Skip Navigation LinksHome-Achtergronden-Archief-Case Closed!-Item

Van der Vaart transfervrij? 25 augustus 2009

door: Leah van Putten

Uit berichten van diverse media blijkt dat Real Madrid (‘Madrid’) een deel van haar selectie in de uitverkoop gooit. Onder andere Rafael van der Vaart wordt niet meer aan de selectie toegevoegd voor oefenduels en zonder rugnummer gepresenteerd voor het komend seizoen. Zo wordt hij min of meer gedwongen uit te kijken naar een andere club. Immers, als hij niet speelt zal hij het WK mislopen en wellicht hetzelfde lot als Winston Bogarde zijn beschoren; bankzittend het einde van zijn loopbaan afwachtend. Terwijl het contract van Van der Vaart nog vier seizoenen doorloopt, moet de middenvelder nu al uitkijken naar een nieuwe club. Het is de vraag of de handelswijze van Madrid juridisch gezien juist is.

Wil van Megen, advocaat van FIFPro (de wereld ‘vakbond’ voor betaald voetballers) meent dat Madrid geen transfervergoeding meer zou kunnen claimen. Doordat Madrid geen invulling geeft aan het arbeidscontract, is een vergoeding voor het voortijdig beëindigen van het contract niet op zijn plaats. Naar het Nederlands arbeidsrecht gezien is dit een juiste conclusie. Echter, de praktijk zal anders uitwijzen.

Madrid is uiteraard van plan de miljoenen die zij voor Van der Vaart heeft betaald, met een transfer voor een deel terug te verdienen. Zeker nu zij inmiddels een reeks van topspelers heeft gekocht waarvan Ronaldo, voor het grootst betaalde transferbedrag in de geschiedenis, er een van is. Maar hoe zit het nu met het arbeidscontract van Van der Vaart?

Nederlands arbeidsrecht
Volgens het Nederlandse arbeidsrecht dient de mogelijkheid van het voortijdige beëindigen van een arbeidscontract te zijn opgenomen in het contract. Deze mogelijkheid moet door beide partijen schriftelijk zijn vastgelegd. Wanneer deze mogelijkheid tot opzegging ontbreekt in het arbeidscontract en een van beide partijen (zonder dringende reden) opzegt, is de opzeggende partij een schadevergoeding verschuldigd. Deze regel is ook in de CAO voor Contractspelers Betaald Voetbal Nederland van toepassing verklaard op arbeidscontracten tussen spelers en clubs. Ook is in deze CAO een schadeloosstellingsverplichting opgenomen voor clubs die een contract met een Eredivisie speler beëindigen na een verlengd contract van vijf jaar. Dit geldt alleen voor spelers met een bepaald maximumdagloon.

Bij het toepassen van Nederlandse regelgeving op de casus van Van der Vaart (er vanuit gaande dat over tussentijdse beëindiging niets in zijn contract is opgenomen), zou hij een schadevergoedingsplicht hebben ten opzichte van Madrid indien een andere club zich aandient en hem voortijdig ‘wegkoopt’ bij Madrid. Het is hier echter aan de schuld van Madrid te wijten dat Van der Vaart voortijdig zijn contract beëindigt. Dit is in strijd met het beginsel van goed werkgeverschap (7:611 B.W). Op die voet zou Van der vaart kunnen stellen dat Madrid contractbreuk pleegt door geen uitvoering te geven aan de arbeidsovereenkomst, namelijk het laten voetballen/trainen van Van der Vaart. Als gevolg hiervan is Madrid schadeplichtig ten opzichte van Van der Vaart. Hier kom ik later bij de bespreking van het FIFA-reglement op terug.

Spaans arbeidsrecht
In Spanje is het opnemen van een vooraf vastgestelde ‘schadevergoeding’ in spelerscontracten wettelijk verplicht. Volgens deze wetgeving is een zogenaamde ‘buyout clausule’ een verplicht onderdeel van een spelerscontract. Een buyout clausule - ‘gelimiteerde transfersom’ - bepaalt vooraf wat een speler dient te betalen als hij (eenzijdig) vroegtijdig zijn contract beëindigt. Door het opnemen van een dergelijke clausule komen de speler en club vooraf overeen dat de speler de kans heeft het contract op elk moment op te zeggen zonder geldige reden. Dergelijke clausules worden veel gebruikt in contracten tussen clubs en spelers in Europa. De ‘schadevergoeding’ wordt daarbij exorbitant hoog vastgelegd, zodat de club een betere onderhandelingspositie verkrijgt bij het onderhandelen met een nieuwe club voor de speler.

In het geval van Van der Vaart is het niet zijn wens om zijn contract bij Madrid te beëindigen. Tijdens het vorige seizoen gaf Van der Vaart, ondanks de uitgesproken interesse van zijn voormalige trainer bij HSV, al aan geen oren te hebben naar een tussentijds vertrek bij zijn huidige club. Nu hij niet meer aan voetballen toe zal komen in het Santiago Bernabéu, zal zijn mening bij het naderen van het einde van de transferperiode drastisch zijn veranderd.

FIFA-reglement
Hoofdstuk vijf van de ‘Regulations on the Status and Transfer of Players’ van de FIFA - hierna ‘FIFA-reglement’ - geeft regels weer over beëindiging van spelerscontracten. De naam van dit hoofdstuk, ‘Maintenance of contractual stability between professionals and clubs’ geeft al aan dat de artikelen uit dit hoofdstuk zijn bedoeld om de stabiliteit van de contracten te waarborgen. Dit dienen de nationale bonden door middel van hun regelgeving ook na te streven. Het is dan ook interessant om deze artikelen nader te bekijken.

Artikel 13 geeft aan dat een contract alleen bij einde looptijd of bij wederzijds goedvinden beëindigd mag worden. De FIFA heeft dit mooi bedacht maar doorgaans lappen clubs deze verplichting aan hun laars. Zo ook in het geval van Madrid. Nu Pellegrini genoeg heeft van Van der Vaart, wordt hij letterlijk buitenspel gezet zodat hij zich genoodzaakt ziet een nieuwe club te vinden. In wezen is dit afdwingen van een ‘mutual agreement’ (wederzijds goedvinden) door Madrid.

Op grond van artikel 14 van het FIFA-reglement heeft de speler de mogelijkheid het contract wegens een gerechtvaardigde reden op te zeggen. In het reglement wordt dit een ‘just cause’ genoemd. De handelswijze van Madrid vormt mijns inziens genoeg reden voor Van der Vaart om op basis van dit artikel zijn verbintenis op te zeggen. Hij is dan niet schadeplichtig ten opzichte van de club. In Spanje is eerder over een vergelijkbare zaak geoordeeld waarbij speler Barragan aanvoerde dat zijn club contractbreuk pleegde door hem voor een nieuw seizoen niet in te schrijven bij de bond. De Spaanse rechter ging daarin mee en ontbond het contract. 

Artikel 15 van het FIFA-reglement geeft de mogelijkheid voor een speler onder zijn doorlopende contract uit te komen wanneer hij tijdens een seizoen in minder dan tien procent van de wedstrijden heeft deelgenomen (en daadwerkelijk op het veld heeft gestaan). Een dergelijke beëindiging wordt een opzegging wegens ‘sporting just cause’ genoemd. Dit zou een optie kunnen zijn voor Van der Vaart. Het nadeel is dat hij dan een heel seizoen moet wachten en vervolgens alsnog kan worden verplicht een compensatie te betalen. Nog een struikelblok, en tevens een regeling die dit artikel mijns inziens onbruikbaar maakt, vormt het feit dat de speler dient aan te tonen dat zijn voetbalkwaliteiten gelijk zijn aan die van zijn medespelers die wel opgesteld worden. Dit is bij voorbaat een onhaalbare eis voor Van der Vaart gezien het huidige aankoopbeleid van Madrid. Typerend voor de onbruikbaarheid van dit artikel is dat de Court of Arbitration for Sport (‘CAS’) nimmer een uitspraak omtrent ‘sporting just cause’ heeft gegeven.

Tot slot rest nog artikel 17. Dit artikel geeft de consequenties weer van het opzeggen van een contract zonder geldige reden. De voortijdig opzeggende partij zal in zo’n geval schadeplichtig zijn. Het FIFA-reglement geeft een aantal aanknopingspunten voor het vaststellen van een dergelijke vergoeding, welke onder andere zijn: het salaris en de vergoedingen die de speler nog zou ontvangen, of de voortijdige beëindiging in het transferperiode plaatsvindt en het recht (arbeidsrecht) van het land waar de opzegging plaatsvindt.

Van der Vaart
Toegepast op de situatie van Van der Vaart staat vast dat de vergoeding bij voortijdig opzeggen door Van der Vaart reeds bekend is door middel van de in Spanje verplichte ‘buyout constructie’. Of de vergoeding bij voortijdig opzeggen door Madrid ook vast ligt valt te betwijfelen. Madrid zal in ieder geval niet zelf voortijdig beëindigen, althans niet op papier. Doordat Pellegrini Van der Vaart zoals gezegd links laat liggen, kan Van der Vaart praktisch gezien niet meer voldoen aan zijn arbeidscontract. Je zou zelfs kunnen stellen dat Madrid contractbreuk pleegt. Op basis van het FIFA-reglement zou dit een reden voor Van der Vaart kunnen zijn om op te zeggen en zelfs een compensatie van de club te eisen voor de jaren dat hij zijn contract niet kan uitdienen. In een arbitragezaak die in 2004voor de CAS kwam, heeft de CAS als basis voor een degelijke vergoeding het salaris en vergoedingen van de speler voor de jaren dat het contract nog door zou lopen genomen.

Ook zou je de handelswijze van Madrid kunnen zien als het uitlokken van een ‘breach of contract’ (in het FIFA-reglement tevens gesanctioneerd in artikel 17 lid 5). Door hem niet te betrekken bij de selectie zal hij wel naar een andere club uit moeten kijken omdat hij anders zijn sport niet uit kan oefenen met alle gevolgen van dien.

Gezien de toegelichte regelgeving valt onmiskenbaar te betogen dat Madrid door haar handelswijze niet conform de regels omtrent contractsbeëindiging handelt. Madrid lijkt zich op papier aan de regels te houden door zelf niet letterlijk het contract met Van der Vaart te beëindigen, in de praktijk is haar handelwijze evident in strijd met deze regels. Wanneer Van der Vaart echter op zijn strepen gaat staan, is het ten eerste de vraag of dit ‘carrièretechnisch’ aan te raden is. Ten tweede is het, ondanks zijn juridische gelijk, de vraag hoe Madrid om zal gaan met een dergelijke stelling mede gezien de precedentwerking die daar vanuit zal gaan.

Leah van Putten studeerde Rechten aan de Universiteit van Amsterdam in de richtingen Ondernemings-, Arbeids- en Sportrecht. Tijdens het afronden van haar studie liep zij tevens stage bij Certa Legal Advocaten. Hier schreef zij haar scriptie over de Europese voetbal- en basketbalsector in samenhang met het vrij verkeer van werknemers. Zij is momenteel werkzaam als advocaat bij Certa Legal Advocaten.

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst