Skip Navigation LinksHome-Achtergronden-De blik van buitenstaanders-Item

"De verhouding tussen NOC*NSF en de bonden kent een golfbeweging" 19 mei 2020


glassesVoormalige beleidsbepalers in de sportwereld kijken terug

Ooit werkten zij met volle passie in de sport. Als directeur van een sportbond, als voorzitter daarvan of werkend voor een andere sportorganisatie. Op een zeker moment verlieten zij die sportwereld en kozen ze voor een carrièreswitch naar een ander domein. Waarom maakten zij die stap? Hoe is het hen sindsdien vergaan? Hoe kijken zij terug? Wat kan de sportwereld leren van passanten die nu hun professionele sporen op een ander vlak verdienen?

Vandaag de blik van Wim de Heer, van 1963 tot 1998 werkzaam in diverse functies bij de NSF en NOC*NSF, onder meer als algemeen secretaris van de NSF en directeur van NOC*NSF.

 

Curriculum vitae Wim de Heer

Werk in de sport

  • 1963-1998: NSF en NOC*NSF, o.a. als algemeen secretaris van de NSF en directeur van NOC*NSF
  • 1974-1998: lid en voorzitter van de verdelingsadviescommissie en (plaatsvervangend) bestuurslid van De Lotto
  • 1981-1988: lid van het presidium van het Nationaal Sport Overleg
  • 1983-1992: voorzitter van de NGO-club, omgevormd tot European Non Governmental Sports Organisation (overkoepeling van nationale sportfederaties in Europa)
  • 1991-1997: lid en voorzitter van het executive committee van de European Sports Conference (tweejaarlijkse conferentie tussen leidende sportstructuren in Europa)
  • 2003-2006: lid van de Raad van Toezicht van het Mulier Instituut

Klik hier voor een uitgebreid c.v. van Wim de Heer

Werk buiten de sport

  • 1959-1963: leraar MO lichamelijke opvoeding in Rotterdam
  • 1998-2016: voorzitter van het Jan Luiting Fonds, studie-en publicatiefonds van de KVLO.

BlikVanBuitenstaanders-WdH-11. Hoe ben je destijds in aanraking gekomen met de sportwereld, waarom en wanneer besloot je er in te willen werken?
"Door Nic Vlot , hoofd van de toenmalige afdeling Opleiding en Training, ben ik gevraagd om medewerker van de NSF te worden. Hij had mij bezig gezien tijdens het congres in 1962 in Rotterdam van de KVLO ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan. Dat was een moeilijke beslissing omdat je in die tijd als leraar MO lichamelijke opvoeding een goede vaste baan had. De NSF bestond nog maar 4 jaar. Ik wilde zoiets zeker na verloop van tijd. Het kwam nu vroeger dan ik gepland had maar ik vond het verstandig om de kans in een nieuwe organisatie te pakken."

2. Kan je je nog herinneren wat je meteen opviel toen je in de sport ging werken?
"De overgang van het lesgeven naar een kantoorbaan, die echter ook veel reizen en buitenshuis vergaderen inhield. Er was toen nog zoveel te ontwikkelen in de sport. Enkele avonden per week zat ik in Utrecht als secretaris van werkgroepen in rokerige zaaltjes te vergaderen over opleidingen, jeugdsport, trainingsleer, enzovoorts."

3. In 1969 - terwijl je al bij de NSF werkte - ben je gepromoveerd. Heb je nooit overwogen om daarna in de wetenschap te gaan werken?
"Jazeker. Ik kreeg zelfs een aanbod van de Interfaculteit Lichamelijke Opvoeding aan de VU. Ik koos toch voor de NSF omdat ik daar een afwisselende functie had met goede perspectieven. In al mijn lezingen en publicaties kon ik daar ook mijn kennis en inzichten kwijt. Naast mijn proefschrift over 'Jeugdsport in Nederland' (Utrecht 1969) waren mijn belangrijkste publicaties 'Sportbeleidsontwikkeling 1945 – 2000' (Haarlem 2001) en 'Van Sporttoto tot De Lotto' (Haarlem 2003)." 

"In 2000 had NOC*NSF 293 medewerkers in dienst"

4. Verreweg het grootste deel van je werkende leven heb je gewerkt voor NOC*NSF en voorloper ervan NSF. Wat zie je als de grootste verschillen in de sport in het algemeen en bij NSF cq. NOC*NSF in het bijzonder tussen de periode dat je er ging werken (1963) en toen je er stopte (in 1998)?
"De betekenis en de rol van de sport zijn in deze periode enorm toegenomen. Ook het aantal georganiseerde sportbeoefenaren nam toe van 1.522.247 in 1963 naar 4.713.876 in 1998. De subsidies van de rijksoverheid aan de sport stegen van 900.000 gulden in 1963 naar 54,2 miljoen gulden in 1998. Voor de inkomsten van De Lotto waren de bedragen respectievelijk 13,7 miljoen en 75,8 miljoen gulden. Het prestatieniveau nam enorm toe en de internationale vertegenwoordiging werd versterkt. Zo had Nederland in 1998 vier IOC-leden."

BlikVanBuitenstaanders-WdH-2"In 1963 had de NSF een klein bureau. In 2000 had NOC*NSF 293 medewerkers in dienst waaronder 103 van Papendal en 31 van het Instituut voor Sportaccommodaties. 195 van hen hadden een fulltime dienstverband. Papendal werd overigens in 1963 aangekocht en was in 1998 uitgebouwd tot een uniek Nationaal Sport Centrum, waarvan de exploitatie echter niet zonder problemen was."

5. En als je de positie van NOC*NSF beschouwt in het huidige sportlandschap, wat is er dan vooral anders dan toen jij er vertrok? 
"De positie van NOC*NSF met betrekking tot topsport is aanzienlijk versterkt en dit heeft mede geleid tot uitstekende prestaties gedurende vele jaren. De verhouding tussen NOC*NSF en de bonden kent een golfbeweging. Wat de topsport betreft heeft de macht van NOC*NSF de top volgens mij bereikt. Samenhangend met de ontwikkeling van de topsport heeft Papendal zich ontwikkeld tot hét nationale sportcentrum voor training, opleiding, research en ontmoeting, dat in 1963 voor ogen stond." 

"Een minpunt is de huidige zwakke internationale vertegenwoordiging. Zeker na de fusie tussen NSF en NOC was NOC*NSF in 1998 namens de sport dé gesprekspartner van de rijksoverheid. Het afgesloten Sportakkoord maakt duidelijk dat NOC*NSF nu één van de partners is en dat de regie bij het ministerie van VWS ligt."

"Ik denk dat NOC*NSF na de grote en succesvolle aandacht voor topsport veel duidelijker de aandacht moet richten op de breedtesport en de sportverenigingen"

6. Als je met de kennis en ervaring van nu terugkijkt naar toen, wat zou je dan persoonlijk anders gedaan hebben toen je nog bij NOC*NSF werkte?
"Vanaf de oprichting in 1959 had de NSF een groot bestuur van 17 leden met een belangrijk 3-manschap van Feith (voorzitter), Bakkenist (penningmeester) en Wim van Zijll als professionele algemeen secretaris. Het was een bestuur op afstand waarin Van Zijll meestal naar buiten optrad als woordvoerder. Toen ik hem opvolgde heb ik dat voortgezet en namens de NSF vele onderhandelingen gevoerd. Het bureau van de NSF werd bovendien regelmatig uitgebreid met deskundige medewerkers. De NSF-bestuursleden waren meestal afkomstig uit sportbonden, die of helemaal nog geen bondsbureau met een directeur hadden of iemand met beperkte bevoegdheden. 

"In de jaren tachtig heb ik te weinig oog gehad voor het gevoel van een aantal bestuursleden dat de macht van het NSF-bureau te groot werd. Dat gevoel speelde een belangrijke rol bij de vele discussies naar aanleiding van een organisatieonderzoek bij de NSF van Twijnstra en Gudde in 1985-1986. Een deel van het NSF-bestuur wilde de NSF ingrijpend veranderen, een ander deel van het bestuur wilde samen met de leiding van het bureau beperkte wijzigingen. Het uiteindelijke resultaat was dat het hele NSF-bestuur in 1987 aftrad, dat het nieuwe bestuur meer bevoegdheden kreeg en de structuur van het bureau werd gewijzigd."

BlikVanBuitenstaanders-WdH-37. Als je nu als relatieve buitenstaander de sportwereld in zijn geheel van een afstandje bekijkt, wat valt je dan op en/of zou er in jouw ogen anders of beter kunnen?
"Hierin ben ik terughoudend omdat ik inderdaad inmiddels een buitenstaander ben. Ik denk dat NOC*NSF na de grote en succesvolle aandacht voor topsport veel duidelijker de aandacht moet richten op de breedtesport en de sportverenigingen. Ik krijg de indruk dat de nieuwe voorzitter van NOC*NSF - Anneke van Zanen-Nieberg - dit ook vindt. Een ander aandachtspunt is de versterking van de internationale positie."

8. Aan wie met wie je gewerkt hebt in de sportwereld denk je met veel genoegen terug en waarom?
"In de eerste plaats aan Nic Vlot die mij bij de NSF heeft gehaald en mij alle kansen heeft geboden om mij verder te ontwikkelen. Verder noem ik Herman Quarles van Ufford, voorzitter van de NSF van 1976 tot 1980, met wie ik goed kon samenwerken. Hij moest helaas zijn functie neerleggen omdat hij deze niet meer kon combineren met zijn andere functies. Ten slotte denk ik aan enkele medewerkers uit de beginperiode van de NSF met wie ik fijn heb samengewerkt en met wie ik nog steeds contact heb."

9. Hoe zag je dagelijkse leven eruit vóór het coronavirus ons land in de greep nam?
"Enkele malen per week golfen en tweemaal per week fitness. Verder de gebruikelijke activiteiten als lezen, enzovoorts. Daarnaast piano spelen, een aantal keren per jaar naar musea en concerten gaan. Regelmatig een restaurant bezoeken en veel met vakantie gaan. Ook probeer ik de algemene vergaderingen van NOC*NSF en KVLO bij te wonen, waarvoor ik als erelid uitgenodigd wordt. Tenslotte ben ik lid van een gezelschap van academici, die inleidingen houden en discussiëren over uiteenlopende onderwerpen."

"Een lichtpunt voor de sport is echter dat de sport altijd heeft gezorgd voor een grote eigen bijdrage en dominant gerund wordt door vrijwilligers"

10. Hoe verwacht je dat de sportwereld eruit ziet in het post-coronatijdperk? Wat zal fundamenteel anders zijn?
"Gezien alle onzekerheden een moeilijke vraag. Waarschijnlijk zullen verenigingen en bonden - die veel inkomsten verwerven uit de kantine, sponsoring en publiek - het zwaarst getroffen worden. Zij zullen na moeten denken hoe die afhankelijkheid kan worden beperkt. Daarnaast moet door de recessie gevreesd worden voor een terugloop van bepaalde subsidies en komen contributies onder druk te staan. Een lichtpunt voor de sport is echter dat de sport altijd heeft gezorgd voor een grote eigen bijdrage en dominant gerund wordt door vrijwilligers. Het werven en behouden van vrijwilligers zal nog meer prioriteit moeten krijgen. Daarbij moet nadrukkelijk ook gewerkt worden aan de kwaliteitsverbetering van dit kader omdat er nauwelijks mogelijkheden voor verdere professionalisering zullen zijn. Tenslotte mag worden verwacht dat de sport op termijn evenals in het verleden de moeilijke tijden te boven komt."

BlikVanBuitenstaanders-WdH-4bis11. Wat hebben we je niet gevraagd maar zou je nog wel graag kwijtwillen?
"Waar kijk ik met het meeste plezier op terug? Ik noem allereerst het terugdraaien en beperken van zes maatregelen die in 1981 tegelijkertijd de financiële situatie en het vrijwilligerswerk van de sportverenigingen bedreigden. Het betrof: BTW en sportkantines; aansprakelijkheid van bestuurders van rechtspersonen; vennootschapsbelasting; sponsoring en reclame; loon- en inkomstenbelasting en huurtarieven sportaccommodaties."

"Kort samengevat werden de volgende resultaten bereikt. Wat de BTW betreft ging een vrijstelling gelden van 125.000 gulden voor sportkantines. De hoofdelijke aansprakelijkheid voor bestuurders ging van de baan evenals de vennootschapsbelasting voor sportverenigingen. Voor sponsoring werden vrijstellingen bedongen en de regeling sluikreclame werd stap voor stap versoepeld. Ten aanzien van de loon- en inkomstenbelasting werd bepaald dat er bij sportvrijwilligers geen sprake was van een dienstbetrekking en werd naast de onkostenvergoeding een vrijstelling van maximaal 600 gulden per jaar voor kleine vergoedingen in het leven geroeppen. Tenslotte had al het overleg een remmende werking op de stijging van de huurtarieven van sportaccommodaties."

"Het opheffen van de grote belemmeringen voor de kansspelen heeft geleid tot een aanzienlijke verhoging van de jaarlijkse inkomsten van de sport vanuit De Lotto"

"In de tweede plaats denk ik als voorzitter van het organisatiecomité met veel genoegen terug aan de Europese Sport Conferentie die in 1997 in Amsterdam werd gehouden met deelnemers op hoog niveau uit heel Europa. Het succes van deze conferentie was mede het resultaat van jarenlange internationale contacten en activiteiten van de NSF. Tenslotte noem ik het opheffen van de grote belemmeringen voor de kansspelen na langdurig overleg. Dit heeft onder meer geleid tot een aanzienlijke verhoging van de jaarlijkse inkomsten van de sport vanuit De Lotto."

BlikVanBuitenstaanders-WdH-5

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst