Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Coronacrisis vergroot ongelijkheid in de sportwereld

door: Leo Aquina | 23 april 2020

Het coronavirus werd een kleine maand geleden door velen nog 'de grote gelijkmaker' genoemd. Nu een groot deel van de wereld al enkele weken in meer of minder 'intelligente' lockdowns zit, is dat moeilijk vol te houden. "Het is te makkelijk om te zeggen: corona discrimineert niet", zegt sportsocioloog Ramón Spaaij. "De ongelijkheid in veel geledingen van de samenleving en ook in de sport, wordt er namelijk juist door versterkt. De kwetsbaren worden harder getroffen." Spaaij is als sportsocioloog verbonden aan de Victoria University in Melbourne en aan de Universiteit van Amsterdam. Via een skypeverbinding vanuit Australië praat hij met Sport Knowhow XL over de impact van de coronacrisis op de sportwereld. 

RamonSpaaij-1"Die impact is meervoudig", steekt Ramón Spaaij van wal. "Er is sprake van economische impact, sociale impact, maar je moet ook kijken naar het gezondheidsaspect." Spaaij benadrukt dat we bij economische impact verder moeten kijken dan de topsport als miljardenindustrie: "Veel sportverenigingen hangen financieel aan een zijden draadje. Hier in Australië zal waarschijnlijk 70 tot 80 procent van alle banen bij sportbonden wegvallen. Sportbonden vallen terug op hun corebusiness, het organiseren van competities. In de andere activiteiten, bijvoorbeeld op het gebied van diversiteit en inclusie, wordt als eerste gesneden."

Vrouwensport kind van rekening
Spaaij vreest dat vooral de vrouwensport wordt getroffen. "Dat speelt zeker in Australië, maar ik vermoed ook internationaal. In Australië zijn de vrouwencompetities de laatste jaren enorm gegroeid. In 2017 is er een Aussie Rules vrouwencompetitie gestart (Aussie Rules Football, een rugbyvariant die wordt gespeeld op grote ovale cricketvelden, is een van de populairste sporten in Australië, red.). Die hangt nu aan een zijden draadje." 

Ook in internationale sporten, zoals wielrennen, lijken de vrouwen als eerste kind van de rekening te worden. Nederlandse toprensters, onder wie olympisch kampioene Anna van de Breggen en meervoudig Nederlands, Europees en wereldkampioene Ellen van Dijk reageerden verbolgen op het feit dat de wereldwielerbond UCI vorige week wel een nieuwe internationale wielerkalender presenteerde voor de mannen, maar met geen woord repte over het vrouwenwielrennen.  

"De mogelijkheden om te bewegen zijn vooral voor de financieel zwakkeren een stuk kleiner geworden"

Winnaars en verliezers 
Ook het wegvallen van de functie die sport voor velen heeft als het gaat om gezondheid treft niet iedereen in dezelfde mate. "Zelf heb ik een fietstrainer voor thuis besteld", vertelt Spaaij. "Anderen leggen thuis een complete gym aan, maar niet iedereen kan zich dat veroorloven. In Australië is de afgelopen jaren veel fitnessapparatuur in openbare parken neergezet om de beweegcultuur te democratiseren, maar die zijn nu allemaal afgeplakt en de sportscholen zijn dicht. De mogelijkheden om te bewegen zijn vooral voor de financieel zwakkeren een stuk kleiner geworden. Hier zie je dat iedere crisis winnaars en verliezers kent. De leveranciers van fitnessapparatuur spinnen er garen bij. Het is niet aan te slepen en er zijn zelfs enorme wachttijden voor bestellingen."

RamonSpaaij-2Als het gaat om de sociale functie van sport wordt de pijn van de coronacrisis misschien nog het eerlijkst verdeeld. Spaaij: "De coronacrisis grijpt stevig in op de microsociologie van het dagelijks leven, zoals bijvoorbeeld beschreven door Randall Collins. Sport is belangrijk als het gaat om het directe intermenselijke contact, de fysieke nabijheid en de collectieve emotie waardoor we ons mens en onderdeel van een groep of gemeenschap voelen. Het is heel interessant om te zien welke initiatieven er allemaal worden ontplooid om die connecties zo goed en kwaad als het kan in stand te houden. Ik zie het bijvoorbeeld bij de voetbalclub van mijn zoontjes, waar ze allerlei online challenges organiseren. Mijn sportschool doet ook van alles online, maar al die virtuele interactie kan het gevoel van echte connectie toch niet volledig vervangen."

You can't have it both ways
Net als in Europa gaan er in de Australische sportwereld stemmen op om de profcompetities in enigerlei vorm te hervatten. Daarbij beroepen de sportorganisaties zich op hun maatschappelijke functie. "De bonden zeggen dat de mensen juist in de tijd behoefte hebben aan afleiding en vermaak. Sporten als rugby (een van de grootste sporten in Australië, red.) en Aussie Rules proberen op die manier ook legitimiteit te claimen, door hun maatschappelijke rol zwaar aan te zetten." 

"De coronacrisis legt bloot hoe opportunistisch de sportwereld in elkaar zit"

"Bart Vanreusel riep onlangs op Sport Knowhow XL op tot bescheidenheid van de sport. Hier in Australië trekt de sport misschien een iets te grote broek aan. Financiële argumenten spelen daarbij natuurlijk ook een rol. De coronacrisis legt bloot hoe opportunistisch de sportwereld in elkaar zit. Aan de ene kant wordt er verschrikkelijk veel winst gemaakt, maar aan de andere kant houdt iedereen meteen de hand op als het misgaat, net als veel grote bedrijven. Als ze winst maken gaat het naar de aandeelhouders en als het misgaat kloppen ze aan bij de overheid. Dan zeg ik: you can’t have it both ways." 

RamonSpaaij-3Herijking
Denkt Spaaij dat de coronacrisis blijvende veranderingen met zich mee zal brengen voor de sportwereld? "Daar moet ik als socioloog voorzichtig mee zijn want wij zijn notoir slechte voorspellers. Er zijn grofweg drie effecten waarvan ik benieuwd ben of we die terug gaan zien. Wellicht leidt het opheffen van de lockdown straks tot een grotere honger naar verenigen en kunnen sportverenigingen daarvan profiteren. Aan de andere kant zou de lockdown juist een trend die er toch al was kunnen versterken en gaan mensen juist meer individueel of in losse verbanden sporten zonder gebonden te zijn aan een tijd en een plaats, zoals dat bij traditionele verenigingen het geval is. En ten derde ben ik benieuwd hoe sportbonden erop inspelen. De bonden wordt vaak verweten traag in te spelen op nieuwe trends en ontwikkelingen en misschien noopt deze crisis wel tot vernieuwingen waarmee bonden er weer beter in zullen slagen het publiek te bereiken. Het zou een goede wake-up call kunnen zijn."

Hoe de toekomst van de sport er na de coronacrisis ook uitziet, Spaaij gelooft in de veerkracht van de sector. "Je ziet nu al allerlei creatieve ideeën om ondanks de lockdown toch met sport bezig te blijven, van online sportlessen tot het invullen van de leegte met nostalgische sportbeelden uit andere tijden. Als je dan toch een positieve draai moet geven aan de crisis, dan is het fijn dat er nu ruimte is voor stemmen die vraagtekens stellen bij de duurzaamheid van allerlei modellen in de sport. Dit is een kans om met zijn allen te herijken hoe we eigenlijk met sport om willen gaan."

Voor meer informatie: ramonspaaij.com


Promo Victoria University (Melbourne, Australia) waaraan Ramón Spaaij verbonden is

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst