Skip Navigation LinksHome-Nieuws-5 vragen aan...-Item

5 vragen aan Bartel Berkhout, oprichter SportsInQ 21 mei 2019

Bartel Berkhout (41) begint aan een nieuw avontuur. De geboren en getogen Amsterdammer studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam en was werkzaam als advocaat. Daarnaast is Berkhout al een leven lang actief als hockeyer en hockeycoach, onder meer bij het Zuid-Afrikaanse nationale team en in de Hockey India League. Vijf jaar geleden besloot Berkhout zijn passies voor sport en leiderschap te combineren door een opleiding voor topmensen in de sport op te zetten bij de Nyenrode Business Universiteit, waar hij zelf alumnus van is. Het Sports Leadership Program groeide in korte tijd uit tot een gerenommeerde opleiding en Nyenrode ging zelfs een samenwerkingsverband aan met NOC*NSF. De huidige lichting studenten is echter de laatste. Berkhout vertrekt bij Nyenrode en gaat voortbordurend op de opgebouwde legacy zelfstandig verder onder de noemer SportsInQ. Op de ochtend na de dramatische uitschakeling van Ajax in de Champions League legt hij in zijn kantoor op de prachtige campus van Nyenrode uit waarom.

door: Leo Aquina | 21 mei 2019

1. Hoe ben je op het idee gekomen om een sportopleiding te starten op de Nyenrode Business Universiteit?
"Als alumnus beschik ik over het Nyenrode-DNA. Daarnaast ben ik mijn hele leven al bezig in de sport. Ik heb altijd gehockeyd en als hockeycoach heb ik gewerkt in high performance programma's bij de nationale ploeg van Zuid-Afrika en in de Hockey India League. Sport en educatie zijn mijn drijfveren en ik liep eigenlijk al langer met het idee rond om daar iets mee te gaan doen. Ik zag om mij heen dat er al veel opleidingen waren voor jonge mensen met ambitie in de sportwereld, maar er was nog geen omgeving voor topmensen in de sport. Dan denk ik aan topmensen uit de sportwereld zelf, maar ook ondernemers of bestuurders."

"Na ruim een half jaar zijn we gestart met het Sports Leadership Program. Inmiddels durf ik te zeggen dat we een topprogramma aanbieden"

"In eerste instantie ging ik vijf jaar geleden met Nyenrode praten over een kleine pilot en dat is eigenlijk heel snel in positieve zin ontploft. We begonnen met brainstormen in focusgroepen met mensen uit het bedrijfsleven, de wetenschap, politiek en de sport. Na ruim een half jaar hadden we een beeld van hoe de opleiding er ongeveer uit moest komen te zien en toen zijn we gestart met het Sports Leadership Program. Inmiddels durf ik te zeggen dat we een topprogramma aanbieden."

"Het Sports Leadership Program gaat over leiderschap in de sport en dat is heel universeel. Je loopt tegen vragen aan als: hoe ga je om met de onzekerheid in de sport? Hoe ga je om met de complexiteit en emoties? Kan je tegelijkertijd ook structureel impact maken op de lange termijn en een 'legacy' creëren?"

XL18-5vragenaanBB-12. Het Sports Leadership Program van Nyenrode heeft uiteindelijk geleid tot samenwerking met NOC*NSF. Hoe ziet het programma eruit en waaruit bestaat die samenwerking?
"NOC*NSF zag op een gegeven moment ook dat er behoefte was aan een topprogramma voor coaches en bestuurders en zij zagen dat wij bezig waren met het ontwikkelen van die capability. Daarop hebben NOC*NSF en Nyenrode een intentieverklaring tot samenwerking ondertekend. Als sportkoepel heeft NOC*NSF een verantwoordelijkheid als het gaat om de professionalisering van leiderschap in de sport."

"De kernvraag in het Sports Leadership Program was: wie ben jij en hoe denk je richting te geven aan je sportorganisatie? Als je niet weet wie je zelf bent, kun je ook geen richting geven aan een organisatie. Laat staan dat je toekomt aan het nalaten van een echt duurzame strategie en nalatenschap binnen je sportorganisatie. Het programma bestaat uit vijf hoofdpilaren. Dat zijn vier inhoudelijke thema's en als rode draad daardoorheen loopt het leiderschapsgedeelte op basis van persoonlijke coaching. Die één-op-één intervisie is het hart van de opleiding."

"De vier inhoudelijke thema's komen gedurende acht maanden in vier blokken van vier of vijf dagen aan de orde. Het gaat om de governance van high performance-sportomgevingen, de sociaalmaatschappelijke impact van sport, business en marketing, en tot slot innovatie en vernieuwing. Sommige deelnemers hebben meer affiniteit met het ene onderwerp en andere met iets anders. Dankzij de interactie leren de deelnemers binnen het programma ook heel veel van elkaar."

"Je kunt besturen in de sport niet zomaar vergelijken met besturen in het bedrijfsleven. Dat vraagt om heel andere competenties"

"Leiderschap in de sport vraagt om veel verschillende competenties. De one-size-fits-all aanpak van het Sport Leadership Program is heel krachtig omdat het een broedplaats creëert van al die verschillende competenties en omdat het telkens de vraag stelt: wat wil je als leider nalaten? Aan de andere kant zie je ook dat iedereen in zijn eigen rol specifieke capabilities nodig heeft. Een bestuurder bij een betaald voetbalorganisatie krijgt heel andere dingen op zijn bord dan een bestuurder bij een sportbond of bij een amateurvereniging, en dan heb ik het nog niet eens over het verschil met de eisen die worden gesteld aan coaches en andere mensen die werken in een high performance-omgeving. Aan de andere kant kun je besturen in de sport niet zomaar vergelijken met besturen in het bedrijfsleven. Dat vraagt om heel andere competenties."

3. Wat zijn de grootste verschillen tussen de sport en het bedrijfsleven en wat kunnen beide sectoren van elkaar leren?
"Het verschil tussen sport en het bedrijfsleven kan niet beter worden geïllustreerd dan door het 3-2 verlies van Ajax tegen Tottenham Hotspur. De onzekerheid en de emoties, maar vooral ook de snelheid waarmee je wordt beoordeeld zijn in de sport veel groter. In het bedrijfsleven heb je halfjaarcijfers of als het echt snel gaat kwartaalcijfers, in de sport heb je iedere zaterdag of zondag een potentieel afrekenmoment."

XL18-5vragenaanBB-2"Sport ligt bovendien onder een vergrootglas. Het is van iedereen. Je kunt het financieel fantastisch doen, maar als de prestaties of de emoties niet matchen, ben je als bestuurder nergens. Natuurlijk zijn die emoties moeilijk te managen, maar je kunt als bestuurder wel een goede organisatie neerzetten. Neem Manchester United, daar gaat het sportief al een paar jaar niet goed, maar als organisatie en op het gebied van fan engagement doen ze het heel erg goed. Je moet in staat zijn om los van die zaterdag- of zondagmiddag op de lange termijn een goede organisatie neer te zetten. Doordat sport van iedereen is, heb je als sportorganisatie bovendien een morele verantwoordelijkheid om na te denken over sociaal maatschappelijke impact: wat wil je uiteindelijk weer teruggeven aan je omgeving?"

"Sport en het bedrijfsleven kunnen veel van elkaar leren en je ziet ook dat de connectie tussen sport en het bedrijfsleven er steeds meer gaat komen. In het bedrijfsleven wordt tegenwoordig ook nagedacht over high performance teams en je ziet dat daar ook expertise vanuit de sport bij wordt betrokken. Daar zit enorm veel potentie."

Doordat iedereen zich eigenaar voelt van de sport, heeft iedereen ook een mening en die mening wordt ongekend hard over het voetlicht gebracht

"Andersom kan de sport ook veel leren van het bedrijfsleven. Ik zie veel mensen gedesillusioneerd uit de sport stappen. Iedereen vindt sport prachtig, het knuffelgehalte is enorm hoog en dat is ook direct de valkuil. Doordat iedereen zich eigenaar voelt van de sport, heeft iedereen ook een mening en die mening wordt ongekend hard over het voetlicht gebracht. Kijk maar eens wat er tijdens een gemiddelde sportwedstrijd allemaal wordt geroepen. Ik zie het zelf op het hockeyveld gebeuren, maar je ziet het ook in talkshows als bijvoorbeeld Johan Derksen zijn ongezouten mening ergens over geeft. Ik zie daar mensen door opbranden en het houdt goede mensen tegen om zich op de juiste plekken voor de sport in te zetten. We hebben 28.000 amateurverenigingen in Nederland. dat is de hoeksteen van onze sportsamenleving. Hoeveel jonge vrouwen kom je daar tegen in de besturen? We moeten toe naar een open sportwereld waarin iedereen welkom is."

"Een ander punt waarop de sport kan leren van het bedrijfsleven, is accountability en de daarmee betrouwbaarheid die gevraagd wordt van medewerkers. In het bedrijfsleven is veel meer power om dingen echt voor elkaar te krijgen en dat komt omdat je mensen op dingen aan kunt spreken. De sport is heel goed in doelen stellen. Je moet alle doelen, convenanten en akkoorden voor de grap eens bij elkaar optellen, maar uiteindelijk gaat het om de vraag: wie is verantwoordelijk? Het is allemaal veel te vrijblijvend. Dat is in een commerciële omgeving niet mogelijk. Daar worden mensen afgerekend op het resultaat."

XL18-5vragenaanBB-34. Je praat met veel trots over wat jullie in de afgelopen vijf jaar bij Nyenrode hebben neergezet. Waarom heb je nu de keus gemaakt om zelfstandig verder te gaan onder de naam SportsInQ?
“Het huidige programma is te kostbaar en slechts een kleine groep kan het zich veroorloven. Ons doel is juist om de opgedane kennis over een grotere, bredere groep te verspreiden. Dit vraagt om een andere aanpak en andere opleidingsomgeving. Wat we de afgelopen vijf jaar hebben neergezet is boven verwachting groot en succesvol geworden en ik ben Nyenrode, mijn collega’s en alumni enorm dankbaar dat ze mij hebben gesteund om dit op te bouwen, maar nu is het tijd voor de volgende stap. Die stap is essentieel om op efficiëntere wijze meer impact te kunnen maken in zowel Nederland als daarbuiten. We zien een verschuiving van open programma’s naar maatwerk: sportorganisaties willen vaker specifieke maatopleidingen tegen vooraf gestelde budgetten. Dat vraagt om een andere wijze van ontwikkelen en aanbieden. De volgende fase en de daarbij behorende nieuwe doelgroepen vragen daarom een nieuwe laagdrempeligere omgeving."

"Met het afscheid van Nyenrode komt er ook een einde aan de samenwerkingsovereenkomst tussen NOC*NSF en Nyenrode. Natuurlijk hoop ik wel dat de sportkoepel ook in de toekomst blijft meedenken over de manier waarop we onze capability kunnen inzetten bij het bouwen van (internationale) top opleidings- en leiderschapsprogramma’s in sport en bedrijfsleven. Daarbij blijft Sports InQ overigens nog steeds waar nodig met Nyenrode samenwerken."

"Ik denk dat we ons in eerste instantie moeten richten op gerichtere kleinere modules die we white label aan kunnen bieden aan allerlei partners"

5. Wat betekent het afscheid van Nyenrode voor het voortbestaan van het Sports Leadership Program? Waarom verwacht je dat je met Sports InQ, los van Nyenrode, wel voldoende geld kunt genereren voor de beoogde topopleiding in de sport?
"Het Sports Leadership zal in de huidige vorm ophouden te bestaan; we gaan echter met de opgebouwde kennis en expertise volledig inzetten op het bouwen van kleine, maar hoogwaardige educatieprogramma’s. Zowel sport specifiek alsook voor het bedrijfsleven. "Ik denk niet dat we nog dure topprogramma's als het Sports Leadership Program moeten aanbieden, maar dat we ons in eerste instantie moeten richten op gerichtere kleinere modules die we white label aan kunnen bieden aan allerlei partners. Dit kunnen sportbonden zijn, maar ook universiteiten en bedrijfsleven of combinaties hiervan. De thema’s 'vitaliteit' en 'interdisciplinariteit' zullen hierbij nadrukkelijk worden meegenomen. Nu al zijn we bijvoorbeeld bezig om Nederlandse zorgverzekeraars samen te laten werken met Japanse sportorganisaties rond het thema 'Urban Vitality'; hoe creëer je in de meest brede zin een gezonde en vitale stad en wat betekent dit voor leidinggevenden?"

XL18-5vragenaanBB-4"Wellicht gaan we in de toekomst weer een algemeen topprogramma bij een andere partij onderbrengen, maar dat heeft op dit moment geen prioriteit. We hebben een fantastisch netwerk van universiteiten, wetenschappers, ondernemers en mensen uit de sportpraktijk. Dat netwerk willen we benutten om de beste elementen uit het Sports Leadership Program te verbouwen naar meer agile programma's gericht op een specifieke context. Daarmee willen we recht doen aan de legacy die we de afgelopen vijf jaren met alle betrokkenen hebben opgebouwd.”

« terug