Skip Navigation LinksHome-Nieuws-5 vragen aan...-Item

5 vragen aan Marc van den Tweel, de nieuwe algemeen directeur van NOC*NSF 6 juli 2021

Marc van den Tweel volgt per 1 oktober 2021 Gerard Dielessen op als algemeen directeur van NOC*NSF. “Een droombaan”, zegt hij daar zelf over. Tot 30 juni was hij algemeen directeur van Natuurmonumenten. Over zijn nieuwe baan wil Van den Tweel nog niet veel kwijt “omdat het geen recht doet aan de mensen die op dit moment al heel hard werken voor de sport”. Van den Tweel publiceerde onlangs een bundel columns onder de titel ‘Marktgericht, missiegedreven’. Aan de hand van dat boek leerde Sport Knowhow XL de nieuwe baas van de Nederlandse sportkoepel alvast beter kennen.

door: Leo Aquina | 6 juli 2021

1. In je boek refereer je kort aan je eigen verleden als wielrenner: ‘Tandje erbij, zei de trainer'. Waar komt je affiniteit met sport vandaan?
"Tussen mijn zestiende en tweeëntwintigste heb ik fanatiek gewielrend. Op een gegeven moment zakte dat weg maar ik heb het fietsen een jaar of vijftien geleden wel weer opgepakt, op de mountainbike en op de racefiets. Ik fiets niet in wedstrijdverband, maar ik rij nog wel graag gran fondos, zoals de toertocht van de Amstel Gold Race.” 

"Ik heb in een grijs verleden als journalist ook nog over sport geschreven. Wielrennen, motorsport en als jongste bediende over allerlei andere sporten waar niemand anders trek in had"

“Behalve het voorzitterschap van de KNWU, dat ik als directeur van NOC*NSF uiteraard moet neerleggen, heb ik geen bestuurlijke functies gehad in de sport. In mijn vorige baan als directeur van het Ronald McDonaldKinderfonds heb ik wel grote sportevenementen georganiseerd zoals de HomeRide, een sponsorwielertocht van Groningen naar Maastricht. Met het fonds financierden we ook sport- en beweegactiviteiten voor jongeren met een beperking. Daarnaast heb ik in een grijs verleden als journalist ook nog over sport geschreven. Wielrennen, motorsport en als jongste bediende over allerlei andere sporten waar niemand anders trek in had. Verder heb ik bij een communicatiebureau gewerkt, waar we voor grote merken sponsoractivaties deden.”

5vragenaanMarcVdTweel-1“Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in sport, niet alleen topsport, maar ook breedtesport en de maatschappelijke waarde van sport. Daarom stond deze functie bij NOC*NSF al heel lang op mijn verlanglijstje. Het zat lange tijd een beetje in mijn hoofd als een functie ‘voor als ik later groot ben’. Het is natuurlijk een droombaan, maar naast de romantiek zal het zoals bij iedere andere baan ook gewoon keihard buffelen zijn.”

“Maar ik wil in dit interview niet vooruitblikken op mijn nieuwe rol bij NOC*NSF. Niets is zo gevaarlijk als binnenkomen en denken dat je het allemaal wel weet zonder de nuances te kennen. Ik ben daar per 1 juli in dienst, maar ik ben pas vanaf 1 oktober algemeen directeur. Tot die tijd is Gerard Dielessen algemeen directeur en hij heeft ook de eindverantwoordelijkheid over de Nederlandse uitzending naar de Olympische en Paralympische Spelen in Tokio. Ik wil de tussenliggende tijd benutten om rond te kijken en mensen te leren kennen. Voor die tijd wil ik er simpelweg niets over zeggen omdat het geen recht doet aan de mensen die op dit moment al heel hard werken voor de sport.”

2. De titel van je boek luidt 'Marktgericht, missiegedreven'. Zijn dat tevens de twee woorden die jouzelf het beste karakteriseren?
“Dat is inderdaad wel een beetje de rode draad in mijn carrière. Ik heb een sterke commerciële inslag, maar ik wil ook ergens voor staan. Ik kom echt uit het maatschappelijk middenveld, natuur, kinderen, sport. Marktgericht en missiegedreven, ik wil die twee werelden combineren.”

"Ik ben altijd op zoek naar de blue ocean van mogelijkheden. Waar liggen nieuwe kansen?"

“Geld is belangrijk, invloed is belangrijk en engagement van mensen is belangrijk, maar ik geloof ook in groei. Hier bij Natuurmonumenten hebben we een van de grootste marketingafdelingen van Nederland, gericht op het verwerven van steun in de samenleving. Daarmee hebben we heel mooie groeicijfers laten zien. Geld ophalen is natuurlijk belangrijk, maar voor een bestuurder is het minstens zo belangrijk om dat geld vervolgens zinvol te besteden. Dat laatste is net zo moeilijk als geld binnenhalen.”

“Maatschappelijke engagement is belangrijk, het verhaal vertellen. Onder de huidige generatie leeft dat ook weer echt. In de jaren tachtig en negentig was de vrije markt het walhalla. Het ging om veel geld verdienen. Tegenwoordig wordt er steeds meer gekeken naar de maatschappelijke waarde van organisaties. De twintigers en dertigers staan weer te trappelen om aan het werk te gaan bij organisaties als het Wereld Natuur Fonds of NOC*NSF en dat was twintig jaar geleden wel anders.”

5vragenaanMarcVdTweel-2“Zelf ben ik ook van de generatie die is opgegroeid in de tijd dat de vrije markt hoogtij vierde, maar ik ben altijd wel een beetje tegendraads geweest. Ik ben altijd op zoek naar de blue ocean van mogelijkheden. Waar liggen nieuwe kansen? En die kansen heb ik altijd wel gezien voor dit soort organisaties.”

“Er is een driehoek met aan de ene kant de overheid, aan de andere kant het bedrijfsleven en daartussenin het maatschappelijk middenveld. Een beetje gechargeerd, maar de overheid is gericht op regelgeving, het bedrijfsleven op winst maken en in het middenveld staat de missie centraal. Op dit moment zijn bedrijven in toenemende mate ook bezig met maatschappelijke activiteiten en ook de overheid, die lange tijd vooral terugtrad, houdt zich er weer meer mee bezig. Dat is de pendule van de tijdgeest. Als maatschappelijke organisatie moet je je in dat spectrum altijd afvragen waar je toegevoegde waarde zit. Zie je het bedrijfsleven en de overheid als concurrenten op jouw terrein of grijp je de tijdgeest aan om samen te werken met partijen die jouw missie onderschrijven?"

3. In je boek merk je op dat deze tijd vraagt om nieuw leiderschap. Wat beschouw je als 'nieuw leiderschap'? Op welke manier gaf jij dat aan nieuwe leiderschap vorm als directeur van Natuurmonumenten en hoe ben je plan dat nieuwe leiderschap vorm te geven als directeur van NOC*NSF?
“In het boek citeer ik Hans Anker: ‘Deze tijd vraag om nieuw leiderschap, waarin politici, maar ook bedrijven, omroepen en andere organisaties oprecht nieuwsgierig zijn naar het wel en wee van kiezers, klanten en kijkers'. Het gaat erom dat bestuurders niet meer alleen zelf vertellen waar ze voor staan, maar ook interesse hebben voor wat andere mensen drijft. Natuurlijk sta je als een bestuurder ook voor belangen. Je moet die belangen en die nieuwsgierigheid bij elkaar brengen. Dat is dus niet simpelweg: u vraagt wij draaien. Leiderschap gaat ook over de koers uitzetten en het roer recht houden, zeker binnen een vereniging met veel leden. In het geval van Natuurmonumenten heb je het over 760.000 leden. Het is een samenspel van koers bepalen en de achterban consulteren.”

"Het gevaar is dat organisaties zich ook steeds meer gaan richten op die flanken en dat zorgt voor verwijdering van de mensen voor wie je er bent"

“In het verleden werd de achterban natuurlijk ook geraadpleegd, maar daar hebben we tegenwoordig veel geavanceerdere methodieken voor. Het gaat niet meer alleen in de ja-nee-sfeer, maar we leggen mensen dillema’s voor. Je vindt dit, dat heeft de volgende consequenties, wat moet er vervolgens gebeuren? Op die manier krijg je een verrijking van het beleid en je krijgt ook veel meer mensen mee.”

5vragenaanMarcVdTweel-3“In maatschappelijke discussies domineren de flanken het debat veelal. Mensen zijn heel erg voor, of heel erg tegen, maar wat de gemiddelde Nederlander er nou eigenlijk van vindt, weten we niet meer. Het gevaar is dat organisaties zich ook steeds meer gaan richten op die flanken en dat zorgt voor verwijdering van de mensen voor wie je er bent. Bij Natuurmonumenten is de discussie rondom de jacht een mooi voorbeeld. Er zijn felle voor- en tegenstanders. Wij hebben daarin nadrukkelijk de nuance gezocht. We hebben mensen verteld dat we dieren schieten, wat de redenen en consequenties zijn als je dat wel of niet doet. We hebben uitgelegd dat we allerlei maatregelen nemen en pas in laatste instantie het geweer hanteren. Als je het goed uitlegt, blijkt tachtig procent van de mensen dat een redelijk standpunt te vinden, maar als je alleen afgaat op de extreme geluiden bestaat er alleen een 'ja' of een 'nee'.”

“Ik schrijf over dat soort zaken omdat ik mensen daarmee aan het denken wil zetten. Het boekje is geschreven op persoonlijke titel. Ik wil vragen oproepen, het zijn geen recepten voor oplossingen. Zelf zou ik er niet direct de titel nieuw leiderschap opplakken, want dat klinkt nogal pretentieus. Ik hou van de zoektocht, ik ben nieuwsgierig naar de drijfveren van mensen.”

De gemiddelde vrijwilliger is ouder geworden en heeft minder tijd, maar mensen willen zich nog steeds (...) inzetten voor maatschappelijke doelen”

4. Een van de thema’s die je in je boek aansnijdt is de waarde van vrijwilligerswerk. Dat zorgt ervoor dat je leven betekenisvoller voor anderen wordt. Daardoor floreer je en ga je lekkerder in je vel zitten. Is de grootste uitdaging voor sportverenigingen erin gelegen potentiële vrijwilligers hiervan te overtuigen?
“Vrijwilligers zijn belangrijk binnen Natuurmonumenten en natuurlijk ook binnen de sport, maar het is de vraag of het altijd zo moeilijk is vrijwilligers te vinden. Als ik om mij heen kijk, zie ik toch ook veel clubs die erin slagen vrijwilligers aan zich te binden. Je ziet wel een vergrijzing in het vrijwilligersbestand. Mensen worden vaak na hun werkzame leven actief als vrijwilliger en twintig jaar geleden gingen veel mensen rond hun 57ste met de vut. Tegenwoordig werken we door tot richting de zeventig. De gemiddelde vrijwilliger is ouder geworden en heeft minder tijd, maar mensen willen zich nog steeds en gezien de eerder genoemde maatschappelijke tendens misschien nog wel meer inzetten voor maatschappelijke doelen.”

5vragenaanMarcVdTweel-4“Ik denk dat in ieder geval een deel van de oplossing ligt in de inrichting van het vrijwilligerswerk. Deze tijd stelt andere eisen dan vroeger, toen je als vrijwilliger tot in het oneindige verbonden was aan een organisatie. Tegenwoordig organiseren mensen hun leven anders en om daarbij aan te sluiten moet je vrijwilligerswerk veel meer projectmatig aanbieden. Het moet aansluiten bij de competenties van mensen en het moet een kop en een staart hebben. Zorg voor een grotere diversiteit in het aanbod en ja, je moet vrijwilligers ook iets te bieden hebben want het is een kwestie van halen en brengen.” 

5. In je boek becommentarieer je intrigerende cross-overs, sectoroverschrijdende carrièrestappen. Beschouw je je eigen overstap van Natuurmonumenten naar NOC*NSF als sectoroverschrijdend? 
“Dat ligt eraan hoe je ernaar kijkt, op competentieniveau niet. Als ik kijk wie ik ben en wat ik kan - besturen, fondsenwerven, partnerships onderhouden, de politieke lobby - die dingen doe ik al heel lang en ik denk ook dat ik dat kan. Ook in het het leiden van een bedrijf, hier bij Natuurmonumenten werken 700 mensen, heb ik ervaring. Maar de context, de actoren en het umfeld zijn anders en in die zin zou je het wel een cross-over kunnen noemen.”

"Ik ben altijd bezig met het groter maken van de koek, op zoek naar nieuwe speelvelden. Als je er zo naar kijkt, bestaat concurrentie bijna niet"

“Het netwerk is deels nieuw, maar deels kom ik ook terecht in een bestaand netwerk. Als je dit werk al lang doet, ken je veel mensen. Hier aan de overkant van de straat zit FrieslandCampina. Dat is een partner van Natuurmonumenten, maar ook van NOC*NSF. Dat geldt ook voor Rabobank en de Nederlandse Loterij. Ik ga straks met dezelfde mensen zaken doen.”

“Of NOC*NSF en Natuurmonumenten daarbij concurrenten zijn? Dat denk ik niet. Ik ben altijd bezig met het groter maken van de koek, op zoek naar nieuwe speelvelden. Als je er zo naar kijkt, bestaat concurrentie bijna niet. We hebben bij Natuurmonumenten bijvoorbeeld een kinderclub opgericht, met inmiddels meer dan 200.000 leden. Concurreert die met andere natuurclubs voor kinderen? Mijn stelling is dat het voornamelijk concurreert met de Donald Duck. Je moet kijken naar het speelveld en dat willen vergroten.”

5vragenaanMarcVdTweel-5“Neem FrieslandCampina als voorbeeld. Bij Natuurmonumenten draait het om het primaire proces, hoe melk in de toekomst op een veel duurzamere manier wordt gemaakt. Daar zit een deel van de marketingkracht achter. Bij NOC*NSF draait het om goede voeding voor sporters. Ook daar zit marketingkracht achter, maar inhoudelijk ligt het op een ander vlak. Natuurlijk, als je het helemaal plat slaat gaat de euro die naar Natuurmonumenten gaat niet naar NOC*NSF, maar die partnerships hebben een compleet andere lading.”

“Mijn overstap is dus sectoroverschrijdend, maar toch ook weer niet. Ik heb hier bij Natuurmonumenten 8,5 jaar gewerkt en ik zoek graag een nieuwe omgeving op. Deze functie is heel speciaal, maar het moet je ook nog gegund worden. Of het vanwege de coronacrisis een moeilijk moment is om in te stappen? De herstart na corona is voor de hele samenleving een interessant vraagstuk en natuurlijk zeker ook voor de sport. Dat is een uitdaging, maar ik denk dat we enorm veel voordeel kunnen halen uit het toegenomen besef hoe belangrijk sport en bewegen zijn, niet alleen voor een vitale samenleving, maar ook voor de sociale samenhang en inclusie. Het vraagstuk nu is hoe we dat besef gaan omzetten in klinkende munt.”


MM150Onlangs verscheen 'Marktgericht, missiegedreven'. Het boek is een bundeling van columns die Marc van den Tweel de afgelopen jaren voor diverse media schreef. De columns bevatten prikkelende en actuele inzichten over besturen en toezichthouden, maatschappelijk ondernemerschap, openbaar bestuur, fondsenwerving, politiek, media, leiderschap, goede doelen en de marketing van idealen.

'Marktgericht, missiegedreven' is een must-read voor bestuurders, toezichthouders, managers, fondsenwervers en campaigners in cultuur, goede doelen, sport, maatschappelijk middenveld, politiek en openbaar bestuur.

Voor meer informatie: klik hier

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst