Skip Navigation LinksHome-Nieuws-Nieuwsberichten-Nieuwsbericht

Kritische noten bij evaluatie geslaagde Girostart

door: Leo Aquina | 24 november 2016

‘De vooraf gestelde doelen zijn gehaald’, schreef de Provincie Gelderland op 15 november in een persbericht naar aanleiding van de resultaten van de evaluatie de Giro-start afgelopen jaar in Gelderland. Die conclusie moeten we met een korreltje zout nemen. In het evaluatierapport staat bijvoorbeeld dat de economische impact 8,4 miljoen euro was: ‘lager dan de beoogde (en in de haalbaarheidsstudie geraamde) 11,3 miljoen euro.’ Onderzoeker Willem de Boer van HAN Sport en Bewegen noemt het een geslaagd evenement, maar zet ook kanttekeningen bij het persbericht van de provincie. “Het evenement is veilig en vrijwel probleemloos verlopen, het was sportief aantrekkelijk en het is goed gewaardeerd door de bezoekers, maar op een aantal punten zijn de doelstellingen niet gehaald.”

Willem de Boer deed het onderzoek naar de resultaten van de Giro-start in Gelderland met zijn collegae van HAN Sport en Bewegen in samenwerking met de Radboud Universiteit, Universiteit Utrecht en onderzoeksbureau Decisio. Opdrachtgevers waren de provincie Gelderland en de drie startgemeenten Apeldoorn, Arnhem en Nijmegen. Hoe waarborgden de onderzoekers hun onafhankelijkheid?

“Met dit onderzoek wil de HAN zich ook laten zien als een onafhankelijke kennisinstelling die hoogwaardig onderzoek doet. Dat is ons belang en dat heeft op verschillende momenten wel geknetterd met de opdrachtgevers. Wij werken met andere toponderzoekers, elk specialist op een eigen terrein, en met beproefde methodes zoals die van de WESP die ook in andere onderzoeken zijn gebruikt. Bovendien hebben we het economische impactonderzoek laten toetsen in een peer review, Paul Hover van het Mulier Instituut heeft dat onderzoek meegelezen.

XL40GiroHAN-1

"We hebben een grote groep mensen stellingen voorgelegd en daaruit blijkt dat het draagvlak voor topevenementen in de provincie is toegenomen"

Gelders feestje
De Boer noemt het evenement op basis van zijn onderzoek geslaagd. “De bezoekers waren tevreden en dat is belangrijk. Het was echt een Gelders feestje en dat was de bedoeling. We hebben een grote groep mensen stellingen voorgelegd en daaruit blijkt dat het draagvlak voor topevenementen in de provincie is toegenomen. We hebben dat op drie momenten onderzocht. De sterkste toename van draagvlak zie je vlak na het evenement, maar ook vier maanden na het evenement is er nog altijd sprake van een significante toename van 30 naar 37 procent. Naast die positieve groep is er een grote neutrale groep en er is ook altijd een groep die het helemaal niets vindt. Dat is iets teruggelopen van 23 naar 21 procent.”

XL40GiroHAN-2Economische doelstelling niet gehaald
Wat heeft de Girostart Gelderland economisch opgeleverd? De doelstelling was 11,3 miljoen aan directe inkomsten voor de Gelderse economie. Het bedrag bestaat uit
bestedingen die er zonder de Girostart niet waren geweest van bezoekers, deelnemers, media en de evenementenorganisatie.

“Die doelstelling was gebaseerd op een haalbaarheidsstudie van HAN Sport en Bewegen, waar wij dat bedrag als raming in hadden opgenomen. Tot onze eigen schrik is dat bedrag zonder meer als doelstelling in de plannen opgenomen. Die raming deden wij anderhalf jaar voor het evenement, toen er nog veel onduidelijk was. Op het moment dat er meer duidelijk was, hadden we een beter raming kunnen maken en in die eerste raming zijn wij misschien ook wat te optimistisch geweest.”

Uiteindelijk kwam de economische impact niet verder dan 8,4 miljoen euro. “We hebben het totaal aantal bezoekers goed geschat, maar hadden meer bezoekers van buiten Gelderland verwacht. Ook is er een aantal factoren waar de organisatie invloed op heeft. Als er meer tijd was geweest, hadden ze zeker zes tot zeven ton aan investeringen binnen de provincie kunnen besteden, maar onder tijdsdruk is toch vaak gekozen voor wat op dat moment mogelijk was of in het netwerk zat.”

“Zo’n evenement kun je niet alleen uitdrukken in toegevoegde waarde aan het bruto nationaal product, het voegt ook iets toe aan geluk of welbevinden"

Maatschappelijke waarde
De Girostart in Gelderland werd voor 93 procent uit publieke middelen gefinancierd. “Wat je daarvoor terugkrijgt, kun je niet allemaal in geld uitdrukken”, zegt De Boer. “Zo’n evenement kun je niet alleen uitdrukken in toegevoegde waarde aan het bruto nationaal product, het voegt ook iets toe aan geluk of welbevinden. Als je dat kwantificeert voor de hele Nederlandse bevolking kom je uit op ongeveer 50 miljoen euro. In die zin heeft het dus zeker wat opgeleverd. Het is natuurlijk een politieke kwestie of je die 12,5 miljoen euro aan overheidsgeld niet beter in iets anders had kunnen steken om het geluk of welbevinden van de bevolking te verhogen. We kunnen in ieder geval wel stellen dat het evenement maatschappelijke waarde heeft. ”

De provincie Gelderland stak in verhouding veel geld in het evenement ten opzichte van het bedrijfsleven. “Bij de Tourstart in Utrecht heeft het bedrijfsleven veel meer geïnvesteerd. Daar was de verhouding ongeveer fifty-fifty.” Gelderland wilde het bedrijfsleven er ook bij betrekken. Waarom is dat in Utrecht zoveel beter gelukt?

“In Gelderland was de provincie de initiator. Daardoor was het voor veel bedrijven een free ride. De provincie organiseert het toch wel, dus waarom zouden zij er ook in investeren? Daarnaast werd er rijkelijk laat bij bedrijven aangeklopt. In Utrecht was in 2009 al eens een mislukte poging geweest om de Tour binnen te halen en er was al een businesspeloton. Daar was het bedrijfsleven de trekkende kracht en daarmee was de betrokkenheid en de wil om te investeren groter.”

Geen stimulans voor sportdeelname
XL40GiroHAN-3In haar persbericht over het evaluatierapport schrijft de provincie dat de 1500 side-events bijdroegen aan betere verbindingen tussen overheid, bedrijfsleven en inwoners.’ De Boer spreekt in het evaluatierapport van honderden side-events: “De side-events hebben we niet apart geëvalueerd, maar het aantal van 1500 zou ik met een korreltje zout nemen. Als er een lespakket was ontwikkeld voor scholen dat op vijftig scholen werd gebruikt, rekende de provincie dat ook als vijftig side-events. Dat zou ik liever voor één tellen.”

De Boer heeft niet naar de impact van alle side-events gekeken, maar op een aantal punten hebben de side-events niet voldaan aan de doelstellingen: “Er zijn niet meer mensen gaan wielrennen of sporten in het algemeen en er is ook geen sprake van verhoogde sociale cohesie.” De onderzoekers zagen wel een opleving van sociaal vertrouwen bij de bezoekers van het evenement. De Boer: “Direct na het evenement konden we dat echt meten, maar in de meting op lange termijn was het niet meer significant.”

Leerpunten
Wat zijn de belangrijkste leerpunten van Giro Gelderland? De Boer: “Allereerst: om meer economische en maatschappelijke spin-off te realiseren, kun je niet vroeg genoeg beginnen. Voor een meer evenwichtige verdeling tussen publieke en private inbreng moet ook het bedrijfsleven in een vroeg stadium worden betrokken. Ten tweede: stel realistische doelen voor het evenement en het side-eventprogramma. Giro Gelderland werkte met vier overheden als opdrachtgever, met daarachter nog diverse bestuurlijke en politieke belangen. Dat maakt het voor een projectorganisatie heel ingewikkeld."

"We moeten als onderzoekers ook naar onszelf kijken. We weten nog weinig over hoe side-events werken, of en vooral hoe ze tot maatschappelijke effecten kunnen leiden"

"Vooral bestuurders en politici moeten beseffen dat je met één evenement geen grote maatschappelijke veranderingen kunt realiseren. Maar het evenement en de side-events kunnen wel helpen bij het ondersteunen en zichtbaar maken van bestaand beleid en de daarbij betrokken maatschappelijke partners. Tot slot moeten we als onderzoekers ook naar onszelf kijken. We weten nog weinig over hoe side-events werken, of en vooral hoe ze tot maatschappelijke effecten kunnen leiden. Daar moeten we meer onderzoek naar doen en misschien komen we er dan wel achter dat ze vooral ingezet moeten worden om de beleving, de voorpret en het nagenieten, te vergroten.”

Overwegend positief
Ondanks de kritische noten is het rapport van de onderzoekers overwegend positief. De samenvatting eindigt met de conclusie: “Maar het belangrijkste resultaat is misschien wel dat honderdduizenden mensen langs het parcours en thuis hebben genoten van een mooi evenement en dat nog steeds doen. Het Girozonnetje dat van 5 tot en met 8 mei
2016 bijna onophoudelijk was te zien, schijnt voor veel van de betrokkenen, bezoekers en bestuurders nog steeds.”

Voor meer informatie: rapport Evaluatie Giro Gelderland 2016

« terug

Reacties: 0

Reactie toevoegen

Naam*
E-mailadres*
Reactie*
Stuur mij een e-mail als er een nieuwe reactie wordt geplaatst