie werd daar het thema sportpedagogiek en meer in bijzonder projecten over de opvoedkundige waarde van jeugdsport. In 2002 promoveerde Buisman aan de Universiteit van Tilburg op het proefschrift ‘Jeugdsport en fair play in het Nederlands sportbeleid van de jaren negentig’. Binnenkort verschijnt van hem een nieuw boek, ‘Op de bank zitten? Jeugdparticipatie in de sport: meedoen en mee mogen doen’, dat hij schreef met co-auteur Paul Baar. 

AlbertBuisman-1Dat Albert Buisman in de sportpedagogiek terechtkwam, is het gevolg van een verzoek van de voormalig directeur van NOC*NSF, Wim de Heer. Die vroeg hem in het midden van de jaren zeventig om pedagogische cursussen te gaan verzorgen voor sportverenigingen en –bonden. “Dat was aan het begin van het cursuswerk van NOC*NSF. Ik ben toen cursussen gaan geven op Papendal, waar ik docenten heb opgeleid die later zelf cursussen gingen geven. Van de vakgroep kreeg ik vervolgens de gelegenheid om mijn onderzoek op de jeugdsport te richten. Over dat onderzoek ging ik publiceren in boeken en tijdschriften. Zo ben ik in de sportpedagogiek gerold”, vertelt Buisman over zijn introductie in het vakgebied.

Weinig aandacht
Als wetenschappelijk onderzoeksveld had de sportpedagogiek destijds nog weinig omvang. Buisman: “Er was wel een hoogleraar aan de Haagse Hogeschool, de legendarische Klaas Rijsdorp, die boeken schreef en een paar psychologen die zich met sport bezighielden. Maar over het algemeen werd het veld van de sport door pedagogen verwaarloosd. En dat terwijl sport zo belangrijk is voor kinderen.”

Sportdeelname is voor veel kinderen namelijk nog geenszins vanzelfsprekend

In de afgelopen decennia is er wat dat betreft veel ten goede veranderd. Buisman kreeg de kans om aan de Universiteit Utrecht een specialisatie sportpedagogiek te beginnen en bij andere universiteiten en hogescholen nam de aandacht voor de sport eveneens toe. Het binnenkort te verschijnen boek is een weerslag van de toegenomen aandacht en van de inspanningen van Buisman en zijn collega’s. Hij schreef het samen met zijn Utrechtse collega Paul Baar, die promoveerde op het thema pesten in de sport en in het onderwijs. In het boek krijgt dit thema aandacht in een apart hoofdstuk. 

coverBankzitten

Belemmeringen voor deelname
Een kernboodschap van het boek is dat er zoveel mogelijk kinderen moeten meedoen aan sport. Sportdeelname is voor veel kinderen namelijk nog geenszins vanzelfsprekend. Buisman: “Voor een behoorlijk deel van de bevolking liggen er belemmeringen. Bij kinderen wiens ouders weinig verdienen en die leven in moeilijke materiële omstandigheden. En bij de KNVB – want het boek is aanvankelijk voor het voetbal geschreven – bestond er lange tijd veel weerstand tegen meisjesvoetbal en deelname van kinderen met een beperking. Mijn motivatie is om dat voor het voetlicht te brengen, zodat ook deze kinderen en jongeren aan sport kunnen deelnemen en daarvan kunnen genieten.” 

Buisman wil echter meer dan kinderen alleen laten meedoen. De sportpedagoog wil hen ook een stem geven. “Sport is een belangrijk pedagogisch veld. Het geeft kinderen de mogelijkheid om te oefenen in zelfstandigheid. Dat kan lukken als er naar hen wordt geluisterd en wanneer ze inspraak krijgen.”

Kampioenen 
Een voorbeeld van wat naar voren kan komen als kinderen een stem krijgen, is dat sport minder gaat draaien om het vormen van kampioenen. Buisman: “Kinderen vinden dat getalenteerde sporters teveel aandacht krijgen. Dat moeten wij onder de aandacht brengen van mensen in de sport. Het moeten niet altijd dezelfde kinderen zijn die op de bank zitten. Kinderen hebben recht op evenveel speeltijd. Daar verwijst de titel van het boek ook naar.” 

"Laat kinderen het spel spelen waarvoor ze gemotiveerd zijn en dat past bij de levensfase waarin ze verkeren"

Het boek geeft ook concrete antwoorden op vragen over sportparticipatie en de invulling van jeugdsport. Zo adviseert Buisman betaald voetbalorganisaties om jongeren niet te vroeg te laten instromen in jeugdopleidingen. Hij stelt dat sport moet worden aangepast aan de mogelijkheden en levensfase van kinderen. “Neem het verrukkelijke kluitjesvoetbal. Trainers langs de lijn ergeren zich daaraan, terwijl kluitjesvoetbal hoort bij kinderen. Die willen zijn waar de bal is. Beter is om te zeggen: laat kinderen het spel spelen waarvoor ze gemotiveerd zijn en dat past bij de levensfase waarin ze verkeren. Leg daar geen strak regime over. Dus laat ze niet te jong instromen. Onder de 10, 11, 12 jaar moet je daar niet mee beginnen.”

AlbertBuisman-2Niet oordelen
Buisman waakt er echter voor om in het boek teveel in termen van goed en fout te schrijven. “Wij zijn geen predikanten. Wij willen niet teveel oordelen vellen. We willen opvoeders en trainers wel bewust maken van hun manier van omgaan met kinderen en laten kijken naar wat kinderen zelf willen.”

Dat is ook de belangrijkste boodschap die Buisman professionals in de jeugdsport, de lichamelijke opvoeding en het jeugdwerk wil meegeven. “Een kind is geen leeg glas dat door een opvoeder kan worden volgeschonken. Opvoeding en sportieve opvoeding vinden plaats in een dialoog. Trainers, leraren, etc. moeten ruimte laten voor het kind. Ze moeten kijken en luisteren naar de mogelijkheden en motivatie van kinderen. Trainers en opvoeders hebben geen monopolie. Dat wordt vaak vergeten.” Ook voor sportjournalisten heeft Buisman een les. “Sportjournalisten hebben ook de taak om verhalen over sporters naar voren te brengen, niet alleen de resultaten van wedstrijden. Kijk naar de mens – en het kind – in de sporter. Die verhalen kunnen veel betekenen.”

Voor meer informatie over de auteur: www.albertbuisman.nl. Voor informatie over het boek: klik hier

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst