Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Talentontwikkeling houdt niet op bij sportieve prestaties

door: Leo Aquina | 16 mei 2019

Talentontwikkeling in de topsport houdt niet op aan de rand van het sportveld. Onderzoeker Stephan Hakkers van het lectoraat Topsport en Onderwijs aan de Hogeschool van Amsterdam houdt zich bezig met zogenaamde 'dual careers'. Onlangs publiceerde hij een handboek met best practices voor dual careers als afronding van twee jaar onderzoek in heel Europa onder de titel 'Innovative Clubs for Dual Career (ICDC). Hakkers passie voor het onderwerp komt voort uit persoonlijke ervaringen: "Als sporttalent heb ik zelf gemerkt dat een sportcarrière zo maar afgelopen kan zijn en dat begeleiding van drop-out nog wel eens wordt vergeten. Als coach in de topsport  en als docent op een Topsport Talentschool heb ik ervaren dat het investeren in een duale carrière om verschillende redenen van belang is.”

DualCareersStephanHakkers-1 copyVoor het ICDC-project kreeg Stephan Hakkers een Erasmus+-subsidie vanuit Europa. "De Europese Commissie heeft een aantal speerpunten als het gaat om sport, zoals sociale inclusie en het tegengaan van doping", vertelt Hakkers. "Het thema dual careers staat ook hoog op de agenda. Er gaat veel Europees talent verloren. Het gaat over vragen hoe je talenten zoveel mogelijk vasthoudt in het onderwijs. Daarbij is werkgelegenheid ook een belangrijke pijler. Hoe zorg je ervoor dat talenten en topsporters een goede overstap kunnen maken naar een nieuwe carrière?" 

Het Amsterdamse lectoraat Topsport en Onderwijs houdt zich nadrukkelijk bezig met dual careers. "Wij zijn een kennispartij. De vraag van de Europese commissie was om Europa-breed te kijken wat er gebeurt op het gebied van dual careers en daar ben ik de afgelopen jaren intensief mee bezig geweest."

Drop-out
Het ICDC-project kwam voort uit een vraag van de Club Natació Banyoles. "Dat is een grote Catalaanse watersportvereniging", vertelt Hakkers. "Zij hadden veel talent, maar ze hadden te weinig te bieden als het om de combinatie met onderwijs ging. De club heeft een groot netwerk in Europa en al die clubs zagen een grote drop-out op het moment dat talenten de stap naar de universiteit maakten. Zij wilden de talentontwikkeling beter afstemmen op het onderwijs en een professionaliseringslag maken in hun talentontwikkelingsprogramma’s." 

Centrale vraag was wat clubs en sportorganisaties kunnen doen om tot een optimale en verantwoorde talentontwikkeling te komen

Hakkers ontwikkelde een pilotprogramma voor drie grote roeiclubs in Europa met als doel om de clubs een meer actieve rol in de begeleiding van dual careers te geven. Volgens Hakkers heeft de focus te lang gelegen op de rol van het onderwijs en is nu ook de sportsector zelf aan zet. Hakkers ging om die reden Europa in en onderzocht 68 verschillende sportorganisaties in 12 landen. 

"Centrale vraag was wat clubs en sportorganisaties kunnen doen om tot een optimale en verantwoorde talentontwikkeling te komen", zegt Hakkers. Wat bedoelt hij met 'verantwoorde talentontwikkeling'? Hakkers: "Het is belangrijk om altijd de langetermijnontwikkeling en het welbevinden van talenten centraal te stellen. De topsport is nog te vaak gericht op de korte termijn. Voor mij is het helder dat een sportieve ontwikkeling nooit ten koste mag gaan van een gezonde algemene ontwikkeling. Daarvoor is het essentieel dat talentontwikkelingsprogramma’s over voldoende objectiviteit en pedagogische deskundigheid beschikken en dat er voldoende afstemming en gedeelde verantwoordelijkheid is binnen het begeleidingsteam. De verantwoordelijkheid mag nooit alleen bij één coach liggen”. Deze uitgangspunten liggen dan ook aan de basis van het ICDC-pilotprogramma. 

DualCareersStephanHakkers-2La Masia
Als sportorganisaties inzetten op dual careers, moeten zij het talentontwikkelingsprogramma niet meer alleen afrekenen op de sportieve resultaten. "Talenten komen binnen op jonge leeftijd en je wil zorgen dat als ze uitstromen ze verder kunnen in de maatschappij. Daar zijn verschillende specialisten voor nodig. Vaak staat de coach aan het hoofd van een opleidingsprogramma, maar dat is niet altijd ideaal. Je hoort van talenten ook vaak dat zij met de coach alleen over sport praten. Dan is het vaak moeilijk om bijvoorbeeld te bespreken dat het niet zo lekker gaat op school. Om dat probleem te ondervangen zouden talentontwikkelingsorganisaties een onafhankelijke persoon als dual career manager aan moeten stellen. De coach is dan niet langer leidend." 

"Door zo'n tutor is het voor talenten makkelijker balans te houden tussen sport, onderwijs en privé"

Als voorbeeld noemt Hakkers de jeugdopleiding van FC Barcelona, La Masia. "De opleiding wordt aangevoerd door een dual career clubmanager en zij is ook echt coördinator van een team specialisten. De coach is één van de specialisten en verder zijn tutoren met een psychosociale achtergrond binnen dit team het centrale aanspreekpunt voor de sporttalenten van FC Barcelona. Door zo'n tutor is het voor talenten makkelijker balans te houden tussen sport, onderwijs en privé."

Vier pijlers
In zijn Guidebook of best practices in dual career beschrijft Hakkers vier pijlers die van belang zijn voor begeleiding van dual careers. Bij iedere pijler zet hij een voorbeeld in de spotlights. Onder de noemer optimal conditions for dual career noemt hij de Duitse voetbalclub FSV Mainz als voorbeeld. "Daar heb ik gesproken met de onderwijsmanager binnen de club en hij gaf duidelijk aan dat binnen het talentontwikkelingsprogramma het voor 51 procent draait om onderwijs en voor 49 procent om voetbal. De club is ervan overtuigd dat begeleiding van dual careers niet ophoudt bij het behalen van een startkwalificatie in het onderwijs. De voetbalcoaches van de club geven aan dat dit ook de gewenste structuur brengt in het leven van hun spelers.”

DualCareersStephanHakkers-3Als tweede pijler noemt Hakkers coordination elite sports & school. "Ik heb veel topsportscholen bezocht en die in Antwerpen stak er bovenuit. Daar hebben ze een campus ontwikkeld waar sport, onderwijs en wonen samenkomen. Er is zelfs een gezamenlijke ontmoetingsplaats, een soort lerarenkamer, waar alle specialisten uit onderwijs en sport elkaar ontmoeten." 

Dual career team
Die 'lerarenkamer' sluit goed aan op de derde pijler: dual career team. Hakkers: "Al die specialisten zijn onderdeel van hetzelfde team. Het oude DDR-systeem is in de loop der jaren besmet geraakt vanwege de dopingperikelen, maar op dit gebied hadden ze het geweldig voor elkaar. Er waren op elk gebied specialisten die nauw met elkaar samenwerkten." 

De laatste pijler is dual career support service. Hakkers: "Hier heb ik AZ Alkmaar als voorbeeld uitgelicht. Die club heeft dual careers in Nederland echt op een hoog pijl staan. Ze hebben een speciale topsportbegeleider aangesteld; ze brengen expertise van andere sporten binnen de club; er is een op maat gemaakte mentale leerlijn en ze hebben als club veel oog voor het betrekken en beïnvloeden van de omgeving van het talent. Het verbaast mij dan ook niet dat de talenten die bij AZ doorbreken ook echt persoonlijkheden zijn."

“Door meer samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven werk je ook aan de vitaliteit van de club en een duurzame positie in de maatschappij"

Incentive voor clubs
Talenten hebben vanzelfsprekend baat bij aandacht voor dual careers, maar waarom zouden clubs hier eigenlijk in investeren?  Hakkers: "Uiteindelijk komt het ook de sportprestatie te goede als talenten goed in balans zijn en zich zeker voelen over hun toekomst. In Australië is hier al onderzoek naar gedaan en daaruit bleek dat talenten die naast hun sport nog andere dingen deden, over het algemeen ook beter presteerden op het sportveld." Hakkers benadrukt echter dat meer aandacht voor dual careers ook goed is voor de club zelf. 

“Door meer samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven werk je ook aan de vitaliteit van de club en een duurzame positie in de maatschappij. De pilot-clubs hebben gemerkt dat door meer aandacht voor dual careers de communicatie binnen de club aanzienlijk is verbeterd, er meer oog is voor de brede ontwikkeling van talenten en dat coaches beter in staat zijn samen te werken met andere specialisten. Dit komt de drop-out en de aantrekkelijkheid van sportclubs ten goede”. 

Voor meer informatie: The guidebook of best practices in dual career in sport  

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst