Skip Navigation LinksHome-Achtergronden-De blik van buitenstaanders-Item

"Bij veel mensen begint de motivatie om iets te doen bij eigen belang" 21 januari 2020


Voormalige beleidsbepalers in de sportwereld kijken terug

Ooit werkten zij met volle passie in de sport. Als directeur van een sportbond, als voorzitter daarvan of werkend voor een andere sportorganisatie. Op een zeker moment verlieten zij die sportwereld en kozen ze voor een carrièreswitch naar een ander domein. Waarom maakten zij die stap? Hoe is het hen sindsdien vergaan? Hoe kijken zij terug? Wat kan de sportwereld leren van passanten die nu hun professionele sporen op een ander vlak verdienen?

Vandaag de blik van Bernard Fransen, o.m. voormalig voorzitter van de voetbalbond (amateurs) en lid algemeen bestuur van de schaatsbond.

BernardFransen175FCCurriculum vitae Bernard Fransen

(Bestuurs)vrijwilligerswerk in de sport

  • 1974 t/m 1978: jeugdschaatstrainer HCH Thialf 
  • 2001 t/m 2007: lid algemeen bestuur KNSB (schaatsen) 
  • 2009 tot 2015: voorzitter KNVB amateurvoetbal, q.q. vice-voorzitter bondsbestuur KNVB
  • 2016 t/m 2018: lid raad van commissarissen FC Twente BVO

(Bestuurs)werk buiten de sport

  • 1984 t/m 1998: directeur hogeschool STOAS/nu Aeres Hogeschool 
  • 1998 t/m 2001: algemeen faculteitsdirecteur/lid centrale directie Hogeschool Utrecht
  • 2001 t/m 2004: voorzitter college van bestuur AOC Wellantcollege
  • 2004 t/m 2009: Voorzitter college van bestuur ROC Midden-Nederland
  • 2014-2019: voorzitter raad van toezicht MBO Rijnland 
  • 2009 t/m 2019: directeur-grootaandeelhouder Fransen en Stolwijk BV
  • 2019 t/m heden: voorzitter college van bestuur MBO Zaanstreek-Waterland

1. Hoe ben je destijds als bestuurder in de sportwereld terecht gekomen?
"Voor de schaatsbond benaderde Wim Schenk - destijds voorzitter en later algemeen directeur - mij. Voor de voetbalbond werd ik in 2009 gevraagd door Ruud Bruijnis, toenmalig algemeen directeur amateurvoetbal (Ruud Bruijnis is begin 2018 overleden, red.). Beide bonden wilden bestuurlijk vernieuwen."

"Afgevaardigden zitten er op de eerste plaats om de belangen te verdedigen van eigen achterban en meestal niet vanuit het grotere belang"

2. Als je je bestuursfuncties in de sport doorneemt, welke gemene deler zie je dan en welke verschillen?
"Sportbonden zijn meestal verenigingen met een algemene ledenvergadering die feitelijk het hoogste besluitvormend orgaan zijn met daarin ‘afgevaardigden’ uit alle ‘gewesten/districten’. Qua besluitvorming vraagt dat een zorgvuldige voorbereiding en transparantie zodat besluiten al vooraf op draagvlak kunnen rekenen. Dat ging bij beide bonden meestal erg goed. Belemmerend kan dan wel het grote aantal afgevaardigden zijn met de kans dat het toch nog alle kanten op kon vliegen." 

XL3BlikvanBuitenstaanders-BF-1"Afgevaardigden zitten er op de eerste plaats om de belangen te verdedigen van eigen achterban en meestal niet vanuit het grotere belang. Innovaties (verbeteren/vernieuwen) zijn daarom ook vaak moeilijk te realiseren. Bij KNVB zijn we daarom begonnen met de zogenaamde ‘bestuurlijke vernieuwing’ waarbij de autonomie van een district uiteindelijk ondergeschikt is gemaakt aan het algemeen belang van de sport/bond. Het algemeen bestuur – met daarin de voorzitters van de districtsbesturen – is daar na een periode van vijf (!) jaar overgegaan in een Raad van Toezicht-/Raad van Commissarissen-model. Die bestaat uit een kleine groep (vijf) toezichthouders samengesteld vanuit deskundigheid/onafhankelijkheid en gericht op het algemene belang van in dit geval het voetbal. Het zittende algemeen bestuur stelde haar zetels ter beschikking, wat toch als bijzonder mag worden genoemd in de wereld van de sport. Ook werd een ledenraad ingevoerd met onder meer de ledenraadpleging als instrument." 

"De KNSB heeft inmiddels dit bestuursmodel eveneens ingevoerd. Deze twee bonden hebben kortom op het gebied van governance een enorme slag gemaakt. Bonden moeten zich overigens blijvend afvragen wat hun bestaansrecht ofwel toegevoegde waarde is en hoe ze flexibel kunnen blijven inspelen als facilitator van de top- én breedtesport, de vereniging en de sporter. Immers de sportwereld verandert in een in hoog tempo door een snel veranderende wereld waarin technologie, commercie, snelle communicatie, big data, social media, automatisering, verduurzaming, digitalisering en toenemende onveiligheid een enorme impact hebben." 

"Bij veel mensen begint de motivatie om iets te doen bij eigen belang"

3. En als je die bestuursfuncties in de sport vergelijkt met de (bestuurs)functies die je buiten de sport hebt bekleed of nog steeds bekleedt, welke verschillen zie je dan?
"Er zijn zowel verschillen als overeenkomsten. Alle organisaties bestaan uit mensen die verschillende rollen hebben: van toezichthouders tot bestuurders/directeuren tot medewerkers. Bij veel mensen begint de motivatie om iets te doen bij eigen belang. Begrijpelijk maar als geld, status, ijdelheid of macht de belangrijkste drijfveren worden en het organisatiebelang ofwel het algemeen belang – lees het bestaansrecht van een organisatie – van secundaire betekenis wordt of zelfs verdwijnt dan gaat het geheid mis." 

XL3BlikvanBuitenstaanders-BF-2"Vertrouwen ontbreekt dan en daarmee verdwijnt de basis voor een succesvolle samenwerking, voor een succesvolle organisatie. Sportverenigingen hebben in het algemeen geen - financiële - winstdoelstelling en daar runnen vrijwilligers de zaak. Op het moment dat ook hier bestuurders leiding geven met een te hoog ego-gehalte en er gelijkwaardigheid ontbreekt met alle vrijwilligers ongeacht welke rol ze hebben, gaat het ook vaak mis." 

4. Als je met de kennis en ervaring van nu terugkijkt, wat zou je in welke specifieke bestuursfunctie in de sport dan anders gedaan hebben?
"Bij de schaatsbond zouden we als algemeen bestuur nog meer energie hebben moeten steken in verbinding en vertrouwen met de gewesten. Bij de voetbalbond had ik als voorzitter van het algemeen bestuur meer ruimte en tijd moeten geven aan een nog meer geleidelijke overgang naar het Raad van Toezicht-model. Ook de binding en afstemming met het betaald voetbal van de KNVB had beter gekund." 

5. Aan wie met wie je gewerkt hebt in de sportwereld denk je met veel genoegen terug en waarom?
"Dat zijn er velen: in de eerste plaats aan mijn schaatsvrienden uit de Friese Selectie onder wie Eppie Bleeker, Marten Hoekstra, Lieuwe en Piet de Boer, Bennie van der Weiden, Mathijs Kuiper, Henk Hospes, Jac de Vries. Wat een fantastische vriendenclub was dat. We konden overigens ook heel aardig voetballen (-:

"Belangrijkste is dat je dienstbaar bent aan het algemeen belang. Niemand is groter dan de club en je slaagt alleen als team" 

Verder denk ik met genoegen terug aan de schaatstrainers waar ik als jonge sporter veel van heb geleerd, met name Jeen van den Berg (voormalig Elfstedentocht-winnaar), Piet Venema en Theo Dijkstra en ook aan Joop Bleker (atletiek) en Atte Bouwma (voetbal).

Dan - meer indirect - denk ik aan trainer-coaches zoals Joop Alberda, Krijn Kolhoff (atletiektrainer AV 55 en voormalig directeur CIOS Heerenveen), ECO-coach Tjalling van den Berg (CIOS Heerenveen), Henk Gemser, Leen Pfrommer, Charles van Commenée, Maurits Hendriks, Guus Hiddink, Jeroen Otter, Jac Orie en Erik Ten Hag. 

XL3BlikvanBuitenstaanders-BF-3Dan tot slot aan de sportbestuurders zoals Jan Aalbers, Michael van Praag, Robert Eenhoorn, Toon Gerbrands, Riemer van der Velde, Eric Gudde, Gijs de Jong, Ton Heerts (FC Twente), Henk Markerink (Johan Cruijff Arena) en Gerard Dielessen (NOC*NSF).

6. Wat kan de sportwereld volgens jou leren van de wereld waarin je nu werkt?
"Beide werelden kunnen van elkaar leren, hebben veel overeenkomsten maar ook verschillen. Belangrijkste is dat het om je zuivere motieven gaat als het gaat om besturen/leiding geven, waarbij jezelf slechts als facilitator mag optreden voor een bepaalde periode, je dus dienstbaar bent aan het algemeen belang. Niemand is groter dan de club en je slaagt alleen als team." 

7. Denk je ooit nog eens terug te keren in de sportwereld? 
"Als ik ergens van toegevoegde waarde kan zijn - als vrijwilliger/ bestuurder - zeg ik geen 'nee'. Onder het motto: 'bewegen is essentieel voor groei' en ‘als je denkt iemand te zijn dan houd je op iemand te worden’. 

« terug

Reacties: 2

Bert Boetes
22-01-2020

Ik vind dat ook vermeld mag worden dat Bernard een belangrijke rol heeft gespeeld op het snijvlak van Sport en Onderwijs. Tijdens zijn werk als CvB voorzitter van Wellantcollege en ROC Midden Nederland was Bernard ook voorzitter van het Platform Bewegen en Sport in het MBO, waarvan ik de trekker was. Mede door de inspanningen van Bernard heeft bewegen langzamerhand weer een plek gekregen in het Middelbaar Beroepsonderwijs. Over toegevoegde waarde gesproken!

Bernard Fransen
22-01-2020

Dank Bert mede door teamwork met trekkers en inspiratoren als jij Bestaat dat platform nog steeds ? Dan kan ik me in mn nieuwe functie bij MBO Regio College Zaanstreek / Waterland weer aanmelden.. als jij dat ook doet 😉

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst