Skip Navigation LinksHome-Nieuws-5 vragen aan...-Item

5 vragen aan Gaston Sporre, voetbalbestuurder en troubleshooter 13 oktober 2015

“Een voetbalclub besturen is geen rocket science”, zegt Gaston Sporre. De geboren Tukker (4 augustus 1945) weet er alles van. Hij kwam in 1989 als troubleshooter binnen bij het bijna failliete PEC Zwolle en bleef tegen wil en dank tien jaar bij de club, die tegenwoordig niet meer weg te denken is uit de Eredivisie. Sporre was eind jaren negentig formateur van een nieuw sectiebestuur bij de KNVB toen de voetbalbond stuurloos dreigde te worden na het echec rond Sport7. In 2013 was hij interim-directeur bij Heerenveen, waar op dat moment een felle interne brand woedde. Al die functies in het voetbal combineerde hij met zijn dagelijks werk: eerst als organisatieadviseur en later als directievoorzitter bij Achmea. Met Sport Knowhow XL praat Sporre over voetbalbestuur en de teloorgang van Oranje en het Nederlands voetbal.

door: Leo Aquina | 13 oktober 2015

1. In een eerder interview met u lazen we: 'De rode draad in zijn carrière is het stabiliseren van organisaties die in een stormachtige situatie zijn beland'. Sportorganisaties verkeren regelmatig in 'stormachtige situaties'. Wat is uw plan van aanpak?
“Het begint allemaal met zicht krijgen op wat er gaande is. Je moet een beeld krijgen van de knullen en de spullen, de emoties en de financiële situatie. Het doorgronden van het probleem heeft de eerste prioriteit en daar komt een grote dosis gezond verstand bij kijken. Je moet niet te veel uitgaan van boekenwijsheid. Ik heb het voordeel dat ik van oudsher uit het organisatieadvies kom, maar je ziet bij consultants ook wel dat ze eerst heel dikke rapporten gaan schrijven en dat leidt nergens toe. Als je niet in anderhalf A4-tje kunt aangeven waar de schoen wringt, creëer je een papieren tijger.”

“Als je in de organisatie zelf aan de slag gaat, moet je een goede band hebben met de mensen. Zij zijn de dragers. Daarmee wil ik niet zeggen dat je iedereen tevreden moet stellen, maar je kunt geen uitwegen bedenken uit een impasse zonder gebruik te maken van de kwaliteiten en capaciteiten in de organisatie zelf. Het is dus van belang om snel krediet op te bouwen zodat iedereen bereid is de schouders eronder te zetten. Dat krediet koop je niet op de hoek. Normaal doen is heel belangrijk. Je moet onder de mensen komen zodat je weet wat ze denken en zij weten hoe jij erover denkt. Je kunt niet vanuit een ivoren toren werken.”

"Tegen sportbestuurders zeg ik altijd: begin eraan met gezonde tegenzin, zo leuk is het allemaal niet"

“Tot slot moet je niet overdreven enthousiast zijn. Tegen sportbestuurders zeg ik altijd: begin eraan met gezonde tegenzin, zo leuk is het allemaal niet. Ik ben er ooit bij Zwolle ingestapt om een doorstart van de grond te krijgen en toen dat gelukt was, vroegen ze me om langer door te gaan. Van een paar maanden werd het tien jaar en je hoort mij niet zeggen dat het tien vreugdevolle jaren zijn geweest. Voetbal besturen is echt niet zo leuk. Er is veel externe aandacht, 24 uur per dag en zeven dagen per week volop in de spotlights. Als je stijf onderaan staat en financieel is het moeilijk, moet je wel erg masochistisch zijn ingesteld om het nog leuk te vinden. Pas na verloop van een aantal jaren konden we zeggen: er is daar in Zwolle toch wel iets heel moois opgebouwd.”

2. U heeft na Zwolle ook SC Heerenveen een paar jaar geleden door een moeilijke periode heen geholpen. Daar is toen ook gekozen voor een nieuw bestuursmodel. Wat vond u daarvan?
“Bij Heerenveen kwam ik terecht in een tombola van problemen, emotioneel, financieel, er was een strijd gaande met aan de ene kant oud-voorzitter Riemer van der Velde en aan de andere kant zijn opvolger Robert Veenstra, verdeeldheid alom. Er was ruzie en dan druk ik me mild uit. Er bestaat ruzie en ruzie tussen Friezen. Er waren verschillende kampen en mensen werden gedwongen partij te kiezen. Dat heeft natuurlijk invloed op de werksfeer in een bedrijf met zo’n honderd medewerkers. Bovendien is er dan ook nog altijd een team dat op zondag weer een wedstrijd moet spelen."

"We zijn erin geslaagd alle tumult en rumoer weg te houden bij het voetbal, waardoor Marco van Basten er als coach met zijn elftal geen last van had. De problemen moesten wij binnenshuis oplossen. Het is uiteindelijk gelukt om ervoor te zorgen dat iedereen weer normaal tegen elkaar ging doen binnen de club. In alle bestuurlijke tumult heeft men nu de toevlucht moeten nemen in allerhande exotische Chinese uitstapjes. Men kan beter normaal blijven doen in Friesland.”

"Ik heb altijd gezegd dat er geen enkele straf staat op helder nadenken als je een voetbalclub leidt"

“Dat nieuwe bestuursmodel is niet ons plan geweest. Ik heb daar indertijd ook mijn grote zorg over uitgesproken. Er werd gekozen voor een model met tien man in een stichtingsbestuur en nog eens zeven man in een directie die dan ook nog eens de modieuze Engelse naam one-tier-board meekreeg. Dan heb je dus zeventien mensen die zich allemaal over die voetbalmaterie gaan buigen. Dat wordt een grote babbelbox. Ik heb voorspeld dat het mis zou gaan en dat is nu ook wel uitgekomen. Dat model was een miskleun en verre van een voorbeeld voor de rest van Nederland, zoals toen werd geroepen. Ik heb altijd gezegd dat er geen enkele straf staat op helder nadenken als je een voetbalclub leidt, maar dat is daar toen niet gebeurd. Het was revolutie. Je ziet dat sportbedrijven nog een grote mate aan professionaliteit missen. Er wordt vaak erg druk vanaf de straat meegeregeerd. Dat zie je nu ook bij Ajax.”

“Ik ken de interne looplijnen bij Ajax natuurlijk niet, maar er is altijd een zekere mate van onrust omdat er vanuit Barcelona wordt meegeregeerd. Daardoor besturen ze bij Ajax altijd met één hand gebonden op de rug. Johan Cruijff is natuurlijk vrij om zijn mening te ventileren, maar laat hem dan ook meegenieten van de verantwoordelijkheid. Dat is toch wat anders dan alleen op zon- en feestdagen vrijblijvende adviezen geven met verstrekkende gevolgen. Maar goed, ik vind het niet verstandig om vrijblijvend advies te geven en ik zit natuurlijk zelf in dit geval ook op afstand.”

3. In de jaren negentig bent u formateur geweest van een nieuw sectiebestuur bij de KNVB. Hoe kijkt u aan tegen de huidige samenstelling van directie en Raad van Commissarissen bij de voetbalbond? Slechts twee van de vijf leden van de Raad van Commissarissen hebben een (bestuurs)verleden in het voetbal...
“Diezelfde Johan Cruijff roept vaak dat je hoog gevoetbald moet hebben om in de voetbalwereld goed te kunnen besturen, maar dat kan ook tegen je werken. Dat iemand de bal honderd keer hoog kan houden, biedt geen garantie dat het een goede bestuurder is. Je moet het spelletje wel leuk vinden en je moet de taal van de mensen spreken. Het helpt als je de kleedkamer kent, maar je krijgt als bestuurder bij een sportbedrijf met zoveel dingen te maken die groter zijn dan de kleedkamer en dat moet je ook aankunnen. We moeten echt af van de gedachte dat er in het sportbestuur alleen maar mensen moeten zitten die zelf aan topsport hebben gedaan. Kijk eens naar Michel Platini, die heeft toch redelijk hoog gevoetbald, maar ik ben nou niet bepaald onder de indruk van zijn prestaties op het bestuurlijke vlak.”

"Iemand die met succes een multinational heeft geleid zal niet zomaar een voetbalclub kunnen besturen"

“De kleedkamer is geen toereikende leerschool om voetbalbestuurder te worden, maar aan de andere kant zal iemand die met succes een multinational heeft geleid ook niet zomaar een voetbalclub kunnen besturen. Ik heb wel mensen gezien die dat dachten en dan zeiden dat ze eens een hartig woordje met de spelers zouden gaan spreken. Die mensen praten vanuit het repertoire dat zij kennen vanuit hun eigen bedrijf en denken dat het ook werkt in de kleedkamer. Dan wens ik ze een prettige wedstrijd, maar zo werkt het natuurlijk niet. De huidige bestuurders bij de KNVB hebben niet allemaal een voetbalachtergrond, maar bestuurlijk hebben ze allemaal het nodige voor elkaar gebracht in de maatschappij. Ik kan er niet goed over oordelen of zij bij de KNVB op de goede plaats zitten en welke waarde ze toevoegen.”

4. We kunnen wel constateren dat het Nederlandse voetbal en met name Oranje onder de huidige KNVB-bestuurders een neerwaartse spiraal heeft ingezet. Is dat vanuit de KNVB goed gemanaged?
“Ik heb al eens eerder gezegd dat we de Nokia van het voetbal dreigen te worden. Dat merk kon niet kapot en kijk eens wat er nu van over is. Wij dachten met de Hollandse school ook lang dat we de wijsheid in pacht hadden, maar de buitenwereld heeft niet stilgezeten en we voldoen allang niet meer aan de internationale norm. Als we daar iets aan willen doen, moeten we naar die buitenwereld kijken."

"In Duitsland lag het voetbal tien jaar geleden ook op zijn gat. Daar zijn ze erin geslaagd het roer om te gooien en vorig jaar werden ze met overmacht wereldkampioen. Nou kun je Duitsland moeilijk vergelijken met Nederland. Daar vertonen ze toch een soort lemmingengedrag. Ze krijgen in een mum van tijd een hele industrie, zoals het voetbal, op een andere koers en iedereen loopt er achteraan. In Nederland duurt dat langer want iedereen heeft een mening, maar in het buitenland lachen ze ons uit. Gaan jullie maar lekker praten, dan gaan wij lekker voetballen.”

"Management is ook de juist mensen op de juiste plek zetten. Met Van Gaal is dat gelukt, met Hiddink helaas niet"

“Er worden in Zeist wel initiatieven ondernomen, maar of dat genoeg is? Vorig jaar was er een topconferentie om het Nederlandse voetbal onder de loep te nemen. En dan gaat de bondscoach halverwege de dag gewoon weg... Als ik als directievoorzitter bij Achmea op een topconferentie over de reorganisatie in de gezondheidszorg halverwege de dag was weggegaan, was dat niet goed gevallen. En dan zeg ik het netjes. Daarmee doe ik niets af aan de staat van dienst van Guus Hiddink als coach. Het is moeilijk te oordelen of zijn aanstelling een fout is geweest. Zijn staat van dienst met Korea, Australië en Rusland was geweldig en als het goed was gegaan, had iedereen gezegd dat het een gouden greep was. Maar goed, management is ook de juist mensen op de juiste plek zetten. Met Van Gaal is dat gelukt, met Hiddink helaas niet.”

“Het repertoire waar Hiddink zich zijn hele leven van heeft bediend bleek niet van dien aard om de verwende miljonairs van het Nederlands Elftal op een goed manier te laten functioneren. Dat heeft ook te maken met het feit dat je een wisseling van de wacht hebt. De opvolger wil het altijd weer net even iets anders dan zijn voorganger. Van Gaal had in Brazilië heel goed in de gaten wat de beperkingen waren van het elftal. Hij heeft geen risico’s genomen en de verdediging in beton gegoten. Het managen van de problematiek van het Nederlandse voetbal is Van Gaal beter afgegaan dan anderen. Van Gaal zei tegen Sneijder: ‘je bent een geweldige voetballer, maar je moet het eerst weer op de rails krijgen voordat ik met je verder ga'."

"Memphis Depay komt in Noordwijk aanlopen met zo’n modieuze hoed op zijn hoofd. Ik denk dat het onder Van Gaal niet was gebeurd"

"Hiddink dacht misschien voort te kunnen borduren op de successen van Brazilië, maar daar had hij niet direct de attributen voor. Memphis Depay komt in Noordwijk aanlopen met zo’n modieuze hoed op zijn hoofd. Ik denk dat het onder Van Gaal niet was gebeurd. Het is de toon van de meester. Ik zag vorige week weer zo’n bonte stoet modepoppen binnenkomen. Ik heb al eerder gezegd dat die Oranje-internationals niet over het paard getild zijn, maar over een complete manege.”

5. Kan de KNVB er op bestuurlijk niveau voor zorgen dat Nederland als voetballand terugkeert aan de top en hoe moet dat dan?
“De teloorgang van het voetbal is al jaren gaande en dat hebben we lang kunnen camoufleren omdat we een aantal pionnen hadden die in het buitenland speelden, maar hier in de Eredivisie zag je het al veel langer. Als Zwolle vroeger tegen Ajax speelde, was dat op voorhand een kansloze missie. Dat is nu echt anders. We hebben een de meest jeugdige competitie van Europa, want alle talenten of alles wat zich talent noemt speelt in het buitenland. Zoiets vertaalt zich uiteindelijk in de nationale competitie en Oranje.”

“Als we daar iets aan willen veranderen, moeten we de hele sportieve software opnieuw programmeren. We moeten ons bovendien realiseren dat oude tijden misschien niet meer terugkomen. Toen wij nog echt goed waren, liepen er geen rijke Arabieren rond of Russen die de boel allemaal gewoon opkopen. Wat dat betreft ligt er ook een grote verantwoordelijkheid bij de UEFA. Die heeft het voetbal in de uitverkoop gedaan, waardoor de hoofdkwartieren van de Europese topclubs tegenwoordig niet meer in Manchester of in Londen liggen, maar ver buiten Europa, over fair play gesproken. Wat dat betreft ligt de sleutel naar de terugkeer van Nederland aan de Europese top eerder in Zwitserland dan in Zeist.”

"Onze software, die oude Hollandse School, is uitgewerkt. Als we dat niet accepteren kun je ieder jaar een conferentie houden in Zeist, maar dan wordt het nooit wat"

“Los van dat Europese verhaal moet Zeist goed kijken naar de buitenwereld. Als je wil veranderen, moet je om je heen kijken. Onze software, die oude Hollandse School, is uitgewerkt. Als we dat niet accepteren kun je ieder jaar een conferentie houden in Zeist, maar dan wordt het nooit wat. Als we dat eenmaal hebben onderkend, kunnen we opnieuw gaan bouwen. Maar zolang de geldstromen in Europa lopen zoals ze lopen, zijn we veroordeeld tot de tweede rang.”

« terug

Reacties: 1

Bernard Fransen
13-10-2015

Beste Gaston, heel herkenbaar en met interesse gelezen!

Ben ook benieuwd wat je vindt van de KNVB organisatie- en bestuurlijke structuur met een RvC en een directeur-bestuurder voor Betaald Voetbal, een RvT voor Amateurvoetbal en daar inmiddels ook een directeur-bestuurder en daarboven nog een bondsbestuur.

Ook ben ik benieuwd of een verenigingsmodel nog wel van deze tijd is voor een sportbond als de KNVB waar commercieel en financieel belang meestal vragen om snelle en kwalitatief hoogwaardige besluitvorming.

Bernard Fransen,
voormalig voorzitter KNVB Amateurvoetbal

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst